VNHN - Ngày 10 tháng 6 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 899/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững”. Đây là một Đề án lớn và việc triển khai thực hiện đòi hỏi thời gian dài và quyết tâm cao của mỗi địa phương.
Tại Nghệ An, quá trình CCL ngành nông nghiệp trên địa bàn tỉnh những năm qua đã được triển khai khá đồng bộ, trên cơ sở xác định rõ nhiệm vụ phát triển gắn với thế mạnh của từng lĩnh vực và từng địa phương. Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định 6593/QĐ-UBND ngày 31/12/2013 phê duyệt “Đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp”; Quyết định số 2164/QĐ-UBND ngày 17/5/2016 về việc thành lập Ban Chỉ đạo về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; Quyết định số 3396/QĐ - UBND ngày 06/8/2015 về phê duyệt quy hoạch phát triển sản xuất ngành nông nghiệp và PTNT đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Sở Nông Nghiệp và PTNT Nghệ An đã ban hành Quyết định số 58/QĐ-SNN-KHTC ngày 24/01/2014 về kế hoạch triển khai thực hiện Đề án trong toàn ngành…
Sản xuất rau sạch CNC tại xã Quỳnh Liên - thị xã Hoàng Mai
Nhờ có sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan, ban ngành, của chính quyền địa phương và sự đồng thuận lớn của số đông nông dân, ngành nông nghiệp địa phương đã tạo được những kết quả tích cực, giúp cho ngành nông nghiệp Nghệ An giai đoạn 2016-2018 tăng trưởng ổn định, cơ cấu kinh tế nội ngành chuyển dịch tích cực, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao (CNC), các cánh đồng lớn đã được hình thành, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt trên cùng đơn vị diện tích, giúp nhà nông yên tâm gắn bó với ruộng đồng.
Qua 5 năm thực hiện Đề án, mặc dù có nhiều khó khăn như thời tiết không thuận, dịch bệnh lợn châu Phi…, nhưng với sự chung tay gắng sức của các cấp, ngành, địa phương, chương trình đã mang lại nhiều kết quả khả quan. Cơ cấu kinh tế nội ngành chuyển dịch tích cực, theo hướng giảm dần tỉ trọng trồng trọt, tăng dần tỉ trọng chăn nuôi và dịch vụ. Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực nông thôn tăng 1,42 lần, tỉ lệ hộ nghèo năm 2017 là 7,54%, giảm 12,24% so với năm 2013... Đặc biệt 2 lĩnh vực quan trọng là Trồng trọt và Chăn nuôi đã đạt được những bước tiến quan trọng.
Một góc khu chăn nuôi bò sữa của Tập đoàn TH ở Nghệ An
Về chăn nuôi, tính đến hết năm 2017, giá trị sản xuất tăng 28,21% so với năm 2013, đáp ứng cơ bản nhu cầu các loại thực phẩm cho tiêu dùng trong tỉnh và bước đầu phục vụ xuất khẩu. Theo đó, công tác đẩy mạnh, nhân rộng các quy trình chăn nuôi tiên tiến, ứng dụng công nghệ cao, kết hợp với quản lý nâng cao chất lượng giống được đặc biệt chú trọng. Nhằm phát triển theo hướng bền vững, CCL được thực hiện dưới hình thức chuyển dần từ chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang chăn nuôi công nghiệp, trang trại, gia trại ứng dụng công nghệ cao (toàn tỉnh hiện có hơn 320 trang trại chăn nuôi, trong đó có 226 trang trại được cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại). Đặc biệt, Dự án chăn nuôi bò sữa theo quy mô công nghiệp tại huyện Nghĩa Đàn do Công ty Cổ phần thực phẩm sữa TH làm chủ đầu tư, đã và đang phát triển tốt trên địa bàn các huyện: Nghĩa Đàn, Quỳ hợp, Quỳ châu, Tân Kỳ, Yên thành, Quỳnh lưu và Thị xã Thái Hòa. Đến nay, tổng đàn bò bê sữa đã là 64.420 con. Nhà máy sản xuất chế biến sữa tươi sạch TH Mega có công suất thiết kế hơn 200 triệu lít sữa/năm được xây dựng tại xã Nghĩa Bình, huyện Nghĩa Đàn. Tập đoàn TH và tỉnh Nghệ An có thể tự hào đây là dự án sản xuất và chế biến sữa tươi sạch hiện đại và lớn nhất Châu Á cả về quy mô lẫn công nghệ. TH là đơn vị đầu tiên được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cấp chứng nhận “Doanh nghiệp Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao”.
Trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh đã thực hiện chuyển đổi 8.949 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây khác cho giá trị kinh tế cao hơn, cơ cấu thay đổi theo hướng giảm diện tích lúa lai, tập trung sản xuất lúa chất lượng, có giá trị cao và dễ tiêu thụ. Năm 2017, giá trị sản xuất của lĩnh vực trồng trọt tăng 26,46% so với năm 2013; thu nhập bình quân/ha đất trồng trọt năm 2017 đạt khoảng 80 triệu đồng, tăng 15,42 triệu đồng so với năm 2013. Nhiều cây trồng đã đem lại thu nhập cho các hộ nông dân trên 1 tỉ đồng/ha/năm như: Cam, quýt, chanh leo… Trong tổng số 922 trang trại hiện nay, có 69 trang trại trồng trọt. Trong đó, Dự án Trồng rau và hoa trong nhà kính tại huyện Nghĩa Đàn được đánh giá là một mô hình tốt. Dự án được triển khai trên diện tích đất 104,7 ha, với mục tiêu áp dụng các kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao trồng rau và hoa quả trong nhà kính, được đầu tư bởi Công ty thiết bị và Bí quyết nông nghiệp Green 2000 Ltd Co., Israel. Hàng năm sản lượng rau và hoa quả thu được đạt trên 3.800 tấn, cung ứng một lượng lớn rau, hoa quả sạch cho thị trường (như rau ăn lá, rau ăn củ, rau gia vị, dưa hấu, …), mang lại thu nhập cao cho người lao động.
Cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp ở Nghệ An
Thực hiện cơ cấu lại trong nông nghiệp thực sự đã góp phần quan trọng làm nên thành tích phát triển của nông nghiệp Nghệ An. Ngay trong năm 2019, mặc dù nhiều khó khăn, thử thách nhưng các chỉ tiêu về nông nghiệp cơ bản đều hoàn thành vượt mức kế hoạch giao, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và thực hiện thành công các nhiệm vụ kế hoạch của tỉnh, đảm bảo an sinh xã hội và nâng cao đời sống dân cư nông thôn. Tốc độ tăng trưởng GTSX đạt 4,97%; số xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) trên 40 xã, có 4 đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ và đạt chuẩn NTM; tỷ lệ số dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 83%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 58%. Cơ cấu kinh tế nội ngành tiếp tục chuyển dịch đúng hướng. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ được chuyển đổi mạnh, nâng cao giá trị gia tăng, bền vững theo định hướng cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Tổng sản lượng lương thực cây có hạt đạt trên 1,2 triệu tấn. Tuy từ tháng 3/2019 dịch tả lợn châu Phi gây hại, nhưng chăn nuôi vẫn phát triển khá, tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 237 nghìn tấn. Sản xuất lâm nghiệp tiếp tục chuyển biến mạnh về chất. Sản xuất thủy sản tăng trưởng mạnh, tổng sản lượng đạt 220.000 tấn. Đến nay, tổng mức đầu tư các dự án thuộc ngành đạt trên 22.369 tỷ đồng…
Để đạt được những kết quả trên, cùng với sự lãnh đạo sâu sát của UBND tỉnh, sự vào cuộc và chỉ đạo quyết liệt của Sở NN&PTNT, các địa phương đã chú trọng đẩy mạnh liên kết sản xuất, đặc biệt là các sản phẩm có lợi thế của tỉnh (lúa, ngô, lạc, chè, mía...) theo chuỗi giá trị, trong đó doanh nghiệp là trung tâm. Cùng với đó là việc tích cực ứng dụng tiến bộ KH-CN, các quy trình sản xuất tiên tiến, ứng dụng cơ giới hoá và các loại giống có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Bên cạnh đó, công tác thu hút đầu tư, kêu gọi doanh nghiệp tham gia theo hình thức tổ chức sản xuất khép kín, liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, giảm thiểu chi phí, tăng giá trị thu nhập, có nhiều tiến bộ, đem lại những phát triển thiết thực.
Năm 2020 ngành Nông nghiệp và PTNT Nghệ An tiếp tục thực hiện mạnh mẽ đề án cơ cấu lại, xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, giá trị gia tăng cao, bền vững và hiệu quả. Đồng thời chủ động và tích cực hội nhập quốc tế nhằm thu hút nguồn đầu tư nước ngoài; phát triển thị trường, thúc đẩy xuất khẩu nông sản. Quản lý, bảo vệ và sử dụng các nguồn tài nguyên, môi trường bền vững, hiệu quả. Tiếp tục ưu tiên chỉ đạo và huy động nguồn lực cho phát triển nông thôn, trọng tâm là thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM, xóa đói, giảm nghèo đảm bảo an sinh xã hội…
