VNHN - Trong buổi nói chuyện và chia sẻ về tình hình dịch bệnh, Giáo sư Hà Tôn Vinh cho rằng, thảm họa kinh tế do Covid-19 gây ra đòi hỏi những “liều thuốc mạnh” từ ý chí đến sự đoàn kết.
Giáo sư Hà Tôn Vinh
Theo Giáo sư Hà Tôn Vinh đã đến lúc “Chính phủ nên thành lập một tổ chức chuyên trách có nguồn lực tài chính để hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua được giai đoạn khủng hoảng tài chính”. Một phần củng cố lại niềm tin giúp các doanh nghiệp và ổn định tâm lí, để thực hiện những giải pháp tốt nhất.
Khi nhắc về tình hình Thế giới từ đầu năm đến nay, Giáo sư phân tích cụ thể như sau chỉ nhìn vào số người bị nhiễm bệnh và tử vong, kinh tế thiệt hại hàng ngàn tỷ USD. Với tốc độ lây lan nhanh chóng, sức tàn phá mãnh liệt và hệ lụy chưa từng có trong khoảng 100 năm qua, Covid-19 đang gây ra một cuộc suy thoái toàn cầu, ít nhất là từ nay đến cuối năm 2020 và có thể kéo dài trong năm 2021. Quý I/2020, Covid-19 đã cho thấy nhiều nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, một số nước ở châu Âu bị đình trệ và nhiều ngành như du lịch, hàng không, vận chuyển, phim ảnh, xăng dầu… gần như tê liệt.
Xuất khẩu của Trung Quốc trong quý II/2020 dự kiến giảm 20% và cả năm 2020 có thể sụt giảm 13%. Trong hai tháng đầu năm 2020, sản lượng công nghiệp của Trung Quốc giảm 13.5%, đầu tư tài sản cố định giảm gần 25%, doanh thu bán lẻ giảm 21%. Nhìn chung năm 2020 sẽ là năm GDP của Trung Quốc tăng trưởng chậm nhất, vào khoảng dưới 4%.
Dịch bệnh bắt đầu từ tháng 12/2019 tại Trung Quốc, kéo theo sự sụt giảm sản xuất và xuất khẩu của nước này. Hầu hết các chỉ số kinh tế đều giảm mạnh, nhất là trong ba tháng đầu năm 2020. Số người thất nghiệp ở Trung Quốc là rất cao mặc dù nước này không công bố số liệu về lao động thất nghiệp hay doanh nghiệp đóng cửa.
Thực tế, tại Hoa Kỳ, số người thất nghiệp đã tăng nhanh, trong vòng 4 tuần từ giữa tháng 3/2020 đến hôm nay đã có hơn 17 triệu người Mỹ nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp.
Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tuần qua công bố số nguời thất nghiệp, giảm lương, hoặc bị cắt giờ làm vì Covid-19 trên thế giới và đặc biệt tại châu Âu cùng châu Á lên đến hơn 1 tỷ, ảnh hưởng trầm trọng đến hơn 80% lao động toàn cầu.
Theo báo cáo tình hình chỉ trong ba tháng đầu năm 2020, nhiều tập đoàn lớn trên thế giới đã chủ động cho nhân viên nghỉ việc. Ở Pháp, sau ba tuần bị phong tỏa, cách ly, đã có gần 6 triệu người bị mất việc. Ở Đức, nửa triệu công ty lớn nhỏ đã cho nhân viên nghỉ việc, còn tại Anh có hơn 1 triệu nguời bị mất việc trong hai tuần cuối của tháng 3/2020.
Liên minh Châu Âu vừa thông báo sẽ đưa ra gói hỗ trợ hơn 500 tỷ EUR để đối phó với Covid-19. Gói hỗ trợ này gồm có hạn mức tín dụng 240 tỷ EUR giúp cho những nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ đại dịch, một quỹ bảo lãnh 200 tỷ euro dành cho các khoản vay doanh nghiệp, và 100 tỷ EUR để giải quyết thất nghiệp lao động trong ngắn hạn.
