Trong bối cảnh đó, báo chí cách mạng tiếp tục giữ vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; là công cụ quan trọng góp phần định hướng dư luận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trải qua các giai đoạn cách mạng, báo chí luôn đồng hành cùng sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Không chỉ thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền, báo chí còn là diễn đàn của nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với xã hội, góp phần tạo dựng sự đồng thuận và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bước vào thời đại số, vai trò đó càng trở nên quan trọng khi cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, thông tin và truyền thông diễn ra ngày càng quyết liệt, đa chiều và khó kiểm soát hơn.
Báo chí cách mạng trong kỷ nguyên số giữ vững “chất thép” tư tưởng, lan tỏa sự thật và củng cố niềm tin xã hội
Hiện nay, các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin giả, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, kích động tâm lý cực đoan, gây hoài nghi xã hội và chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Những nội dung sai lệch thường được ngụy trang dưới hình thức “phản biện”, “góc nhìn cá nhân” hoặc lan truyền thông qua các nền tảng mạng xã hội với tốc độ rất nhanh. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với báo chí cách mạng phải nâng cao tính định hướng, tính chiến đấu và sức thuyết phục trong từng tác phẩm báo chí, nhất là các bài viết chính luận, phản bác quan điểm sai trái, thù địch.
Đảng ta luôn xác định công tác tư tưởng là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Nhiều nghị quyết, văn kiện của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Trong nhiệm vụ đó, báo chí giữ vai trò nòng cốt trong việc cung cấp thông tin chính thống, định hướng nhận thức xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Để thực hiện tốt vai trò ấy, yêu cầu đặt ra trước hết là phải nâng cao “chất thép” trong ngòi bút của người làm báo. “Chất thép” không chỉ thể hiện ở bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn là tinh thần đấu tranh sắc bén, thái độ kiên định trước những thông tin sai trái và trách nhiệm bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Người làm báo cách mạng phải giữ vững lập trường tư tưởng, trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, đồng thời có đủ năng lực nhận diện, phân tích và phản bác các luận điệu xuyên tạc bằng lập luận khoa học, khách quan và thuyết phục.
Trong môi trường truyền thông số, “chất thép” còn được thể hiện qua khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ và phương thức truyền thông hiện đại. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số đang làm thay đổi cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Báo chí hiện đại không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn cạnh tranh về khả năng kiểm chứng, phân tích và định hướng thông tin. Nếu chậm đổi mới, báo chí chính thống sẽ gặp khó khăn trong việc giữ vai trò dẫn dắt dư luận trước sự bùng nổ của các nguồn tin phi chính thống trên mạng xã hội.
Vì vậy, đội ngũ người làm báo hiện nay không chỉ cần giỏi nghiệp vụ truyền thống mà còn phải thành thạo kỹ năng tác nghiệp đa nền tảng, khai thác dữ liệu số và ứng dụng công nghệ mới trong hoạt động báo chí. Khả năng sản xuất nội dung đa phương tiện, sử dụng đồ họa, video, podcast hay các hình thức truyền thông tương tác đang trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao sức lan tỏa của báo chí chính thống trong môi trường số.
Tuy nhiên, đổi mới công nghệ không đồng nghĩa với xem nhẹ giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng. Trong bối cảnh áp lực cạnh tranh thông tin ngày càng lớn, một số biểu hiện chạy theo xu hướng giật gân, câu khách, ưu tiên lượt truy cập hơn giá trị định hướng vẫn còn tồn tại. Điều đó đòi hỏi các cơ quan báo chí phải tiếp tục giữ vững đạo đức nghề nghiệp, tính trung thực, khách quan và trách nhiệm xã hội. Một tác phẩm báo chí có giá trị không chỉ bảo đảm tính chính xác của thông tin mà còn phải góp phần lan tỏa các giá trị tích cực, củng cố niềm tin xã hội và khơi dậy tinh thần trách nhiệm công dân.
Nâng cao chất lượng báo chí chính luận cũng là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Các tác phẩm chính luận không chỉ cần đúng về quan điểm mà còn phải có chiều sâu lý luận, bám sát thực tiễn và có sức thuyết phục cao. Việc tổ chức các hội nghị tập huấn, tọa đàm chuyên đề về kỹ năng viết chính luận và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với nhiệm vụ nâng cao chất lượng công tác tư tưởng trong hệ thống chính trị. Đây không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là quá trình rèn luyện tư duy lý luận, nâng cao năng lực phản biện và bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và người làm báo.
Trong thời đại số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn bó hẹp trên mặt báo truyền thống mà phải được mở rộng mạnh mẽ trên không gian mạng. Báo chí cần chủ động hiện diện trên các nền tảng số chính thống, tăng cường truyền thông đa phương tiện và đổi mới cách tiếp cận nội dung để phù hợp với nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng hiện đại, đặc biệt là giới trẻ. Nội dung tuyên truyền cần được thể hiện ngắn gọn, dễ tiếp cận nhưng vẫn bảo đảm chiều sâu tư tưởng và tính định hướng.
Cùng với đó, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Báo chí phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tuyên giáo, lực lượng chức năng và các tổ chức chính trị - xã hội nhằm chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời và minh bạch. Việc hạn chế khoảng trống thông tin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong ngăn chặn sự lan truyền của tin giả và các luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao nhận thức và kỹ năng tiếp cận thông tin của người dân. Trong môi trường số, mỗi cá nhân không chỉ là người tiếp nhận mà còn có thể trở thành chủ thể lan truyền thông tin. Khi người dân có khả năng nhận diện, kiểm chứng và chọn lọc thông tin đúng đắn, sức đề kháng của xã hội trước các luồng thông tin xấu độc cũng sẽ được củng cố vững chắc hơn.
Nâng cao “chất thép” trong ngòi bút báo chí là yêu cầu tất yếu nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt hiện nay. Một nền báo chí bản lĩnh, hiện đại, nhân văn và giàu tính chiến đấu sẽ tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong định hướng dư luận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Khi được tôi luyện bằng bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự xã hội, báo chí cách mạng sẽ tiếp tục khẳng định vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, góp phần giữ vững ổn định chính trị và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới./.
Lê Văn Thắng
