Ngày 14/10/2026, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 – Vietnam Digital Awards (VDA 2026) diễn ra với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”. Sự kiện do Hội Truyền thông số Việt Nam chỉ đạo, với sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, nhằm ghi nhận những thành tựu nổi bật trong ứng dụng công nghệ số, đồng thời thúc đẩy các mô hình chuyển đổi số có khả năng tạo ra tác động tích cực đối với hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Các sản phẩm, giải pháp được tôn vinh tại Giải thưởng Chuyển đổi số năm 2026 - Ảnh: VGP
Từ trải nghiệm công nghệ đến những giá trị cụ thể
Điểm nhấn của VDA 2026 không chỉ nằm ở việc giới thiệu những thành tựu công nghệ mới, mà còn ở cách công nghệ được đưa đến gần hơn với công chúng. Robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), các thiết bị thông minh và những màn trình diễn tương tác đã tạo nên không gian trải nghiệm sinh động, cho thấy công nghệ số đang ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống.
Tuy nhiên, đằng sau những trải nghiệm trực quan ấy là một vấn đề có ý nghĩa lớn hơn: làm thế nào để chuyển những tiến bộ công nghệ thành năng suất, chất lượng dịch vụ và giá trị kinh tế – xã hội cụ thể. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa phần mềm vào quy trình làm việc, xây dựng ứng dụng hay số hóa hồ sơ. Một mô hình chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giúp tổ chức vận hành tốt hơn, giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao khả năng kết nối và tạo thuận lợi cho người sử dụng.
Với cơ quan nhà nước, hiệu quả có thể được thể hiện qua chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, tính minh bạch trong quản lý và khả năng phục vụ người dân. Với doanh nghiệp, đó là năng lực tối ưu hóa quy trình, quản trị dữ liệu, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh. Còn với cộng đồng, giá trị của công nghệ được thể hiện qua khả năng tiếp cận dịch vụ thuận tiện, an toàn và bình đẳng hơn.
Vì vậy, việc đề cao giá trị thực tại VDA 2026 góp phần định hình cách tiếp cận thực chất đối với chuyển đổi số: không chạy theo số lượng công cụ hay mức độ hiện đại của công nghệ, mà cần xem xét những thay đổi tích cực mà công nghệ tạo ra trong thực tiễn.
Vinh danh sáng kiến, thúc đẩy chuyển đổi số thực chất
Tại lễ trao giải năm nay, 56 tổ chức, sản phẩm, giải pháp cùng 3 cá nhân tiêu biểu được vinh danh. Các kết quả được ghi nhận phản ánh nỗ lực của nhiều chủ thể trong việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ số vào hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ.
Việc tôn vinh những mô hình tiêu biểu không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận thành tích, mà còn tạo cơ hội để các kinh nghiệm ứng dụng hiệu quả được giới thiệu, chia sẻ và nhân rộng. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra trên phạm vi rộng, những mô hình có khả năng giải quyết bài toán thực tế sẽ là nguồn tham khảo quan trọng đối với các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp đang tìm kiếm hướng đi phù hợp.
Đáng chú ý, chuyển đổi số không phải là một khuôn mẫu có thể áp dụng giống nhau cho mọi tổ chức. Một giải pháp hiệu quả trong lĩnh vực tài chính chưa chắc phù hợp nguyên trạng với quản lý đô thị, y tế, giáo dục hay sản xuất công nghiệp. Mỗi lĩnh vực có đặc thù riêng về quy trình, dữ liệu, nguồn lực và đối tượng phục vụ.
Bởi vậy, giá trị của một sáng kiến số cần được nhìn nhận trong mối tương quan với nhu cầu thực tế, khả năng triển khai, tính bền vững và mức độ cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc lựa chọn công nghệ phải xuất phát từ bài toán cần giải quyết, thay vì bắt đầu bằng việc đầu tư công nghệ rồi mới tìm cách ứng dụng.
