Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 8,18% - cao nhất trong nhiều năm, trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều bất định từ xung đột địa chính trị, lãi suất cao và biến động thương mại. Kết quả này không chỉ phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình hội nhập quốc tế, đa dạng hóa động lực tăng trưởng và điều hành chính sách linh hoạt. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng trong nửa cuối năm, Việt Nam cần tiếp tục củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng hiệu quả các cơ hội từ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kinh tế thế giới năm 2026 tiếp tục vận động trong trạng thái nhiều biến động. Xung đột địa chính trị kéo dài, chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn chưa thực sự ổn định, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cùng những biến động về giá năng lượng và tỷ giá đang tạo sức ép lên các nền kinh tế có độ mở cao.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng tích cực, trở thành một trong những điểm sáng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây không chỉ là kết quả của các giải pháp điều hành linh hoạt, mà còn phản ánh quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khi nền kinh tế biết tận dụng tốt các dòng chảy thương mại, đầu tư và dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhiều động lực tăng trưởng cùng phát huy hiệu quả
Theo đánh giá của các tổ chức tài chính quốc tế, bức tranh kinh tế Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 có nhiều điểm tích cực khi các động lực tăng trưởng truyền thống và mới cùng phát huy hiệu quả.
Ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán HSBC Việt Nam nhận định, mặc dù môi trường kinh tế quốc tế còn nhiều bất ổn, nền kinh tế Việt Nam vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn kỳ vọng nhờ sự kết hợp giữa chính sách tài khóa chủ động, điều hành tiền tệ linh hoạt và sự phục hồi đồng đều của các khu vực sản xuất.
Theo số liệu công bố, GDP quý II/2026 ước tăng 8,39%, đưa tốc độ tăng trưởng sáu tháng đầu năm lên 8,18% - mức cao nhất của nửa đầu năm trong nhiều năm trở lại đây. Quan trọng hơn, chất lượng tăng trưởng đã có nhiều cải thiện khi nền kinh tế không còn phụ thuộc quá lớn vào một động lực duy nhất.
Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò "đầu kéo", đặc biệt ở các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn. Việt Nam hiện dành khoảng 6-7% GDP cho đầu tư hạ tầng - tỷ lệ thuộc nhóm cao trong khu vực. Đây được xem là dư địa quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh chính sách tiền tệ không còn nhiều không gian nới lỏng.
Song song với đó, khu vực chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vị trí động lực tăng trưởng khi đạt mức tăng 10,23%, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động sản xuất và xuất khẩu.
Hội nhập quốc tế tiếp tục tạo động lực mới
Một trong những điểm nổi bật của kinh tế Việt Nam là khả năng tận dụng hiệu quả các cơ hội từ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Tổng kim ngạch xuất khẩu sáu tháng đầu năm đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm điện tử, linh kiện và thiết bị công nghệ tiếp tục giữ vai trò chủ lực, cho thấy Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.
Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng tới 61%, trong khi vốn thực hiện đạt hơn 13 tỷ USD - mức cao nhất trong vòng 5 năm.
Không chỉ xuất hiện thêm nhiều dự án mới, hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài cũng tăng gần 90%. Điều này phản ánh xu hướng các tập đoàn quốc tế không chỉ lựa chọn Việt Nam là điểm đến để mở rộng sản xuất mà còn tăng cường đầu tư chiều sâu, nâng cấp chuỗi cung ứng hiện hữu.
Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp toàn cầu tiếp tục tái cơ cấu chuỗi sản xuất nhằm giảm thiểu rủi ro địa chính trị và đa dạng hóa thị trường.
Bên cạnh đó, tiêu dùng trong nước cũng phục hồi tích cực với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 12,9%, trong khi ngành du lịch đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong sáu tháng đầu năm.
Việc các động lực trong nước và quốc tế cùng tăng trưởng đã tạo nền tảng quan trọng giúp kinh tế Việt Nam nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
Những sức ép mới trong giai đoạn tăng tốc
Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng tích cực vẫn tồn tại nhiều áp lực cần được theo dõi sát.
Theo HSBC, ba biến số lớn sẽ ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng kinh tế những tháng cuối năm gồm cán cân thương mại, lạm phát và tỷ giá gắn với mặt bằng lãi suất.
