Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực
Những năm gần đây, Thanh Hóa luôn xác định công tác giải phóng mặt bằng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công cũng như các dự án phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ và hạ tầng giao thông. Đặc biệt, khi triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lãnh đạo tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện, đồng thời yêu cầu người đứng đầu các cấp, các ngành chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra chậm trễ.
Song song với đó, các sở, ngành và địa phương đã tăng cường phối hợp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến hồ sơ đất đai, nguồn gốc sử dụng đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy mạnh tuyên truyền, đối thoại với người dân nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình thu hồi đất, bàn giao mặt bằng phục vụ triển khai các dự án.
Theo đó, năm 2026, trên địa bàn toàn tỉnh thực hiện giải phóng mặt bằng (GPMB) 667 dự án sử dụng đất với diện tích 2.787,46 ha tại 129 xã, phường; trong đó, có 476 dự án đầu tư công với diện tích GPMB là 1.518,04 ha và 191 dự án đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp với diện tích GPMB là 1.269,42 ha. Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh đã đạt những kết quả đáng ghi nhận. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh đã GPMB được 1.183,48 ha, bằng 42,46% kế hoạch. Kết quả này không chỉ góp phần bảo đảm tiến độ triển khai nhiều công trình, dự án trọng điểm mà còn tạo điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện môi trường đầu tư của tỉnh.
Huy động cả hệ thống chính trị địa phương cùng vào cuộc
Những ngày qua, tại nhiều địa phương triển khai dự án, cán bộ xã, phường cùng các tổ công tác thường xuyên có mặt tại cơ sở, trực tiếp gặp gỡ từng hộ dân để tuyên truyền về chủ trương đầu tư, phổ biến chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng đã góp phần tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Ghi nhận công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Đồng Tiến đang được triển khai đúng tiến độ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dự án trọng điểm, được tỉnh đánh giá xếp trong tốp 10 xã, phường đã hoàn thành chỉ tiêu GPMB năm 2026 (đạt tỷ lệ 100%). Đơn cử, Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa (giai đoạn 1) là dự án trọng điểm của tỉnh, sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, xã xác định GPMB là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Chính quyền tăng cường đối thoại, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc; phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên và người có uy tín trong tuyên truyền, vận động nhân dân; đồng thời lắng nghe, giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của người dân. Đến nay địa phương đã hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng đối với 552 hộ dân, với tổng diện tích thu hồi 116 ha; 100% các hộ đã nhận tiền bồi thường, tổng kinh phí chi trả đạt khoảng 172,4 tỷ đồng. Hiện chỉ còn 16,1 m² đất ở của 1 hộ dân đang được hoàn tất các bước niêm yết công khai phương án theo quy định, dự kiến phê duyệt và chi trả trong tháng 7/2026. Sau khi hoàn thành việc chi trả đối với phần diện tích còn lại, UBND xã sẽ khẩn trương hoàn thiện các thủ tục, trình UBND tỉnh giao đất cho nhà đầu tư, từ đó góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Được biết, đây là khu công nghiệp được phát triển theo mô hình hiện đại, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hướng tới thu hút nhiều dự án đầu tư thứ cấp trong các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, sản xuất công nghiệp công nghệ cao; đặc biệt là các doanh nghiệp Nhật Bản và các nhà đầu tư quốc tế có chuỗi liên kết sản xuất với hệ thống các khu công nghiệp Thăng Long tại Việt Nam. Dự án khi hoàn thành sẽ góp phần tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đối với xã Hà Trung, giải phóng mặt bằng (GPMB) nhanh, tạo quỹ đất sạch để thu hút đầu tư là mục tiêu xã đang tập trung thực hiện. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn được đẩy nhanh tiến độ, mở ra không gian phát triển mới cho địa phương.
Theo ông Trịnh Hồng Sơn, Chủ tịch UBND xã Hà Trung cho biết: “Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã đang được tập trung chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm. Hiện xã có 8 dự án đầu tư công trọng điểm của tỉnh với tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng gần 30 ha, đến nay đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng. Phần diện tích còn lại chủ yếu vướng mắc do giá bồi thường còn thấp, việc xác định nguồn gốc đất gặp nhiều khó khăn vì quá trình chuyển nhượng, đổi đất qua nhiều thời kỳ không có giấy tờ hợp pháp; nhiều hộ dân đi làm ăn xa nên khó tiếp cận để hoàn thiện hồ sơ, trong khi vẫn còn một số hộ chưa đồng thuận với chủ trương thu hồi đất.
