Sự lột xác về kinh tế: Từ bao cấp đến hội nhập sâu rộng
Kinh tế tăng trưởng vượt bậc: Từ một nước nghèo bị tàn phá bởi chiến tranh và bao vây cấm vận, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất khu vực. Từ một nước thiếu ăn, chúng ta đã trở thành “kho hạt nhân” an ninh lương thực toàn cầu và là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ (đặc biệt là mảng bán dẫn và điện tử). Quy mô GDP không ngừng mở rộng, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có mức thu nhập trung bình.
Sau ngày thống nhất, Việt Nam vận hành nền kinh tế theo mô hình kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp. Hệ quả là kinh tế rơi vào khủng hoảng trầm trọng, lạm phát có lúc lên tới hơn 700% (năm 1986), hàng hóa khan hiếm, đời sống nhân dân cực kỳ khó khăn.
Đại hội VI của Đảng (1986) đã đưa ra quyết định lịch sử: Chuyển dịch sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Điều đó đồng nghĩa với sự thay đổi tư duy - Thừa nhận nền kinh tế nhiều thành phần, khuyến khích tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI). Nhờ vậy, Việt Nam từ một nước thiếu đói triền miên đã vươn lên trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Nửa thế kỷ trôi qua, Việt Nam đã phá bỏ thế bao vây cấm vận và tham gia mạnh mẽ vào sân chơi quốc tế. Trong đó, về ngoại giao nước ta đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ và gia nhập ASEAN (1995), gia nhập WTO (2007). Đặc biệt, kinh tế có sự tăng trưởng vượt bậc: Tính đến năm 2024, quy mô GDP đạt khoảng 476 tỷ USD, tăng gấp nhiều lần so với thời kỳ đầu Đổi mới. Thu nhập GDP bình quân đầu người tăng khoảng 58 lần, đạt mức 4.300 USD vào năm 2023. Vị thế được nâng cao rõ rệt: Từ một quốc gia thu nhập thấp, Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình thấp và đang hướng tới mục tiêu thu nhập trung bình cao vào năm 2030. Việt Nam là một trong những quốc gia mở cửa nhất với mạng lưới hiệp định thương mại tự do (EVFTA, CPTPP, RCEP...); đã ký kết 17 hiệp định thương mại tự do (FTA), kết nối với hơn 60 nền kinh tế chủ chốt và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Quốc gia luôn nằm trong nhóm 20 nền kinh tế thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) lớn nhất thế giới và thuộc nhóm 20 nước có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu.
Như vậy, sau hơn 50 năm, Việt Nam không chỉ thay đổi về con số kinh tế mà còn thay đổi về diện mạo đô thị, hạ tầng giao thông và chất lượng sống của người dân. Đất nước đang chuẩn bị bước vào “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Vị thế ngoại giao: "Cây tre Việt Nam" vững chãi
Chưa bao giờ vị thế quốc tế của Việt Nam cao như hiện nay. Từ chỗ bị bao vây cấm vận, chúng ta đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với tất cả các nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (Mỹ, Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh).
Có tiếng nói đa phương với việc đảm nhiệm thành công các vai trò như Chủ tịch ASEAN, Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ, thể hiện trách nhiệm trong các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và gìn giữ hòa bình.
Đời sống xã hội: Không để ai bị bỏ lại phía sau
Thành tựu lớn nhất là công tác xóa đói giảm nghèo. Việt Nam được LHQ đánh giá là điểm sáng trong việc thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ. Chỉ số phát triển con người (HDI) liên tục cải thiện, tầng lớp trung lưu tăng nhanh; Hệ thống giao thông, điện lưới và hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cho “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Theo xếp hạng của Liên hợp quốc năm 2025, chỉ số hạnh phúc của Việt Nam đã tăng mạnh, đứng thứ 46/143 quốc gia. Giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp. Tinh thần đoàn kết là sức mạnh cốt lõi giúp đất nước vượt qua mọi thách thức từ thiên tai đến đại dịch, khẳng định bản lĩnh Việt Nam.
Những thành tựu này không chỉ là những con số thống kê mà còn là minh chứng cho sự đúng đắn của con đường phát triển, tạo tiền đề để Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Khát vọng 2045
Sau 51 năm, mục tiêu không còn dừng lại ở việc “ăn no mặc ấm” mà là khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Trọng tâm hiện nay đang tập trung thực hiện là: Chuyển đổi số và kinh tế xanh; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; Hoàn thiện thể chế để vượt qua bẫy thu nhập trung bình.
Có thể nói, 51 năm qua là hành trình từ “Hòa bình” đến “Thịnh vượng”. Việt Nam hiện không chỉ là một quốc gia yêu chuộng hòa bình mà còn là một đối tác tin cậy, một điểm đến đầu tư an toàn và hấp dẫn trên bản đồ thế giới.
TS Đặng Thị Nga
