Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã vạch ra những mục tiêu chiến lược đầy khát vọng cho đất nước hướng tới năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Trong bối cảnh thế giới biến chuyển không ngừng, việc tối ưu hóa nguồn lực từ đối ngoại và hội nhập quốc tế để phục vụ trực tiếp cho công cuộc phát triển, tự chủ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trở thành một mệnh lệnh cấp bách. Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế chính là bước khởi đầu mạnh mẽ, định hình một cơ chế vận hành mới, thống nhất và quyết liệt trong toàn hệ thống chính trị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp
Cơ chế mới, tầm nhìn chiến lược mới
Chiều ngày 30/6/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế (Ban Chỉ đạo) đã chính thức tổ chức Phiên họp thứ nhất dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo. Đây không chỉ là một cuộc họp hành chính thông thường mà là sự kiện khởi động một cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo và điều phối chiến lược mang tính bước ngoặt, nhằm đưa công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam bước vào một giai đoạn mới chủ động hơn, thực chất hơn.
Đánh giá về chặng đường đã qua kể từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện. Tuy nhiên, trước mắt chúng ta vẫn còn một khối lượng công việc khổng lồ cần giải quyết. Thế giới đang trải qua những biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Trong bối cảnh đó, tư duy đối ngoại không thể dừng lại ở việc thích ứng thụ động mà phải đạt tới trình độ "dự báo sớm, tham mưu nhanh, chính xác và hành động chủ động".
Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của những mục tiêu phát triển lớn lao: đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa khát vọng đó, đối ngoại không chỉ là "lá chắn" bảo vệ chủ quyền, mà phải trở thành một "mũi đột phá" kinh tế, phục vụ trực tiếp hơn cho mục tiêu tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và củng cố quyền tự chủ chiến lược của đất nước.
Tại phiên họp bản lề này, Ban Chỉ đạo đã tập trung thảo luận sâu sắc về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; quy chế làm việc; phân công trách nhiệm thành viên và Chương trình công tác năm 2026. Mục tiêu tối thượng là xây dựng một phương thức điều phối thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, giải quyết triệt để những vấn đề lớn, mới, khó và mang tính liên ngành vượt thẩm quyền của riêng một cơ quan cụ thể.
Phát huy sức mạnh tổng hợp của các trụ cột đối ngoại
Để tạo nên xung lực mới cho hội nhập quốc tế, sự phối hợp nhịp nhàng và đồng bộ giữa các cơ quan, các trụ cột đối ngoại là yếu tố then chốt. Tại phiên họp, lãnh đạo Đảng, Chính phủ và Quốc hội đã cùng phác thảo những định hướng hành động rất cụ thể cho từng lĩnh vực.
Đối ngoại Đảng – Định hướng chiến lược và xây dựng lòng tin
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đặc biệt nhấn mạnh vai trò cốt lõi của đối ngoại Đảng trong việc củng cố tin cậy chính trị và định hướng chiến lược cho các mối quan hệ song phương và đa phương. Đây là nền tảng vững chắc để làm sâu sắc hơn quan hệ đối ngoại của Việt Nam với các nước. Thời gian qua, nhận thức của các bộ, ban, ngành và địa phương về tầm quan trọng của đối ngoại Đảng đã có sự chuyển biến tích cực. Giai đoạn tới, nhiệm vụ trọng tâm là phải xây dựng các kế hoạch phát triển quan hệ bài bản, thực chất với các đảng cầm quyền trên thế giới, bảo đảm mỗi bước đi đối ngoại Đảng đều phải mang lại những kết quả cụ thể, đo đếm được.