Ở góc độ này, các giải thưởng chuyên ngành như VDA có thể góp phần kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị sử dụng và cộng đồng chuyên gia. Khi những kinh nghiệm tốt được lan tỏa rộng rãi, quá trình chuyển đổi số sẽ có thêm cơ sở để giảm tình trạng đầu tư dàn trải, hạn chế trùng lặp và tăng khả năng khai thác hiệu quả các nguồn lực.
Công nghệ cần gắn với năng lực quản trị và con người
Một trong những thách thức lớn của chuyển đổi số là khoảng cách giữa việc sở hữu công nghệ và năng lực khai thác công nghệ. Hệ thống hiện đại không tự động tạo ra hiệu quả nếu quy trình quản lý chưa được đổi mới, dữ liệu thiếu đồng bộ hoặc người sử dụng chưa có đủ kỹ năng cần thiết.
Do đó, chuyển đổi số cần được triển khai đồng thời trên ba phương diện: công nghệ, quy trình và con người. Công nghệ tạo ra công cụ mới; cải cách quy trình giúp loại bỏ những khâu không cần thiết; còn năng lực của đội ngũ quyết định khả năng vận hành, khai thác và phát triển hệ thống trong dài hạn.
Đối với khu vực công, điều này đòi hỏi việc ứng dụng công nghệ phải đi liền với cải cách thủ tục hành chính, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao trách nhiệm phục vụ. Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi số cần gắn với chiến lược kinh doanh, năng lực quản trị và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Đối với người dân, phổ cập kỹ năng số và tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ trực tuyến là điều kiện quan trọng để hạn chế nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng. Một giải pháp có thể xử lý khối lượng thông tin lớn hoặc tự động hóa nhiều công đoạn vẫn cần được đánh giá về độ tin cậy, tính minh bạch và trách nhiệm khi xảy ra sai sót.
Như vậy, hiệu quả chuyển đổi số không thể chỉ được đo bằng tốc độ triển khai hay số lượng dịch vụ được đưa lên môi trường trực tuyến. Những tiêu chí như mức độ hài lòng của người dùng, khả năng liên thông dữ liệu, chi phí vận hành, tính an toàn và tác động đến năng suất cần được quan tâm đồng thời.
Lan tỏa động lực phát triển trong kỷ nguyên số
Trong định hướng phát triển đất nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu tạo đột phá trong các lĩnh vực này, thúc đẩy ứng dụng công nghệ gắn với phát triển kinh tế – xã hội.
Trong bối cảnh đó, việc phát hiện, tôn vinh và lan tỏa các mô hình chuyển đổi số hiệu quả có ý nghĩa thiết thực. Các giải pháp được ghi nhận không chỉ là kết quả của hoạt động nghiên cứu, đầu tư và triển khai công nghệ, mà còn có thể trở thành nguồn kinh nghiệm cho những đơn vị đang từng bước đổi mới phương thức quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ.
Dẫu vậy, giải thưởng chỉ là một điểm khởi đầu cho quá trình lan tỏa. Giá trị lâu dài phụ thuộc vào khả năng các mô hình được tiếp tục hoàn thiện, thích ứng với điều kiện thực tế và mở rộng phạm vi ứng dụng. Việc đánh giá sau triển khai, chia sẻ bài học kinh nghiệm và duy trì cơ chế hợp tác giữa các bên sẽ góp phần đưa những sáng kiến tốt đi xa hơn khuôn khổ một sự kiện tôn vinh.
Với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”, VDA 2026 nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ trình diễn công nghệ sang hiệu quả ứng dụng. Đây cũng là định hướng cần thiết để chuyển đổi số không dừng lại ở những nền tảng hiện đại hay các chỉ số đầu tư, mà thực sự trở thành phương thức nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải thiện đời sống xã hội.
Trong hành trình số của Việt Nam, thước đo cuối cùng không phải là công nghệ tiên tiến đến đâu, mà là công nghệ giúp giải quyết được những vấn đề gì, tạo ra giá trị như thế nào và có thể mang lại lợi ích bền vững cho bao nhiêu người.
