Ninh Bình giữ nhịp tăng trưởng hai con số, tạo dư địa phát triển mới. Ảnh minh họa - TL
Tăng trưởng dựa trên nhiều động lực
Trong 9 tháng năm 2026, kinh tế Ninh Bình tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP quý III ước tăng 11,04%, đưa mức tăng trưởng chung 9 tháng lên 11,31%, thuộc nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng cao của cả nước. Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh địa phương đang triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ về sắp xếp tổ chức, hoàn thiện quy hoạch và mở rộng không gian phát triển.
Điểm đáng chú ý trong bức tranh kinh tế Ninh Bình là tăng trưởng đang được nâng đỡ bởi nhiều khu vực, trong đó công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực quan trọng. Hai lĩnh vực này tăng 16,37%, trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp tăng tới 25,01% so với cùng kỳ năm 2025. Những con số này cho thấy năng lực sản xuất của địa phương đang được mở rộng, đồng thời phản ánh tác động tích cực của quá trình thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo.
Cùng với sản xuất công nghiệp, xuất khẩu tiếp tục là một trong những trụ cột tăng trưởng. Tổng kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đạt hơn 28,1 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ. Các nhóm hàng chủ lực như linh kiện điện tử, máy tính, hàng may mặc và giày dép tiếp tục đóng góp đáng kể vào hoạt động thương mại quốc tế của tỉnh. Ninh Bình cũng duy trì xuất siêu trên 2,7 tỷ USD.
Ở khu vực dịch vụ, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 240.343 tỷ đồng, tăng 20%. Đặc biệt, du lịch tiếp tục cho thấy vai trò ngày càng rõ nét trong cơ cấu tăng trưởng. Trong 9 tháng, địa phương đón khoảng 20,55 triệu lượt khách, trong đó có 2,45 triệu lượt khách quốc tế; tổng doanh thu du lịch ước đạt 21.350 tỷ đồng.
Những kết quả này cho thấy lợi thế về công nghiệp, thương mại, dịch vụ và di sản đang từng bước được chuyển hóa thành các động lực tăng trưởng cụ thể. Đây cũng là cơ sở để Ninh Bình hướng tới mô hình phát triển cân bằng hơn giữa kinh tế sản xuất, dịch vụ và kinh tế di sản.
Khơi thông nguồn lực, nâng chất lượng đầu tư
Một điểm sáng khác là hoạt động thu hút đầu tư tiếp tục có chuyển biến. Trong 9 tháng, Ninh Bình cấp mới 124 dự án, gồm 38 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 493,7 triệu USD và 86 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 12.384 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt trên 47.000 tỷ đồng; riêng thu từ thuế, phí đạt 29.640 tỷ đồng, bằng 90,87% dự toán Trung ương giao.
Tuy nhiên, phía sau các chỉ số tăng trưởng tích cực vẫn còn những vấn đề cần giải quyết để bảo đảm chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng. Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 37,3% kế hoạch Thủ tướng giao. Đây là điểm nghẽn cần được xử lý quyết liệt bởi đầu tư công không chỉ tạo sức cầu trực tiếp cho nền kinh tế mà còn có vai trò hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tạo mặt bằng và điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồn lực xã hội.
Từ thực tế đó, Ninh Bình xác định giải ngân vốn đầu tư công là một nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm. Tỉnh đặt mục tiêu giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12/2026, đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể với từng chủ đầu tư, từng dự án. Song song với đó là yêu cầu xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, tài sản công và nhà đất dôi dư, qua đó đưa các nguồn lực đang bị "đóng băng" trở lại phục vụ phát triển.
Cách tiếp cận này cho thấy một chuyển biến quan trọng trong tư duy quản lý: tăng trưởng không chỉ đến từ việc tạo thêm nguồn lực mới mà còn phải được thúc đẩy bằng việc giải phóng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện hữu.
Mở rộng không gian phát triển
Trong giai đoạn tới, Ninh Bình đặt mục tiêu tiếp tục duy trì tăng trưởng hai con số, đồng thời hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Để hiện thực hóa định hướng này, tỉnh đang tập trung hoàn thiện quy hoạch chung đô thị Ninh Bình, từng bước định hình mô hình đô thị mang bản sắc "đô thị di sản thiên niên kỷ".
Định hướng phát triển đô thị vì thế không đơn thuần là mở rộng không gian xây dựng mà phải gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan; đồng thời tạo sự liên kết giữa du lịch, dịch vụ, công nghiệp, giáo dục, y tế và các ngành kinh tế mới.
Cùng với quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông được xác định là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong mở rộng không gian tăng trưởng. Ninh Bình kiến nghị bổ sung tuyến cao tốc Ninh Bình - Sơn La vào Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo địa phương, tuyến đường này sẽ góp phần kết nối khu vực Tây Bắc với trục giao thông Bắc - Nam, tạo liên kết với các tuyến cao tốc, Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, đường bộ ven biển và mạng lưới đường sắt tốc độ cao trong tương lai.
Bên cạnh đó, tỉnh đề xuất sớm lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình và đẩy nhanh việc thẩm định, phê duyệt quy hoạch Khu kinh tế Kim Sơn. Nếu được triển khai đồng bộ, các dự án và quy hoạch hạ tầng này có thể tạo thêm không gian phát triển mới, tăng khả năng kết nối vùng và nâng cao sức hấp dẫn của Ninh Bình đối với các dòng vốn đầu tư.
Từ tăng trưởng nhanh đến phát triển bền vững
Thành quả 9 tháng đầu năm tạo cho Ninh Bình một nền tảng thuận lợi, song thách thức đặt ra là làm thế nào duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà không đánh đổi bằng áp lực môi trường, chất lượng đô thị hay hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Định hướng của tỉnh vì vậy cần tiếp tục đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng hiện đại, tăng hàm lượng công nghệ, đồng thời phát triển thương mại - dịch vụ và du lịch gắn với bảo tồn di sản. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng quy mô sang tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và hiệu quả.
Việc Ninh Bình đồng thời xử lý các dự án tồn đọng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và mở rộng kết nối hạ tầng cho thấy địa phương đang tập trung vào những "nút thắt" có khả năng tác động trực tiếp đến năng lực tăng trưởng.
Nếu tận dụng tốt dư địa hiện có, đặc biệt là lợi thế về công nghiệp, du lịch, kinh tế biển, vị trí kết nối vùng và hệ thống di sản đặc sắc, Ninh Bình có cơ sở để không chỉ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 mà còn tạo nền tảng cho một chu kỳ phát triển mới trong giai đoạn 2026-2030.
Điều quan trọng hơn, bài toán của Ninh Bình trong thời gian tới không chỉ là giữ được một con số tăng trưởng cao, mà là biến tốc độ tăng trưởng thành năng lực phát triển dài hạn. Trong đó, hạ tầng đồng bộ, môi trường đầu tư minh bạch, nguồn lực được khơi thông và giá trị di sản được phát huy đúng hướng sẽ là những yếu tố quyết định khả năng hình thành một mô hình phát triển vừa năng động, vừa bền vững cho địa phương.