Nhật Bản cũng vừa thông qua gói cứu trợ hàng trăm triệu USD để giúp chặn đứng sự sụt giảm niềm tin của người tiêu dùng và hoạt động của doanh nghiệp. Trung Quốc cũng đưa ra nhiều gói cứu trợ cho nhiều ngành kinh tế như hàng không, du lịch, sản xuất ôtô, và hạ thấp lãi suất cho vay xuống 4 - 4,5%/năm để hỗ trợ doanh nghiệp hồi phục.
Giáo sư Hà Tôn Vinh nhấn mạnh rằng Việt Nam cần thêm nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách đưa các biện pháp thiết thực từ Chính phủ Việt Nam trong việc phòng, chống Covid-19. “Tôi tin rằng, với nỗ lực của Chính phủ và với sự cộng tác tích cực của toàn dân, dịch Covid-19 sẽ dứt điểm trong tháng 5 tới. Việc cách ly hay giãn cách xã hội là chủ trương cần phải có và phải duy trì trong thời gian chưa có thuốc hoặc vắc-xin chống SARS-CoV-2”.
Tuy nhiên, nhìn vào đại dịch lần này, chúng ta thấy Covid-19 không phải chỉ là vấn đề thuần túy y tế. Thảm họa kinh tế và thương mại do Covid-19 gây ra đòi hỏi một liều “thuốc mạnh” đến từ tâm lí và đoàn kết của mỗi người. Theo ông giải quyết hậu quả kinh tế khốc liệt của Covid-19 mới là vấn đề nan giải. Các gói hỗ trợ nguời nghèo, lao động bị thất nghiệp, doanh nghiệp có nguy cơ bị phá sản là những bước cần thiết nhưng chắc chắn không đủ hay chỉ có tác dụng ngắn hạn.
Song song với Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, theo Giáo sư mong muốn chính phủ cần thành lập Ban chỉ đạo và cố vấn quốc tế về phục hồi kinh tế, một việc làm chắc chắn sẽ kéo dài nhiều tháng, nhiều năm. Nhìn vào con số thiệt hại về kinh tế trong các ngành du lịch, khách sạn, hàng không, bán lẻ, tài chính - ngân hàng, bất động sản, dệt may, chế biến đồ gỗ… chúng ta sẽ thấy ngay việc phục hồi kinh tế sẽ là một nhu cầu cấp bách và đòi hỏi nhiều nỗ lực, nguồn lực và thời gian.
Việt Nam cần thành lập tổ chức tập trung hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời
Trong ngắn hạn, Chính phủ cần có nhiều gói hỗ trợ trực tiếp và gián tiếp, ví dụ như cho vay mau lẹ, dễ dàng với lãi suất ưu đãi, giảm thuế, giãn nợ… Các khoản vay ngắn hạn này có thể từ một tổ chức hay quỹ tài chính do Chính phủ thành lập và do một cơ quan công hay tư nhân điều hành và quản lý. Tổ chức hay quỹ này sẽ được điều hành như một công ty kinh doanh có lợi nhuận và dưới sự chỉ đạo và giám sát của Chính phủ.
Trong trung hạn, doanh nghiệp sẽ tiến đến việc ổn định sản xuất, kinh doanh. Sự hỗ trợ về tài chính sẽ dựa trên tính khả thi và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Với khoảng 98% doanh nghiêp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sự hỗ trợ tài chính cũng như các hỗ trợ khác rất cần thiết và phải đa dạng. Đã đến lúc Chính phủ nên thành lập một tổ chức chuyên trách để huớng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cuối cùng khi nói về quy luật của sự vật khi phát triển đến cùng cực thì sẽ biến hóa, khi đã biến hóa thì sẽ thông suốt, khi đã thông suốt thì sẽ lâu bền. Doanh nhân cần chuẩn thật kỹ những chiến lược và giải pháp tối ưu nhất, giúp cho doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng để tồn tại./.
