Triển khai hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên là Quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách; tổ chức, hoạt động theo loại hình đơn vị sự nghiệp công lập, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, có chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) trên địa bàn tỉnh theo quy định và các nhiệm vụ khác do Hội đồng quản lý Quỹ, Sở Nông nghiệp và Môi trường giao.
Ảnh tư liệu: ĐVCC
Trong bối cảnh diện tích rừng tại tỉnh Điện Biên luôn giữ vai trò quan trọng về môi trường, sinh kế và đa dạng sinh học, năm 2025 tiếp tục là một năm tích cực với nhiều hoạt động hiệu quả của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên chịu trách nhiệm triển khai các chính sách liên quan đến quản lý và phát triển rừng bền vững. Trong năm qua, Quỹ đã tham mưu giúp Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh ban hành 07 văn bản chỉ đạo, triển khai các nhiệm vụ liên quan đến chi trả DVMTR. Tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính ban hành Hướng dẫn quản lý sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng đối với Uỷ ban nhân dân cấp xã được Nhà nước giao trách nhiệm quản lý rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành 22 văn bản phối hợp, triển khai, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ chi trả DVMTR. Tham mưu giúp Hội đồng quản lý Quỹ họp lần thứ nhất năm 2025, ban hành 01 Nghị quyết làm cơ sở để Quỹ tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ; trình kiện toàn các chức danh chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ; Trưởng Ban Kiểm soát Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng...
Trong năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên đã tập trung cao độ cho công tác thu và chi tiền DVMTR: Tổng thu tiền DVMTR đạt 275,949 tỷ đồng, đạt 100% so với kế hoạch, trong đó thu từ các đơn vị sử dụng DVMTR nội tỉnh đạt 102% so với kế hoạch. Kế hoạch chi thực hiện đúng tiến độ theo quy định, tổng chi tiền DVMTR 293,376 tỷ đồng. Trong đó, thanh toán tiền DVMTR năm 2024 cho 6.626 chủ rừng, với số tiền 165,720 tỷ đồng đạt 98,4% so với tổng số tiền phải giải ngân. Thanh toán tiền DVMTR các năm trước cho 435 chủ rừng với số tiền: 4,807 tỷ đồng. Tạm ứng tiền DVMTR năm 2025 cho chủ rừng, với số tiền 75 tỷ đồng; đảm bảo đúng đối tượng, đúng diện tích, kịp thời và công khai, minh bạch. Việc chi trả kịp thời không chỉ giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định, mà còn nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Ảnh tư liệu: ĐVCC
Đẩy mạnh chi trả qua tài khoản ngân hàng, nâng cao tính minh bạch
Xác định chi trả qua tài khoản ngân hàng là giải pháp bền vững, hiện đại và minh bạch, trong năm 2025, Quỹ đã phối hợp với các ngân hàng và chính quyền cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn mở tài khoản cho chủ rừng. Kết quả, đến cuối năm, gần 94% chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã có tài khoản ngân hàng để nhận tiền DVMTR. Đây là bước tiến quan trọng, góp phần giảm chi phí trung gian, hạn chế rủi ro trong quá trình chi trả, đồng thời tạo điều kiện để người dân từng bước tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức.
Tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao năng lực quản lý rừng
Song song với công tác chi trả, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên chú trọng kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng tiền DVMTR của chủ rừng, đảm bảo nguồn kinh phí được sử dụng đúng mục đích, phục vụ thiết thực cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Quỹ cũng thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn phổ biến chính sách pháp luật về lâm nghiệp, bảo vệ rừng và DVMTR, qua đó nâng cao nhận thức cho người dân và cộng đồng, nhất là tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Không chỉ tập trung vào thanh toán DVMTR, Quỹ còn chú trọng: Tổ chức các hoạt động kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm việc quản lý và sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng của cộng đồng chủ rừng đúng mục đích, góp phần bảo vệ và phát triển rừng bền vững; Tuyên truyền và phổ biến chính sách bảo vệ rừng, DVMTR với nhiều hoạt động lan tỏa trong cộng đồng, tăng cường nhận thức và sự tham gia của người dân. Quỹ còn phối hợp triển khai các hoạt động mang tính giáo dục môi trường, như cấp phát thùng phân loại rác tại trường học; tổ chức cuộc thi vẽ tranh chủ đề “Chung tay bảo vệ rừng và môi trường vì tương lai xanh”, góp phần xây dựng môi trường sống xanh - sạch - bền vững; Thông qua việc tăng cường tập huấn, giám sát và phản ánh diễn biến rừng, đơn vị đã nâng cao chuyên môn cho đội ngũ cán bộ và cộng đồng chủ rừng, triển khai các giải pháp phù hợp với thực tế địa phương.
