Theo Bộ NN&MT, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam được xây dựng gồm 3 hợp phần chính: (1) Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; (2) Hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; (3) Ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức
Hệ thống được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ, mở rộng linh hoạt, bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của một nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp; trong đó điểm mới quan trọng của Hệ thống là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; trao đổi dữ liệu theo chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ riêng lẻ.
Theo kết quả kiểm thử, Hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; trên 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để Hệ thống có thể mở rộng khi triển khai trên phạm vi toàn quốc.
Đến nay, Hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố.
Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ NN&MT.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng trải nghiệm truy xuất nguồn gốc nông sản với sản phẩm sầu riêng
Truy xuất nguồn gốc - nền tảng nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản Việt
Phát biểu chỉ đạo tại Lễ công bố, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao, biểu dương Bộ NN&MT đã nỗ lực để xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản theo nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ giao.
Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường nhằm minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, từ đó góp phần đảm bảo chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, ngành nông nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng, luôn là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Những năm qua, ngành nông nghiệp nước ta luôn giữ được đà tăng trưởng mạnh mẽ. Số liệu qua hơn 5 tháng đầu năm cho thấy, nông nghiệp là lĩnh vực duy nhất đạt được kịch bản tăng trưởng đề ra với kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 31 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, xuất siêu đạt trên 8,4 tỷ USD.
Đối với kết quả năm 2026, nông nghiệp được giao chỉ tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD, Phó Thủ tướng nhận định đây là thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, áp lực từ truy xuất nguồn gốc ngày càng cao.
Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, truy xuất nguồn gốc xuất xứ không còn là yêu cầu riêng đối với một số mặt hàng hoặc một số thị trường xuất khẩu mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ngành nông nghiệp muốn phát triển bền vững buộc phải xây dựng được thương hiệu và phải làm tốt công tác truy xuất nguồn gốc để chinh phục những thị trường khó tính nhất.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và các đại biểu bấm nút ra mắt Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản
Sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, do đặc điểm sản phẩm nông, lâm, thủy sản của nước ta đa dạng nhưng quy mô sản xuất phân tán, số lượng hộ sản xuất rất lớn nên việc triển khai cần có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm hiệu quả và khả thi.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ NN&MT cần sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đặc biệt các thị trường trọng điểm, chiếm tỉ trọng lớn trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ.
Trên cơ sở đó, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và Hệ thống truy xuất nguồn gốc để từng bước mở rộng đối với các nhóm sản phẩm khác có yêu cầu quản lý cao, có nguy cơ mất an toàn thực phẩm hoặc phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của từng thị trường tiêu thụ.
Các bộ, ngành có liên quan, nhất là Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công thương, Bộ Tài chính và các địa phương cần tăng cường phối hợp, chuẩn hóa và hoàn thiện cơ chế kết nối liên thông, chia sẻ, xác thực thông tin dữ liệu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ sản xuất tham gia hệ thống, coi truy xuất nguồn gốc là công cụ để kiểm soát, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, không phải là một thủ tục hành chính phát sinh thêm. Do vậy cần có hướng dẫn tiếp cận đơn giản, hiệu quả, phù hợp với tập quán, thói quen, kinh nghiệm canh tác của người nông dân.
Dưới góc độ quản lý nhà nước, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ NN&MT, các bộ, ngành tiếp tục rà soát, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, đặc biệt không được coi các điều kiện kỹ thuật, các quy trình thủ tục nội bộ như một dạng thủ tục hành chính dễ bị lợi dụng.
Phó Thủ tướng tin tưởng với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản sẽ trở thành hạ tầng số quan trọng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững./.