Ngoại giao Nhà nước – Đòn bẩy cho tăng trưởng bứt phá
Chính phủ đóng vai trò điều hành, đưa các chủ trương đối ngoại của Đảng vào thực tiễn cuộc sống. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, Đảng ủy Chính phủ đã khẩn trương xây dựng và triển khai Chương trình hành động cụ thể để thực hiện các Nghị quyết của Đảng về đối ngoại. Trong giai đoạn mới, ngoại giao phải phục vụ đắc lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thủ tướng nhấn mạnh các chương trình hành động cần ưu tiên: duy trì ổn định các thị trường truyền thống, chủ động mở rộng các không gian thị trường mới; thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chất lượng cao, có tính lan tỏa công nghệ; đồng thời bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng và tính tự chủ của nền kinh tế. Trong tiến trình này, hệ thống các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và cá nhân các Đại sứ phải nâng cao tinh thần chủ động, xem hiệu quả hỗ trợ phát triển kinh tế đất nước là thước đo hàng đầu cho năng lực hoàn thành nhiệm vụ.
Ngoại giao Nghị viện và hoàn thiện thể chế hội nhập
Hội nhập quốc tế sâu rộng đòi hỏi một hành lang pháp lý tương thích với các chuẩn mực toàn cầu. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề xuất trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam cần tập trung hoàn thiện và ban hành các văn bản pháp lý điều chỉnh toàn diện hoạt động của 3 trụ cột: Đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân.
Quốc hội sẽ tăng cường vai trò giám sát tối cao đối với việc thực hiện các điều ước và thỏa thuận quốc tế. Đồng thời, các cơ quan của Quốc hội sẽ phối hợp chặt chẽ với Chính phủ để rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật trong nước, bảo đảm tính tương thích với các cam kết quốc tế, đặc biệt là các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Bên cạnh đó, ngoại giao Nghị viện sẽ tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc phát huy các quy chế hợp tác vừa ký kết giữa Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc phòng An ninh và Đối ngoại, và Văn phòng Quốc hội nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động đa phương và song phương.
Phát huy vai trò tiên phong của Cơ quan Thường trực
Với tư cách là Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Bộ Ngoại giao đóng vai trò là đầu mối nòng cốt, điều phối liên ngành. Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhận định, kể từ khi ban hành Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế, công tác này đã có những chuyển biến rõ rệt, trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và gia tăng đáng kể vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
Trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao cam kết tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, phối hợp chặt chẽ với các địa phương, ban, bộ, ngành để thực hiện hiệu quả các mục tiêu chiến lược, đặc biệt là triển khai thắng lợi Nghị quyết 06 của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại của Đại hội XIV. Sự phối hợp này sẽ bảo đảm tính thống nhất, chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân và ngoại giao nghị viện, tạo nên sức mạnh tổng hợp của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại.
Hành động quyết liệt bằng phương châm "6 rõ"
Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại Phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra những mệnh lệnh hành động rất cụ thể và quyết liệt. Đối với công tác tổ chức, Người đứng đầu Đảng và Nhà nước yêu cầu Bộ Ngoại giao tiếp thu toàn bộ các ý kiến đóng góp để hoàn thiện các văn bản quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo. Tiêu chí cốt lõi trong vận hành cơ chế này là phải áp dụng nghiêm túc phương châm "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Đây là chìa khóa để thiết lập kỷ luật thực thi mạnh mẽ, chống chồng chéo và né tránh trách nhiệm.
Về các nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo cần tập trung vào 3 nhóm việc lớn:
Hoàn thiện ngay các văn bản nền tảng để bộ máy của Ban Chỉ đạo vận hành thông suốt.
Giao Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tiến hành rà soát toàn diện việc thực hiện các cam kết, điều ước và thỏa thuận quốc tế quan trọng mà Việt Nam đã ký kết; đồng thời tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết 59.
Chuẩn bị các nền tảng lý luận và thực tiễn để xây dựng Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới.
Khép lại phiên họp đầu tiên, thông điệp mạnh mẽ được vị Trưởng Ban Chỉ đạo đưa ra là tinh thần hành động: "Nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả". Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế phải thực sự trở thành một bộ chỉ huy chiến lược, đôn đốc và kiểm tra nghiêm minh. Sức mạnh từ cơ chế mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mang tính đột phá, đưa công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đưa Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