Việc tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi trả DVMTR được thực hiện thường xuyên; kết quả kiểm tra cho thấy: Đa số các chủ rừng đã thực hiện việc quản lý, sử dụng tiền DVMTR theo đúng quy định; tiền DVMTR của chủ rừng chủ yếu chi cho các hộ gia đình trong bản để nâng cao đời sống và trích một phần chi công tuần tra, bảo vệ phát triển rừng. Các đơn vị trồng cây phân tán, trồng rừng thay thế đã thực hiện theo quyết định phê duyệt. Quá trình kiểm tra, giám sát đoàn công tác nắm bắt được những khó khăn, vướng mắc từ đó đề xuất phương án, giải pháp cụ thể khắc phục nhằm thực hiện tốt chính sách chi trả DVMTR.
Mở rộng hợp tác, phát huy hiệu quả nguồn lực từ rừng
Trong năm 2025, Quỹ tiếp tục ký kết hợp đồng với các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng. Qua đó, tổng nguồn thu từ DVMTR đạt hàng chục tỷ đồng, tạo nguồn lực ổn định, lâu dài cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Việc thực hiện tốt cơ chế chi trả DVMTR đã góp phần gắn lợi ích kinh tế của người dân với trách nhiệm bảo vệ rừng, hạn chế tình trạng xâm hại rừng, giữ vững độ che phủ rừng và bảo vệ môi trường sinh thái.
Góp phần phát triển bền vững kinh tế – xã hội địa phương
Trong năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng được Sở Nông nghiệp và Môi trường giao 6 nhiệm vụ trọng tâm tại Quyết định số 235/QĐ-SNNMT ngày 12/4/2025, tính đến ngày ngày 31/12/2025 đơn vị đã hoàn thành 6 nhiệm vụ, cụ thể: Kiểm tra, rà soát xác định diện tích rừng cung ứng DVMTR năm 2024 và diện tích rừng tạm ứng năm 2025; Tổ chức chi trả tiền DVMTR; Xác định lưu vực và diện tích rừng nằm trong lưu vực các nhà máy nước: Mường Nhé, Nậm Pồ, Mường Ảng, tỉnh Điện Biên; Tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm, sự quan tâm của các cấp, các ngành, người dân; Tập huấn chuyên môn; Tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi trả DVMTR; các nhiệm vụ khác được Quỹ hỗ trợ... Quỹ đã tổ chức triển khai thực thi có hiệu quả các nhiệm vụ.
Những kết quả đạt được trong năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên trong việc đưa chính sách DVMTR đi vào cuộc sống. Nguồn thu từ rừng đã trở thành điểm tựa sinh kế quan trọng cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số sống gắn bó với rừng. Thông qua đó, công tác bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào nền nếp, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hoạt động của Quỹ trong năm 2025 tiếp tục thể hiện vai trò là cầu nối giữa chính sách quản lý tài nguyên thiên nhiên và cộng đồng địa phương. Việc triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ giúp ổn định sinh kế cho người dân mà còn góp phần nâng cao tỷ lệ che phủ rừng và trách nhiệm bảo vệ rừng theo hướng bền vững, phù hợp với chiến lược phát triển lâm nghiệp tỉnh Điện Biên. Đó là sự ghi dấu những nỗ lực bền bỉ và kết quả thiết thực của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên. Với định hướng đúng đắn, cách làm chủ động và sự đồng thuận của người dân, Quỹ đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ “lá phổi xanh” của tỉnh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong những năm tiếp theo.
Năm 2026, phát huy những kết quả đạt được trong năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên quyết tâm thực hiện và hoàn thành toàn diện nhiệm vụ được giao; tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện tốt chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh; góp phần tích cực trong công cuộc bảo vệ tài nguyên rừng và nâng cao sinh kế cho người dân trên địa bàn./.
Lâm Tuyết
