Bước vào năm 2026, kinh tế trong nước và thế giới còn đan xen nhiều thời cơ và thách thức, thành phố Hà Nội đã chủ động xác lập mục tiêu tăng trưởng cao, thể hiện rõ quyết tâm chính trị và khát vọng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Theo định hướng đã được xác định, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt từ 11% trở lên trong năm 2026 và duy trì mức tăng trưởng “hai con số” trong suốt giai đoạn 2026–2030, cao hơn mặt bằng chung của cả nước.
Việc Hà Nội đã đề ra mục tiêu tăng trưởng cao ngay từ đầu nhiệm kỳ sau Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự chủ động thích ứng trước những biến động của môi trường phát triển. Mục tiêu này gắn liền với yêu cầu tái cơ cấu mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và chất lượng nguồn nhân lực, thay vì chỉ dựa vào mở rộng quy mô. Đồng thời, tăng trưởng cao được xác định phải đi đôi với phát triển bền vững, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và không ngừng nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô, xứng đáng với vị thế trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa lớn của cả nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm 2026, Hà Nội đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm, tập trung khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng then chốt như đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược, thúc đẩy sản xuất – kinh doanh, dịch vụ, thương mại, du lịch và thu hút đầu tư. Cùng với đó, thành phố đặc biệt chú trọng tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong quản lý đô thị, giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính, môi trường đầu tư – kinh doanh, coi đây là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực xã hội. Song song với nỗ lực tăng trưởng kinh tế, Hà Nội tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đầu tư cho giáo dục, y tế, văn hóa và phúc lợi xã hội, hướng tới xây dựng Thủ đô phát triển nhanh nhưng bền vững, văn minh, hiện đại và đáng sống.
Trên nền tảng đó, Hà Nội xác định rõ mô hình phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030 theo hướng tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, phấn đấu đạt mức tăng trưởng hai con số, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa ba trụ cột kinh tế, môi trường và xã hội. Thành phố định hướng phát triển dựa chủ yếu vào tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi nguồn nhân lực chất lượng cao và công nghệ hiện đại là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn. Trong mô hình này, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, kinh tế dữ liệu không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà trở thành nền tảng cấu thành động lực tăng trưởng mới. Mục tiêu mà Hà Nội hướng tới không đơn thuần là tăng trưởng nhanh về quy mô, mà là xây dựng một đô thị hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, giữ vai trò trung tâm lan tỏa và đầu tàu phát triển của quốc gia.
Tư duy chiến lược ấy được cụ thể hóa bằng các định hướng dài hạn mang tầm nhìn xa, trong đó nổi bật là việc xây dựng và hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch này đặt nền móng cho mô hình phát triển đô thị đa cực, đa trung tâm, hình thành chín cực tăng trưởng, chín trung tâm lớn và chín trục động lực phát triển, qua đó khắc phục tình trạng phát triển dàn trải, quá tải khu vực lõi đô thị, đồng thời mở rộng không gian phát triển mới. Song song với quy hoạch không gian, thành phố đẩy mạnh gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa, con người và không gian kinh tế, coi đây là yếu tố tạo nên bản sắc riêng và sức hấp dẫn lâu dài của Thủ đô trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Hà Nội đặc biệt chú trọng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô, lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân. Đây không chỉ là không gian tập trung các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao, mà còn là nơi thí điểm các mô hình quản trị mới, cơ chế chính sách đột phá, đào tạo và thu hút nhân tài, khơi nguồn các ý tưởng sáng tạo có khả năng lan tỏa ở quy mô quốc gia. Cùng với đó, thành phố tích cực tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế bằng việc tham gia xây dựng, đề xuất ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô, sửa đổi Luật Thủ đô và triển khai các cơ chế đặc thù, qua đó tạo hành lang pháp lý thuận lợi để giải phóng và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.
Định hướng kiến tạo phát triển còn được thể hiện rõ trong cách Hà Nội tiếp cận đầu tư và môi trường kinh doanh. Thành phố xác định đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt và “mở đường” cho đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đồng thời chú trọng phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Trên nền tảng đó, Hà Nội chủ động tạo lập và nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng mới như kinh tế công nghệ, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, dịch vụ du lịch chất lượng cao, kinh tế bạc, kinh tế làng nghề, cũng như khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới như không gian ngầm, không gian tầng thấp, qua đó đa dạng hóa cấu trúc kinh tế và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động. Tư duy đổi mới còn được lan tỏa xuống cấp cơ sở thông qua việc phát huy vai trò của chính quyền địa phương hai cấp. Mỗi xã, phường được yêu cầu chủ động xây dựng đề án phát triển kinh tế riêng, dựa trên tiềm năng và lợi thế so sánh của địa phương, tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng, liên kết sản xuất – kinh doanh, đồng thời tạo dựng môi trường minh bạch, kiến tạo, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ. Cách tiếp cận này không chỉ giúp khai thác hiệu quả nguồn lực tại chỗ, mà còn góp phần tạo nên sức bật tổng hợp cho toàn nền kinh tế Thủ đô.
