Việc Phú Thọ đăng cai Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam” không chỉ là dấu ấn trong công tác tổ chức một diễn đàn quy mô quốc gia, mà còn mở ra cơ hội để địa phương giới thiệu tiềm năng, năng lực công nghiệp và khả năng kết nối chuỗi cung ứng với các đối tác trong nước, quốc tế. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế và nâng cao năng lực tự chủ của nền sản xuất, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội phát huy lợi thế về vị trí, hạ tầng và hệ sinh thái doanh nghiệp để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu chuyển từ "nội địa hóa theo tỉ lệ" sang "làm chủ năng lực", từ hỗ trợ dàn trải sang tập trung theo chuỗi, từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả. Ảnh: VGP
Ngày 30/9, tại Phú Thọ, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Phú Thọ và Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ, đại diện các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển. Hơn 500 đại biểu tham dự đã tạo nên một diễn đàn quy mô lớn, tập trung nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm đưa công nghiệp hỗ trợ trở thành nền tảng quan trọng của nền công nghiệp hiện đại, tự chủ và có sức cạnh tranh.
Phú Thọ - từ vai trò chủ nhà đến vị thế trung tâm công nghiệp
Điểm đáng chú ý của hội thảo không chỉ nằm ở những vấn đề mang tính quốc gia được đặt ra, mà còn ở việc Phú Thọ được lựa chọn làm địa điểm tổ chức một sự kiện có ý nghĩa đối với định hướng phát triển công nghiệp của đất nước.
Trong không gian hội thảo, các đại biểu có dịp tham quan khu trưng bày, triển lãm giới thiệu những ngành công nghiệp tiêu biểu của tỉnh Phú Thọ. Đây là cơ hội để địa phương trực tiếp giới thiệu năng lực sản xuất, hệ sinh thái doanh nghiệp cũng như những tiềm năng có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.
Vai trò chủ nhà vì thế không đơn thuần là bảo đảm công tác tổ chức một sự kiện cấp quốc gia. Quan trọng hơn, đây là dịp để Phú Thọ thể hiện năng lực kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu và đối tác phát triển; đồng thời đưa những lợi thế công nghiệp của địa phương vào cuộc trao đổi chung về tương lai công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.
Thực tế, Phú Thọ đang từng bước hình thành vị thế mới trong bản đồ công nghiệp. Báo Điện tử Chính phủ từng ghi nhận tỉnh đạt mức tăng trưởng GRDP 10,52% năm 2025, cùng những kết quả tích cực về đầu tư, xuất khẩu và thu ngân sách. Tỉnh cũng đang đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thu hút doanh nghiệp quốc tế và phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất.
Trong bối cảnh đó, việc đăng cai một hội thảo quy mô quốc gia về công nghiệp hỗ trợ có thể xem là sự tiếp nối tự nhiên của quá trình Phú Thọ nâng cao vai trò trong liên kết sản xuất và chuỗi cung ứng.
Công nghiệp hỗ trợ phải chuyển từ “có mặt” sang “làm chủ”
Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh một thông điệp xuyên suốt: “Không có quốc gia nào trở thành nước công nghiệp phát triển chỉ bằng lắp ráp”.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, công nghiệp hỗ trợ là tầng sản xuất trung gian gồm vật liệu, linh kiện, phụ tùng, công nghệ chế tạo, thiết kế, đo lường, thử nghiệm..., trực tiếp quyết định độ sâu và sức chống chịu của nền công nghiệp. Việt Nam hiện có trên 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, nhưng khoảng 30% tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu; trong khi mức độ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn hạn chế.
Thực tế này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ quan tâm đến tỷ lệ nội địa hóa, chính sách cần hướng tới năng lực thực chất của doanh nghiệp: khả năng thiết kế, chế tạo, kiểm soát chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và thích ứng với yêu cầu thay đổi liên tục của các tập đoàn đầu chuỗi.
Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị thực hiện 5 chuyển đổi căn bản, gồm chuyển từ “nội địa hóa theo tỷ lệ” sang “làm chủ năng lực”; từ hỗ trợ dàn trải sang tập trung theo chuỗi; từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả; từ chú trọng thu hút FDI sang sử dụng hiệu quả FDI; và từ quản lý theo hoạt động sang quản lý theo kết quả.
Cách tiếp cận này cũng mở ra dư địa để những địa phương có nền tảng công nghiệp như Phú Thọ tham gia sâu hơn vào quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Phú Thọ trước cơ hội trở thành trung tâm công nghiệp hỗ trợ
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại hội thảo là định hướng trực tiếp dành cho Phú Thọ. Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tỉnh phát huy lợi thế công nghiệp, vị trí liên kết vùng và mạng lưới doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng để phấn đấu trở thành một trung tâm công nghiệp hỗ trợ của cả nước.
Đây vừa là định hướng, vừa đặt ra yêu cầu cụ thể đối với địa phương. Trước hết, Phú Thọ cần tiếp tục rà soát quy hoạch, quỹ đất, hạ tầng và các điều kiện cần thiết để phát triển công nghiệp hỗ trợ trở thành một nhiệm vụ quan trọng. Đây cũng là yêu cầu được đặt ra đối với các trung tâm công nghiệp và các địa phương có tiềm năng phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Đáng chú ý, Bộ Công Thương được giao nghiên cứu đề xuất của tỉnh Phú Thọ về thí điểm Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp gắn với nền tảng dữ liệu công nghiệp hỗ trợ cấp vùng. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể tạo thêm một đầu mối kết nối doanh nghiệp, công nghệ, đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm và thị trường.
Đối với Phú Thọ, đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc chuyển từ lợi thế về số lượng dự án và quy mô sản xuất sang nâng cao chất lượng liên kết giữa các doanh nghiệp.
Tạo thị trường để doanh nghiệp Việt Nam lớn lên
Một trong những điểm mới trong định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ được nhấn mạnh tại hội thảo là vai trò của thị trường dẫn dắt. Theo đó, các dự án đầu tư công, dự án hạ tầng chiến lược, mua sắm công và mua sắm của doanh nghiệp nhà nước có thể trở thành những “đơn đặt hàng đầu tiên” cho doanh nghiệp trong nước trên cơ sở năng lực đáp ứng, giá trị và hàm lượng công nghệ.
Đối với các địa phương như Phú Thọ, tư duy này mở ra không gian để chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo phối hợp hình thành hệ sinh thái cung ứng phù hợp với những ngành công nghiệp có tiềm năng.
Cùng với đó là yêu cầu phát triển hạ tầng kỹ thuật, trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm dùng chung; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển công nghiệp vật liệu; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI và đổi mới các công cụ tài chính, tín dụng cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.
Như vậy, vai trò chủ nhà của Phú Thọ tại hội thảo không chỉ mang ý nghĩa về mặt tổ chức. Quan trọng hơn, sự kiện tạo thêm một không gian để địa phương đối thoại với các cơ quan Trung ương, chuyên gia và doanh nghiệp về chính những bài toán phát triển của mình.
Từ một địa phương có nền tảng công nghiệp và lợi thế liên kết vùng, Phú Thọ đang được đặt trước một mục tiêu lớn hơn: tham gia sâu vào chuỗi cung ứng và từng bước trở thành trung tâm công nghiệp hỗ trợ của cả nước.
Hội thảo kết thúc, nhưng những vấn đề được đặt ra mới là phần việc quan trọng tiếp theo. Với Phú Thọ, yêu cầu không chỉ là tổ chức tốt một diễn đàn cấp quốc gia, mà còn phải biến những trao đổi, đề xuất và kết nối tại diễn đàn thành động lực cho doanh nghiệp, hạ tầng và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn.
Đó cũng là cách để vai trò “chủ nhà” được chuyển hóa thành vai trò của một địa phương chủ động tham gia vào quá trình nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền công nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.
