Kính mời về với Thung Ui
Một vùng tiên cảnh, đất trời giao thoa
Non xanh, nước biếc, bao la
Thánh nhân hội tụ tinh hoa đất trời
Sáng trang sử Việt muôn đời
Địa linh nhân kiệt rạng ngời nước Nam.
Một góc Thung Ui
Đứng trên mảnh đất của Thung Ui hoài cổ, hoang sơ, yên bình và thơ mộng, những vần thơ trong lòng tôi cất lên rất tự nhiên. Thung Ui nhắc nhở du khách nhớ đến một thời kỳ lịch sử oai hùng của dân tộc thế kỉ X. Thung Ui nằm trong vùng đất cố đô Hoa Lư linh thiêng, huyền thoại, chỉ cách chùa Bái Đính - ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á 3km. Với diện tích 300 ha, toạ lạc trên vị trí cao nhất của thung lũng Mộc Hoàn, phong cảnh sơn thuỷ, hữu tình, núi non xanh ngút ngàn, Thung Ui đón chào du khách đến chiêm bái hoài niệm quay trở về thời kỳ hưng thịnh nhất của triều đại nhà Đinh và Tiền Lê.
Với giọng nói truyền cảm, duyên dáng, cô hướng dẫn viên tên Thoan tươi cười nói: “ Nhiều người hỏi: Tại sao nơi đây đặt tên là Thung Ui? Mọi người còn nhầm gọi là Thung Vui. Nhưng không phải. Thưa du khách, trước đây khu này có một làng tên là làng Sơn Tiến. Người dân tiến vào núi khai thác, trồng trọt chăn nuôi, khai hoang sinh sống. Để lên đến nơi, họ phải vượt qua 36 Quèn (đó là những đường dốc leo lên, leo xuống được gọi là Quèn). Lên được đến nơi, tất cả đều thốt lên: Ui, mệt quá! Khi nhìn xuống dưới thấy đẹp hùng vĩ lạ thường. Lại thốt lên: Ui, đẹp quá! Tên Thung Ui có từ đó. Ui ở đây là một từ cảm thán ạ”.
Nằm trong quần thể của danh thắng Tràng An, Thung Ui được xây dựng năm 2017. Sau 9 năm dồn tâm huyết, trí tuệ, khai thác và xây dựng, tháng 2 năm 2026, Thung Ui chính thức mở cửa đón chào du khách đến tham quan vùng đất cổ - nơi bảo tồn và phát huy giá trị của hành cung Hoa Lư, nơi tái hiện cuộc sống của người Việt cổ. Thung Ui còn là nơi lưu giữ những dấu ấn của người tiền sử cách đây 13.000 năm, được tìm thấy trong các hang động. Hình ảnh đó được trưng bày tại đây. Thung Ui còn hướng du khách đến tìm hiểu một thời kỳ lịch sử huy hoàng mà ông vua xuất thân từ trẻ mục đồng trở thành vĩ nhân của lịch sử. Sau khi dẹp loạn12 sứ quân thống nhất đất nước sau một nghìn năm Bắc thuộc, ngày 10 tháng 3 âm lịch, năm 968, Đinh Bộ Lĩnh cho lập Đàn Kính Thiên ở phía tây kinh đô Hoa Lư để bố cáo với thiên hạ, xưng Đại Thắng Minh Hoàng Đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, niên hiệu Thái Bình và trở thành vị hoàng đế đầu tiên của nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền. Và hôm nay Đàn Kính Thiên được tái hiện tại Thung Ui để nhớ mãi vị anh hùng dẹp loạn thống nhất đất nước. Khu du lịch tâm linh Thung Ui mang đậm nét lịch sử tôn nghiêm, hoành tráng, hiện đại, đẹp như hôm nay không thể không nhắc đến tên ông Nguyễn Văn Trường - một doanh nhân Tâm - Tài - Đức của doanh nghiệp Xuân Trường đã đứng vững và có uy tín trên thị trường 33 năm với nhiều công trình tâm tâm linh nổi tiếng như chùa Bái Đính, hồ Núi Cốc, Tam Chúc… Ông đang nhận công trình tâm linh ở Phố Hiến lên tới hàng tỷ đô. Ông Trường không chỉ có tâm với những khu tâm linh ở miền Bắc, miền Trung; với lòng tự hào dân tộc và khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, ông còn là chủ đầu tư cho các công trình trùng tu, tôn tạo các ngôi đình, chùa ở các đảo nổi thuộc đặc khu Trường Sa… Nhưng với quê hương Ninh Bình, nơi đã nuôi dưỡng ông trưởng thành, ông đã dồn hết Tâm, Tài, Lực để xây dựng những công trình tâm linh để đời cho quê hương, là món quà thiêng liêng của ông dâng tặng nơi ông cất tiếng khóc chào đời và nuôi dưỡng ông thành đạt.
