Động lực mới của quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc
Gần hai thập kỷ trước, quyết định xây dựng nhà máy đầu tiên của Samsung tại Bắc Ninh được xem là dấu mốc mở đầu cho làn sóng đầu tư quy mô lớn từ Hàn Quốc vào Việt Nam. Kể từ đó, hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia không ngừng mở rộng, đưa Hàn Quốc trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam xét theo vốn đăng ký lũy kế.
Theo ông Peter Kim, Tổng Giám đốc HSBC Hàn Quốc, điều đáng chú ý hiện nay không chỉ nằm ở quy mô dòng vốn mà còn ở chất lượng và định hướng đầu tư. Nếu trước đây Việt Nam chủ yếu thu hút các dự án gia công, lắp ráp thì nay các doanh nghiệp Hàn Quốc đang chuyển mạnh sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn của các tập đoàn quốc tế đối với môi trường đầu tư Việt Nam. Thay vì coi Việt Nam đơn thuần là địa điểm sản xuất có chi phí cạnh tranh, nhiều doanh nghiệp đã xem đây là đối tác chiến lược trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới công nghệ.
Hiện Hàn Quốc có hơn 10.400 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký trên 95 tỷ USD. Khoảng 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, tạo việc làm cho hơn 900.000 lao động và đóng góp gần 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Kim ngạch thương mại song phương cũng đã tiến sát mốc 95 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam hấp dẫn nhờ nền tảng ổn định
Theo đánh giá của Khối Nghiên cứu toàn cầu HSBC, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia thu hút FDI mạnh nhất Đông Nam Á với quy mô vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tương đương hơn 4% GDP. Đây cũng là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á.
Đằng sau những con số tích cực là những lợi thế mang tính nền tảng. Môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, chính sách hội nhập sâu rộng với 17 hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực cùng lực lượng lao động ngày càng được nâng cao về trình độ kỹ năng đang tạo dựng niềm tin đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Ông Peter Kim cho rằng, dòng vốn đầu tư luôn dịch chuyển theo niềm tin, và niềm tin được xây dựng từ sự nhất quán trong điều hành chính sách. Đây chính là yếu tố giúp Việt Nam duy trì sức hấp dẫn trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt giữa các nền kinh tế trong khu vực.
Không chỉ các tập đoàn công nghệ như Samsung hay LG tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư, nhiều doanh nghiệp lớn khác của Hàn Quốc như Hyosung, SK, Lotte, CJ hay Doosan cũng đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam trong các lĩnh vực điện tử, hóa dầu, logistics, bán lẻ, tài chính, năng lượng sạch và hạ tầng số.
Từ dây chuyền lắp ráp đến hệ sinh thái đổi mới
Điểm khác biệt của làn sóng FDI hiện nay nằm ở quá trình dịch chuyển lên các nấc thang giá trị cao hơn. Theo HSBC, đầu tư của Hàn Quốc đang chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất tiên tiến, từ sản xuất sang nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp nội địa.
Một trong những minh chứng rõ nét là Trung tâm nghiên cứu và phát triển trị giá 220 triệu USD của Samsung tại Hà Nội - trung tâm R&D lớn nhất Đông Nam Á của tập đoàn này. Tại đây, hàng nghìn kỹ sư Việt Nam đang tham gia phát triển các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm và thiết bị công nghệ thế hệ mới.
Việt Nam hiện cũng đã vượt mốc sản xuất 2 tỷ điện thoại thông minh. Quan trọng hơn, quốc gia không còn chỉ thực hiện các công đoạn lắp ráp mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình thiết kế, nghiên cứu và phát triển sản phẩm.
Sự chuyển dịch này phù hợp với định hướng thu hút FDI thế hệ mới của Việt Nam, trong đó ưu tiên các dự án công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hướng tới vị thế trung tâm công nghệ của khu vực
Nhìn từ góc độ dài hạn, sự thay đổi trong dòng vốn đầu tư không chỉ mang ý nghĩa gia tăng quy mô sản xuất mà còn góp phần nâng cao năng lực công nghệ của nền kinh tế.
Việc các doanh nghiệp Hàn Quốc tăng cường chuyển giao công nghệ, phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước và đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng lớn hơn trong chuỗi sản xuất toàn cầu.
Theo HSBC, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đã kiên trì theo đuổi chiến lược này tại Việt Nam trong gần 20 năm qua, với hàng trăm nhà cung ứng nội địa được tích hợp vào hệ thống sản xuất toàn cầu. Đáng chú ý, vốn đăng ký mới từ Hàn Quốc trong những tháng đầu năm 2026 tiếp tục tăng hơn 30% so với cùng kỳ, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của Việt Nam vẫn được củng cố.
Ở góc độ kết nối tài chính, HSBC cho biết ngân hàng đang đóng vai trò cầu nối giữa các quyết định đầu tư tại Hàn Quốc với quá trình triển khai dự án tại Việt Nam thông qua các giải pháp tư vấn, quản lý dòng tiền, ngoại hối, huy động vốn và phân tích thị trường. Điều này góp phần hỗ trợ hệ sinh thái đầu tư vận hành hiệu quả hơn, đặc biệt đối với các dự án công nghệ cao và phát triển xanh.
Theo ông Peter Kim, Việt Nam đang đứng trước cơ hội chuyển đổi mang tính bước ngoặt: từ một điểm đến của dòng vốn FDI sang một đối tác trong đổi mới sáng tạo; từ hình ảnh "công xưởng của châu Á" hướng tới vai trò "phòng thí nghiệm của khu vực". Đây không chỉ là sự thay đổi về vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu mà còn phản ánh quá trình nâng cấp năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên công nghệ.
Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế ngày càng dựa trên chất lượng hơn số lượng, làn sóng FDI thế hệ mới từ Hàn Quốc được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ mới của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
