Những kết quả nền tảng của giai đoạn 2020–2025
Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo, Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020–2025 đã đạt được những kết quả quan trọng, hoàn thành 6 mục tiêu trọng tâm đề ra. Các chỉ tiêu này bao gồm: tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán tại ngân hàng; tỷ lệ người trưởng thành có tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng; số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt; số doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tín dụng; tỷ lệ người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng; và quy mô tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Những kết quả trên phản ánh xu hướng mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính chính thức trong nền kinh tế. Việc phát triển các phương thức thanh toán điện tử, ngân hàng số và dịch vụ tài chính hiện đại đã góp phần thúc đẩy quá trình số hóa hệ thống tài chính – ngân hàng, đồng thời hỗ trợ tích cực cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.
Trong quá trình triển khai, các bộ, ngành và địa phương đã tập trung thực hiện 5 nhóm giải pháp trọng tâm, bao gồm: hoàn thiện khung khổ pháp lý; mở rộng mạng lưới các tổ chức cung ứng dịch vụ tài chính; phát triển đa dạng sản phẩm và dịch vụ tài chính; nâng cấp hạ tầng tài chính; và tăng cường các hoạt động hỗ trợ tiếp cận tài chính cho người dân và doanh nghiệp.
Những thách thức trong mở rộng tài chính bao trùm
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, việc phát triển tài chính toàn diện tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với một số hạn chế. Trước hết, khuôn khổ pháp lý liên quan đến thúc đẩy tài chính toàn diện vẫn chưa thực sự đồng bộ và cần tiếp tục được hoàn thiện để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính.
Bên cạnh đó, năng lực cung cấp dịch vụ tài chính của một số tổ chức còn hạn chế, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và các khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Hạ tầng tài chính chưa phát triển đồng đều giữa các vùng, trong khi các vấn đề liên quan đến an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và an ninh mạng trong hoạt động tài chính số ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn.
Ngoài ra, công tác truyền thông và giáo dục tài chính cho người dân vẫn chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Nhận thức và kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính của một bộ phận người dân, nhất là tại các khu vực khó khăn, vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính chính thức.
Định hướng Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2026–2030
Trên cơ sở đánh giá kết quả và những tồn tại của giai đoạn trước, Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện xác định trọng tâm của Chiến lược giai đoạn 2026–2030 là thúc đẩy tài chính toàn diện số. Công nghệ được coi là công cụ chủ chốt nhằm tạo ra bước đột phá trong việc mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tài chính – ngân hàng.
Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội thông qua việc tạo điều kiện để mọi người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính cơ bản với chi phí hợp lý, an toàn và thuận tiện. Đặc biệt, Chiến lược nhấn mạnh nguyên tắc phát triển bao trùm, không để bất kỳ nhóm đối tượng nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.
Một trong những mục tiêu cụ thể được đặt ra là phấn đấu 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng. Đồng thời, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt dự kiến đạt quy mô gấp khoảng 30 lần GDP; ít nhất 30% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng; tối thiểu 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tín dụng; dư nợ tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 25% tổng dư nợ; và ít nhất 75% người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng. Bên cạnh đó, doanh thu ngành bảo hiểm dự kiến đạt quy mô khoảng 3,3–3,5% GDP.
Tập trung vào các nhóm đối tượng ưu tiên
Chiến lược giai đoạn mới xác định một số nhóm đối tượng ưu tiên trong việc mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính. Trong đó bao gồm người dân tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và hải đảo; hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ gia đình có thu nhập thấp; học sinh, sinh viên; doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh; thanh niên, phụ nữ và các nhóm yếu thế; cùng với đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi.
Việc tập trung hỗ trợ các nhóm đối tượng này được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn và dịch vụ tài chính, đồng thời giảm thiểu khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.
Hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện
Để đạt được các mục tiêu nêu trên, Ban Chỉ đạo xác định cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trong đó, trọng tâm là hoàn thiện thể chế và khung pháp lý cho các hoạt động tài chính số; phát triển đa dạng các tổ chức cung ứng dịch vụ tài chính; mở rộng các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng; và xây dựng hệ thống hạ tầng tài chính hiện đại, an toàn và đồng bộ.
Song song với đó, việc triển khai Chương trình giáo dục tài chính quốc gia sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kỹ năng tài chính cho người dân. Các giải pháp tăng cường an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng dịch vụ tài chính trong môi trường số cũng sẽ được chú trọng.
Hoàn thiện dự thảo Chiến lược trong tháng 3/2026
Ban Chỉ đạo giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo – chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp thu ý kiến tại phiên họp, hoàn thiện dự thảo Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2026–2030 để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành trong tháng 3/2026.
Quá trình triển khai Chiến lược trong giai đoạn mới sẽ được thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc thúc đẩy tài chính toàn diện không chỉ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ thống tài chính hiện đại, bao trùm và bền vững, qua đó tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội dài hạn của đất nước.