Đối với các dự án do nhà đầu tư thực hiện, hiện có 2 dự án đang trong giai đoạn kiểm kê, xác định nguồn gốc đất. Cụ thể, Dự án hệ thống cấp nước thô có chiều dài 5,9 km, diện tích giải phóng mặt bằng 3,27 ha, đến nay đã thực hiện được 1,93 ha. Dự án Khu đô thị Minh Tuấn đã đạt khoảng 63% tiến độ giải phóng mặt bằng.
Đối với các dự án đầu tư công do tỉnh làm chủ đầu tư, Dự án đường Hà Trung - Bỉm Sơn đã cơ bản hoàn thành công tác xác định nguồn gốc đất, đồng thời thực hiện áp giá bồi thường đạt khoảng 60%. Dự án đường 217 kết nối Quốc lộ 508 đã đạt khoảng 80% tiến độ giải phóng mặt bằng.
Cũng theo ông Trịnh Hồng Sơn, những khó khăn lớn nhất hiện nay là đơn giá bồi thường chưa tạo được sự đồng thuận của người dân, trong khi địa phương vẫn đang chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt đơn giá bồi thường đất năm 2026 và triển khai các khu tái định cư để đáp ứng nhu cầu bố trí chỗ ở cho các hộ bị thu hồi đất. Bên cạnh đó, việc thiếu cán bộ chuyên trách làm công tác giải phóng mặt bằng cũng gây áp lực lớn, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý hồ sơ và triển khai các dự án trên địa bàn”.
Còn tại xã Lưu Vệ, để tạo chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng, địa phương tập trung tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đặc biệt, UBND xã Lưu Vệ đã chú trọng lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời giải đáp những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Theo báo cáo của UBND xã Lưu Vệ, tính đến ngày 10/7/2026, trên địa bàn xã đang triển khai 7 dự án thực hiện công tác giải phóng mặt bằng với tổng diện tích thu hồi 106,39 ha. Đến nay đã kiểm kê 99,92 ha, phê duyệt phương án bồi thường 83,76 ha, hoàn thành nhận chuyển nhượng 3,91 ha, chi trả bồi thường trên 83,62 ha và bàn giao mặt bằng 86,81 ha. Trong tổng số 521 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức bị ảnh hưởng, đã có 447 hộ nhận tiền và bàn giao mặt bằng; còn 46 hộ chưa đồng thuận, tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn phải chi trả là 3,894 tỷ đồng.
Đáng chú ý, nhiều dự án trên địa bàn xã đã đạt tỷ lệ giải phóng mặt bằng cao như, Dự án Khu đô thị phía Đông công sở thị trấn Tân Phong có quy mô 34,23 ha đã giải phóng được 33,26 ha, đạt 97,18% diện tích. Dự án Khu đô thị mới Đông Tân Phong cơ bản hoàn thành công tác bồi thường với hơn 21 ha, đã bàn giao 20,18 ha cho nhà đầu tư triển khai dự án. Bên cạnh đó, Dự án Khu dân cư mới Ước Ngoại cũng đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 10,5/10,81 ha; Dự án Cụm công nghiệp Tây Nam thành phố Thanh Hóa và Khu dân cư mới kết hợp thương mại dịch vụ tổng hợp phía Tây thị trấn Tân Phong đang được địa phương tập trung tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại để bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.
Qua thực tế triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cho thấy, công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc với tính chất, mức độ khác nhau. Tuy nhiên, khó khăn chủ yếu tập trung ở việc xác định nguồn gốc đất, cập nhật biến động địa chính, lập phương án bồi thường, đơn giá đất, bố trí tái định cư và vận động người dân bàn giao mặt bằng…
Theo báo cáo của UBND xã Lưu Vệ, việc xác định nguồn gốc đất đối với nhiều trường hợp sử dụng đất từ trước năm 1980 còn gặp vướng mắc do hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, một số trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký biến động, hồ sơ quản lý đất đai chưa được cập nhật kịp thời cũng ảnh hưởng đến quá trình kiểm kê, xác định đối tượng được bồi thường và tiến độ giải phóng mặt bằng.
Đây cũng là những khó khăn chung mà nhiều địa phương trong tỉnh đang gặp phải. Vì vậy, ngoài việc tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, tỉnh Thanh Hóa cần sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn với chính quyền cơ sở, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc về hồ sơ pháp lý, nguồn gốc đất, đơn giá đất và công tác tái định cư.
Với kết quả đạt được trong thời gian qua, cùng quyết tâm của cả hệ thống chính trị, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thanh Hóa được kỳ vọng sẽ tiếp tục có những chuyển biến tích cực trong thời gian tới. Việc đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng sạch không chỉ bảo đảm các công trình, dự án được triển khai đúng kế hoạch mà còn góp phần khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng hạ tầng và tạo động lực để Thanh Hóa hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới ở khu vực phía Bắc./.