Trước hết là cán cân thương mại. Sáu tháng đầu năm, Việt Nam ghi nhận nhập siêu khoảng 16,65 tỷ USD sau nhiều năm duy trì xuất siêu. Tuy nhiên, phần lớn kim ngạch nhập khẩu tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ đầu tư, mở rộng sản xuất.
Điều này cho thấy nhập siêu hiện nay mang tính chất "nhập khẩu cho tăng trưởng" nhiều hơn là gia tăng tiêu dùng. Song nếu nhập khẩu tiếp tục tăng nhanh hơn xuất khẩu trong thời gian dài, áp lực lên cán cân thanh toán và tỷ giá sẽ lớn hơn.
Biến số thứ hai là lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân sáu tháng đầu năm tăng 4,38%, tiến gần ngưỡng mục tiêu khoảng 4,5% mà Quốc hội đề ra.
Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới còn biến động, giá nguyên liệu nhập khẩu tăng và chi phí logistics chưa giảm đáng kể, áp lực lạm phát có thể tiếp tục gia tăng nếu cầu trong nước phục hồi mạnh hơn vào cuối năm.
Mặc dù lạm phát cơ bản vẫn thấp hơn CPI chung, cho thấy áp lực giá chưa lan rộng, song việc kiểm soát lạm phát vẫn là yêu cầu quan trọng để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Biến số thứ ba là tỷ giá và mặt bằng lãi suất.
Sau giai đoạn đầu năm tương đối ổn định, nhu cầu ngoại tệ tăng đã tạo sức ép lên tỷ giá USD/VND. Ngân hàng Nhà nước đã chủ động sử dụng nhiều công cụ điều hành nhằm ổn định thị trường ngoại hối, góp phần duy trì niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng có xu hướng tăng do nhu cầu tín dụng phục hồi nhanh hơn tốc độ huy động vốn. Điều này khiến chi phí vốn của doanh nghiệp tiếp tục chịu áp lực, nhất là trong các ngành cần nguồn vốn trung và dài hạn.
Cải cách thể chế - chìa khóa cho tăng trưởng bền vững
Theo nhận định của HSBC, bước sang quý III và quý IV, nền kinh tế sẽ đối mặt với yêu cầu điều hành khó khăn hơn khi mục tiêu tăng trưởng phải song hành với nhiệm vụ giữ ổn định kinh tế vĩ mô.
Nhu cầu ngoại tệ theo mùa vụ, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu, cùng việc doanh nghiệp FDI chuyển lợi nhuận về nước có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao hoặc giá dầu thế giới tăng mạnh.
Ở góc nhìn khác, Báo cáo Chiến lược thị trường của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cho rằng bên cạnh những kết quả tích cực, nền kinh tế vẫn còn nhiều điểm nghẽn mang tính cơ cấu cần sớm được tháo gỡ.
Theo MBS, việc cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư sẽ là yếu tố quyết định để Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong trung và dài hạn.
Đáng chú ý, việc Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu mở rộng đối tượng được vay ngoại tệ được xem là giải pháp góp phần giảm áp lực huy động vốn trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.
Các chuyên gia cũng cho rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục giữ vai trò then chốt nhằm cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, bảo đảm thanh khoản của hệ thống tài chính.
Tận dụng hội nhập để bứt phá
Trong bối cảnh thế giới đang tái định hình chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao vị thế trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng dài hạn nếu đi cùng những cải cách mạnh mẽ về thể chế, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.
Những kết quả đạt được trong sáu tháng đầu năm cho thấy nền kinh tế đang sở hữu nền tảng tích cực để bước vào chặng tăng tốc cuối năm. Song để duy trì đà phát triển, Việt Nam cần tiếp tục phát huy lợi thế của một nền kinh tế hội nhập sâu rộng, đồng thời nâng cao sức chống chịu trước các biến động bên ngoài.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, khả năng điều hành linh hoạt, giữ vững ổn định vĩ mô và tận dụng hiệu quả các cơ hội từ hội nhập quốc tế sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và nâng tầm vị thế trên bản đồ kinh tế khu vực cũng như thế giới.