Trong ngắn hạn, năm 2026 được xác định là năm bản lề để hiện thực hóa các định hướng chiến lược thông qua việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Hàng loạt dự án mang tính dẫn dắt phát triển đã được khởi công hoặc đẩy nhanh tiến độ, từ các dự án đô thị, hạ tầng giao thông, công nghệ, y tế đến các công trình chỉnh trang, tái thiết không gian đô thị và cải thiện môi trường. Song song với đầu tư phát triển, Hà Nội kiên trì giải quyết năm điểm nghẽn lớn kéo dài nhiều năm như trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm, với cách làm đồng bộ, quyết liệt từ thành phố đến cơ sở, gắn rõ trách nhiệm người đứng đầu.
Hàng loạt dự án có quy mô lớn, tính chất động lực và tác động lan tỏa mạnh đã và đang được tập trung triển khai, tiêu biểu như Dự án Khu đô thị thể thao Olympic tại phía Nam Hà Nội, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, các tuyến đường sắt đô thị, hệ thống đường vành đai và các dự án hạ tầng giao thông chiến lược kết nối Thủ đô với vùng và khu vực. Việc đẩy nhanh tiến độ các công trình này không chỉ góp phần giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng, mà còn mở rộng dư địa tăng trưởng, thúc đẩy các ngành kinh tế mới, dịch vụ chất lượng cao và hình thành các cực phát triển đô thị hiện đại. Song song với việc thúc đẩy đầu tư và phát triển hạ tầng, Hà Nội đặc biệt coi trọng nhiệm vụ giải quyết dứt điểm các “điểm nghẽn” kéo dài, vốn là rào cản lớn đối với tăng trưởng nhanh và bền vững. Năm vấn đề nổi cộm của Thủ đô gồm trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm đang được chính quyền thành phố triển khai xử lý một cách đồng bộ, quyết liệt từ cấp thành phố đến cơ sở. Thành phố đã phân công rõ trách nhiệm, giao “tư lệnh” phụ trách từng lĩnh vực, từng địa bàn, từ cấp thành phố đến 126 xã, phường, với yêu cầu xuyên suốt là không để tình trạng phức tạp hơn và phải từng bước giảm dần theo thời gian. Cách làm này thể hiện rõ tinh thần đổi mới trong quản trị đô thị, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thực tiễn, qua đó tạo chuyển biến rõ nét trong diện mạo đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.
Cùng với đó, Hà Nội chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp và phát huy vai trò của kinh tế địa phương như một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng toàn diện. Trên cơ sở thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố yêu cầu mỗi xã, phường xây dựng đề án phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện, tiềm năng và lợi thế so sánh của địa bàn; chủ động tham gia các chuỗi cung ứng, liên kết sản xuất – kinh doanh và tạo lập môi trường minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần khơi thông nguồn lực tại chỗ, mà còn giúp lan tỏa động lực tăng trưởng từ cấp cơ sở, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững của toàn thành phố.
Hà Nội đang từng bước định hình mô hình tăng trưởng tốc độ cao gắn với chất lượng tốt, dựa trên việc nhận diện và phát huy các động lực tăng trưởng mới. Trọng tâm là xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô, với sự hình thành đồng bộ các thiết chế như Quỹ Đầu tư mạo hiểm, Sàn Giao dịch công nghệ, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Những cấu phần này không chỉ tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, khởi nghiệp và thương mại hóa kết quả khoa học – công nghệ, mà còn đóng vai trò kết nối hiệu quả giữa Nhà nước, doanh nghiệp, giới khoa học và thị trường, qua đó nâng cao chất lượng và hàm lượng tri thức trong tăng trưởng kinh tế. Để bảo đảm tăng trưởng nhanh đi đôi với bền vững, Hà Nội đặc biệt chú trọng ổn định điều hành, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu lực quản trị. Chính quyền thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy phục vụ người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm giải trình. Sự thống nhất cao giữa tư duy chiến lược, quyết tâm chính trị và hành động thực tiễn đang tạo nên chuyển động mạnh mẽ trong toàn hệ thống chính trị, góp phần đưa Hà Nội từng bước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng tốc độ cao, chất lượng tốt, hướng tới một Thủ đô hiện đại, thông minh, văn minh và hạnh phúc.
Tổng thể có thể khẳng định, Hà Nội đã và đang thể hiện rõ quyết tâm chính trị cao cùng cách tiếp cận bài bản, chủ động trong việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số” giai đoạn 2026–2030. Từ hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy quản trị, cải cách hành chính đến tổ chức thực thi ở từng cấp, từng ngành, thành phố cơ bản đã xác định được lộ trình, giải pháp và công cụ điều hành phù hợp, gắn trách nhiệm cụ thể với kết quả đầu ra. Bức tranh kinh tế những tháng gần đây cho thấy nền tảng tăng trưởng của Thủ đô tương đối vững chắc, thể hiện qua đà tăng mạnh của thu ngân sách, dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục mở rộng, cùng với sự gia tăng số lượng doanh nghiệp thành lập mới, phản ánh niềm tin của cộng đồng đầu tư và doanh nghiệp vào triển vọng phát triển của Hà Nội. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng cao cũng đồng thời đặt ra những thách thức không nhỏ, đòi hỏi thành phố phải kiên định theo đuổi chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng, tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đặc biệt là đầu tư công, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường. Nếu duy trì được kỷ cương hành chính, tinh thần hành động quyết liệt và khả năng thích ứng linh hoạt trước những thay đổi của môi trường trong và ngoài nước, Hà Nội có cơ sở để tin tưởng vào việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng đề ra, qua đó khẳng định vai trò đầu tàu, trung tâm lan tỏa phát triển của cả nước trong giai đoạn mới.
Lê Văn Mạnh
