Thanh Hóa có vùng lãnh hải rộng 17.000 - 18.000km2, gấp 1,6 lần diện tích đất liền, đường bờ biển có dạng cánh cung dài 102km; dọc bờ biển có 7 cửa lạch, 2 đảo lớn (đảo Hòn Nẹ và cụm đảo Hòn Mê). Thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương về chống khai thác IUU, Tỉnh ủy Thanh Hóa, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh đã kịp thời quán triệt, phổ biến và tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc đến các sở, ban, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng liên quan và các chủ tàu.
Nhờ đó, công tác triển khai các giải pháp phòng, chống khai thác IUU đã đã có nhiều chuyển biến tích cực, thực chất. Theo thống kê tính đến ngày 30/01/2026, toàn tỉnh có 6.211 tàu cá khai thác hải sản, trong đó có 1.135 chiếc dài từ 6m đến dưới 12m; 773 chiếc chiều dài từ 12m đến dưới 15m và 987 chiếc chiều dài từ 15m trở lên. Có 2.895 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên (đạt 100%) đã thực hiện đánh dấu nhận biết tàu cá và nhập thông tin vào Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia Vnfishbase theo quy định. Cùng với đó việc thống nhất dữ liệu CCCD tàu cá trên Vnfishbase và VNeID đang được đẩy nhanh với 2.881/2.895 tàu cá đã thống nhất dữ liệu CCCD trên Vnfishbase và VneID, đạt 99,5%; có 2.872/2.895 tàu cá được cấp giấy phép khai thác thủy sản, đạt 99,2%; có 1.700/1.760 tàu cá được cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật, đạt 96,6%; có 987/987 tàu cá đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đạt 100%.
Đáng chú ý, công tác giám sát hoạt động tàu cá thông qua Hệ thống VMS được thực hiện thường xuyên; từ đầu năm 2026 đến nay, đã phát hiện 18 lượt tàu cá mất kết nối VMS trên 06 ngày, xử phạt 01 tàu với số tiền 35 triệu đồng; không có tàu cá của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý về hành vi khai thác IUU. Công tác giám sát sản lượng thủy sản khai thác tại cảng cá tiếp tục được tăng cường.
Đơn cử tại 04 cảng cá chỉ định (Hòa Lộc, Lạch Hới, Lạch Bạng và Hải Châu), các lực lượng chức năng đã phân công cán bộ, nhân viên tổ chức triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), từ đầu năm 2026 đến nay, đã có 2.915 lượt/1.191 tàu đã thực hiện trên hệ thống eCDT (trong đó 1.432 lượt/579 tàu thực hiện thủ tục xuất cảng trên eCDT; 1.483 lượt/612 tàu thực hiện thủ tục nhập cảng); sản lượng thuỷ sản khai thác bốc dỡ qua cảng là 1.970 tấn.
Theo ngư dân Lê Minh Phương, phường Sầm Sơn cho biết, “phần mềm e-CDT tích hợp nhiều thông tin quan trọng như sản lượng, vùng biển khai thác, giúp ngư dân giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động của tàu cá, đồng thời tạo thuận lợi cho lực lượng quản lý trong kiểm tra, giám sát”.
Hay tại xã Vạn Lộc là địa phương ven biển với nghề cá phát triển mạnh, có đội tàu đông đảo, chủ yếu là tàu công suất lớn chuyên vươn khơi xa. Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phòng, chống IUU, UBND xã Vạn Lộc đã phối hợp với các đơn vị chức năng tiến hành rà soát toàn diện đội tàu cá và nhân lực tham gia khai thác thủy sản trên địa bàn. Việc tuyên truyền tại xã Vạn Lộc cũng được triển khai quyết liệt. Lực lượng chức năng đã phối hợp tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp, hướng dẫn ngư dân đăng ký, đăng kiểm, bổ sung giấy phép và duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình 24/24 giờ khi ra khơi. Nhờ những biện pháp quyết liệt và đồng bộ, ngư dân xã Vạn Lộc ngày càng chủ động chấp hành pháp luật, hạn chế tối đa vi phạm IUU.
Tàu thuyền neo đậu tại xã Vạn Lộc tỉnh Thanh Hoá
Đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được các cấp, các ngành thực hiện thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân và các tổ chức, cá nhân liên quan. Công tác thực thi pháp luật, tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm được triển khai nghiêm minh, kịp thời, đúng quy định. Bên cạnh đó, tỉnh đã quan tâm triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi nghề, chuyển đổi sinh kế và định hướng phát triển thủy sản bền vững thông qua việc ban hành và xây dựng các đề án, kế hoạch dài hạn, tạo nền tảng cho việc giảm áp lực khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Nhằm bảo đảm việc triển khai tốt các giải pháp chống khai thác IUU và tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC. Tỉnh Thanh Hóa xác định nhiệm vụ chống khai thác IUU là công việc trọng tâm, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành và cả cộng đồng ngư dân, đây cũng là điều kiện quan trọng để phát triển nghề cá hiệu quả và bền vững. Do đó, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục triển khai đợt cao điểm tuần tra kiểm soát, tuyên truyền nâng cao ý thức cho ngư dân và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về IUU. Ngành nông nghiệp sẽ phối hợp với lực lượng chức năng và các xã, phường (nhất là các địa phương khu vực ven biển) tăng cường rà soát, hoàn thiện hồ sơ, xử lý nghiêm theo quy định với các tàu thuyền vi phạm và kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện vươn khơi./.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh đã có chuyển biến rõ nét, toàn diện và thực chất. Việc hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Trung ương, quản lý đội tàu chặt chẽ, kiểm soát hiệu quả hoạt động khai thác và xử lý nghiêm vi phạm đã tạo nền tảng vững chắc để cùng cả nước tiến tới tháo gỡ “thẻ vàng” của EC.
