Kiểm tra, giám sát để nhận diện và xử lý sai phạm
Tham nhũng không phải là vấn đề riêng của bất kỳ quốc gia nào. Ở những nước phát triển hay đang phát triển, bên cạnh quyền lực vẫn luôn hiện hữu nguy cơ tham nhũng và lợi ích nhóm. Điều làm nên sự khác biệt không phải là có hay không có tham nhũng, mà chính là ở năng lực kiểm soát, ngăn ngừa.
Những năm qua, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở nước ta được triển khai quyết liệt, đồng bộ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhiều vụ án, vụ việc nghiêm trọng được phát hiện, xử lý; nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm bị xem xét trách nhiệm theo đúng quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Tại Đồng Nai, công tác kiểm tra, giám sát tiếp tục được tăng cường với trọng tâm là các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực như đất đai, quy hoạch, đấu thầu, đấu giá, quản lý tài chính và tài sản công. Trong nhiệm kỳ 2020-2025, cấp ủy và tổ chức đảng các cấp đã kiểm tra hơn 9,8 nghìn tổ chức đảng và hơn 70,9 nghìn đảng viên; giám sát chuyên đề đối với hơn 4,2 nghìn tổ chức đảng và gần 13,7 nghìn đảng viên. Ủy ban Kiểm tra các cấp kiểm tra gần 5,6 nghìn tổ chức đảng; giám sát chuyên đề gần 2,7 nghìn tổ chức đảng và hơn 3,6 nghìn đảng viên. Qua kiểm tra, giám sát đã thi hành kỷ luật 62 tổ chức đảng và 2.988 đảng viên; trong đó có 195 trường hợp bị xử lý hình sự (1). Việc kiên quyết phát hiện và xử lý sai phạm không chỉ góp phần giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của Đảng mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Thực tiễn cho thấy, càng công khai, minh bạch trong xử lý vi phạm thì càng hạn chế được những luận điệu xuyên tạc, quy chụp của các thế lực thù địch về công tác phòng, chống tham nhũng ở nước ta.
Những con số trên cho thấy cơ chế kiểm tra, giám sát đang hoạt động thực chất, góp phần phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm phát sinh. Tuy nhiên, xử lý sai phạm không phải là mục tiêu cao nhất. Trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, điều quan trọng là chủ động nhận diện nguy cơ, nhằm ngăn ngừa sai phạm từ gốc, từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng bộ máy trong sạch, vững mạnh.
Mục tiêu và giải pháp là phòng ngừa từ sớm, từ xa
Thực tiễn cho thấy, mỗi vụ việc tham nhũng xảy ra đều kéo theo những tổn thất về nguồn lực, thời gian và niềm tin xã hội. Vì vậy, mục tiêu và giải pháp cao nhất của công tác phòng, chống tham nhũng không phải là xử lý được nhiều vụ việc hơn, mà là hạn chế tối đa điều kiện phát sinh sai phạm ngay từ đầu. Tinh thần đó được thể hiện rõ trong các định hướng lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền thành phố Đồng Nai thời gian qua.
Quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh (nay là thành phố Đồng Nai) lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, khi xác định 8 nhiệm vụ trọng tâm và 3 lĩnh vực đột phá trong 5 năm tới, đồng chí Tôn Ngọc Hạnh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, nhấn mạnh: Trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng phải lấy phòng ngừa làm chính. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực nhằm ngăn ngừa tham nhũng từ sớm, từ xa(2). Thông điệp này cho thấy yêu cầu ngày càng rõ nét trong công tác phòng, chống tham nhũng hiện nay là không chỉ xử lý nghiêm hành vi vi phạm khi đã xảy ra, mà phải chủ động nhận diện và kiểm soát các nguy cơ có thể dẫn đến vi phạm.
Càng ở những lĩnh vực tập trung nhiều nguồn lực phát triển càng dễ phát sinh tham nhũng. Vì vậy, yêu cầu phòng ngừa trở nên cấp thiết. Bởi tham nhũng không chỉ biểu hiện ở những hành vi vi phạm trực tiếp, mà còn xuất hiện dưới dạng lợi dụng cơ chế, chính sách hoặc các mối quan hệ lợi ích làm méo mó môi trường quản lý và phát triển.
Tại Hội nghị sơ kết 01 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí Vũ Hồng Văn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đồng Nai đã chỉ rõ tình trạng cấu kết, thao túng thị trường đất đai ở một số nơi; đồng thời yêu cầu kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn từ sớm, không để cán bộ bị lôi kéo vào các nhóm lợi ích, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức và môi trường phát triển chung.
Tinh thần phòng ngừa tiếp tục được cụ thể hóa trong kế hoạch phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2026 của UBND thành phố Đồng Nai với nhiều giải pháp đồng bộ, như: đẩy mạnh công khai, minh bạch; nâng cao trách nhiệm giải trình; cải cách hành chính; ứng dụng công nghệ thông tin; kiểm soát thủ tục hành chính; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước (3).
Nhìn sâu hơn, đây không chỉ là những giải pháp kỹ thuật, mà là quá trình hoàn thiện thể chế, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực và xây dựng các “hàng rào” phòng ngừa đủ mạnh để hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Trong bối cảnh các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng những vụ việc tham nhũng, tiêu cực để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, mỗi kết quả đạt được trong phòng, chống tham nhũng đều có ý nghĩa củng cố niềm tin xã hội và tăng cường sức đề kháng trước các quan điểm sai trái, thù địch.
Một nền hành chính hiện đại được đánh giá bằng khả năng ngăn ngừa để sai phạm ít hoặc không xảy ra. Chủ động nhận diện nguy cơ, kiểm soát quyền lực và phòng ngừa từ sớm, từ xa chính là mục tiêu và giải pháp căn cơ để xây dựng bộ máy trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Ngọc Vũ
….…………………………………………..
Tài liệu tham khảo:
1. Phương Hằng (2025), “Kiểm tra, giám sát góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, Cổng Thông tin điện tử tỉnh Đồng Nai, đăng ngày 25/12/2025.
(https://dongnai.gov.vn/vi/news/Xay-dung-Dang/kiem-tra-giam-sat-gop-phan-phong-chong-tham-nhung-lang-phi-tieu-cuc-58318.html?utm_source=chatgpt.com)
2. Phương Hằng, (2026), “Quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai nhiệm kỳ 2025-2030”, Cổng Thông tin điện tử tỉnh Đồng Nai, đăng ngày 09/01/2026
(https://dongnai.gov.vn/vi/news/hoat-dong-cua-lanh-dao-tinh/quan-triet-va-to-chuc-thuc-hien-nghi-quyet-dai-hoi-dang-bo-tinh-dong-nai-nhiem-ky-2025-2030-58653.html?utm_source=chatgpt.com)
3.Thăng Quyết (2026), “Đồng Nai: Ban hành Kế hoạch phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, Cổng Thông tin điện tử tỉnh Đồng Nai, đăng ngày 17/01/2026
(https://noichinh.vn/cong-tac-phong-chong-tham-nhung/202601/dong-nai-ban-hanh-ke-hoach-phong-chong-tham-nhung-lang-phi-tieu-cuc-nam-2026-315295/?utm_source=chatgpt.com)
….………………………………………………..
Bài dự thi Cuộc thi Chính luận về Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lần thứ Sáu năm 2026, Thành phố Đồng Nai - (Tạp chí Điện tử)