Toàn bộ khu du lịch tâm linh Thung Ui được kiến trúc theo triết lý Tam Tài Cổ phương Đông, Thiên - Địa - Nhân (thiên thời - địa lợi - nhân hoà). Từ cổng vào đến các điện thờ là những câu đối mang tính triết lý uyên thâm và bác học của nho sĩ Đinh Ngọc Đẩu. Tuy đã qua tuổi 90 nhưng sự minh mẫn, trí tuệ của ông được toát lên trong từng câu đối mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn. Ông đã tâm huyết viết nhiều câu đối hay ở khu du lịch danh thắng Tràng An - từ chùa Bái Đính đến Thung Ui, đền thờ Thần Nông và nhiều khu du lịch tâm linh ở Ninh Bình. Ông đã nhiều lần được Viện nghiên cứu văn hoá Thăng Long vinh danh và khen thưởng. Không chỉ là một bậc thầy ưu tú trong lĩnh vực hoành phi, câu đối và văn thơ bác học, ông Đinh Ngọc Đẩu còn là người lặng thầm gìn giữ và lan toả văn hoá truyền thống dân tộc qua từng nét bút, từng áng thơ văn sâu sắc giàu tính triết lý. Những đôi câu đối của ông ở đình chùa danh thắng Tràng An, đặc biệt là Thung Ui - Ninh Bình, không chỉ mang giá trị nghệ thuật thư pháp hay mỹ thuật truyền thống mà còn chứa đựng tinh thần dân tộc, nhân văn và cốt cách văn hoá Việt, góp phần tôn nghiêm linh thiêng cho các không gian di sản ở các danh thắng Tràng An và tỉnh Ninh Bình.
Khách tham quan lễ bái sẽ được dẫn đến thăm các Điện Kính Thiên, Điện Kính Địa và Điện Kính Nhân - với nét kiến trúc hoành tráng, tôn nghiêm mang đậm nét văn hoá Việt. Đến Thung Ui, du khách được nhớ về thời kỳ lịch sử lẫm liệt của dân tộc và được ngược dòng thời gian từ dấu tích của người tiền sử hơn chục nghìn năm và còn nhiều hang động nữa cần khai thác, bảo tồn, gìn giữ. Đó là chứng tích lịch sử loài người từ thời sơ khai đến thời kỳ dựng nước, giữ nước tại quần thể danh thắng Thung Ui. Các nhà khảo cổ đã khai quật được các di tích về người thời tiền sử với niên đại khoảng từ 30 nghìn năm trước. Đặc biệt, ADN của Chiến binh Bình Minh - người tiền sử 13 nghìn năm trước đã được giải mã thành công và đang được trưng bày tại Điện Kính Địa. Đến Thung Ui, du khách sẽ càng hiểu thêm, yêu thêm lịch sử, văn hoá người Việt Nam. Du khách đến chiêm bái lần lượt được mục sở thị các điện thờ với kiến trúc hoành tráng. Các nhân vật lịch sử được kính thờ tôn nghiêm tại đây như vua Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Thái Hậu Dương Vân Nga, Quốc sư Nguyễn Minh Không, vua Trần Nhân Tông, danh nhân Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Siêu và Bác Hồ kính yêu…
Không gian văn hoá Mường
Đến Thung Ui du khách còn được đắm mình trong văn hoá dân tộc Mường - dân tộc đã sinh ra, nuôi dưỡng người con ưu tú Đinh Bộ Lĩnh trở thành vị hoàng đế mang tên Đinh Tiên Hoàng. Và ở đó, du khách sẽ càng hiểu thêm, yêu thêm lịch sử, văn hoá người Việt Nam. Đến với Thung Ui du khách sẽ cảm nhận được những điều thú vị, vẻ đẹp linh thiêng huyền thoại mà không ngòi bút nào, trang giấy nào tả hết. Xin mạo muội nhờ đoạn thơ sau của chính tác giả, để nói nên tình cảm đặc biệt với vẻ đẹp Thung Ui:
“ Điện Kính Địa cổ anh linh
Tôn thờ tiên tổ khai sinh đất trời.
Hội tụ Trời - Đất - lòng Người
Vạc đồng nấu thuốc, Bếp Trời ngàn năm.
Ngọn lửa trí tuệ Minh Không
Danh y và Tổ đúc đồng là đây
Điện Kính Nhân - tấm gương soi
Nhân tài sống mãi đất trời bao la.
Đinh Tiên Hoàng, Dương Vân Nga
Danh nhân Công Trứ cùng là Hán Siêu
Bác Hồ như một vì Sao
Lung linh toả sáng, ôm bao kiếp người.
Thung Ui nặng nghĩa tình người
Năm châu bốn biển, đất trời linh thiêng.
Cởi bỏ bao nỗi ưu phiền
Từ bi, bác ái một miền nhân gian
Hoà bình - Giác ngộ- Yên an
Chữ Tâm hoà hợp, hân hoan đại đồng…
Về khu du lịch Thung Ui
Đất thiêng chạm đến nghìn năm giống nòi
Càng yêu đất nước, con người
Ninh Bình văn vật đẹp tươi sử vàng.
Bài: Phạm Thị Dần
(Trưởng ban Công tác XH - Tạp chí Tinh Hoa Đất Việt)
Ảnh: Khắc Tuệ
