Trong nỗ lực hiện thực hóa chiến lược phát triển du lịch xanh bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn di sản, tỉnh Ninh Bình vừa trở thành tâm điểm của chuỗi sự kiện môi trường mang tầm quốc gia. Sự kết hợp độc đáo giữa việc ra mắt mô hình “Trung tâm Thiên nhiên lưu động” ứng dụng công nghệ tương tác hiện đại và chiến dịch trồng rừng đặc hữu trong khuôn khổ Lễ hội Âm nhạc & Sáng tạo FORESTIVAL 2026 tại Đầm Vân Long đã mở ra một tư duy tiếp cận mới: Biến tình yêu nghệ thuật thành hành động thiết thực để phục hồi sinh cảnh, bảo vệ đa dạng sinh học cho tương lai.
Ra mắt “Trung tâm Thiên nhiên lưu động”
Bước đột phá từ “Trung tâm Thiên nhiên lưu động” đầu tiên tại Việt Nam
Ngày 29/5/2026, tại Khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) đất ngập nước Vân Long (Ninh Bình), Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife - SVW) đã chính thức tổ chức lễ ra mắt “Trung tâm Thiên nhiên lưu động”. Đây được ghi nhận là mô hình giáo dục bảo tồn thiên nhiên lưu động đầu tiên tại Việt Nam và là một trong những mô hình tiên phong trên toàn thế giới.
Dự án ý nghĩa này do SVW chủ trì, có sự phối hợp, đồng hành chặt chẽ của các cơ quan quản lý nhà nước, thực thi pháp luật về lâm nghiệp và đa dạng sinh học, bao gồm: Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an); Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cùng Công ty Viet Vision.
Điểm độc đáo của “Trung tâm Thiên nhiên lưu động” nằm ở cấu trúc vận hành hoàn toàn trên nền tảng 3 xe buýt chuyên dụng được thiết kế thành không gian triển lãm mang tên "Rừng là nhà". Mỗi xe mang một chủ đề và truyền tải những thông điệp riêng biệt về thiên nhiên, động vật hoang dã và đa dạng sinh học. Không gian bên trong được bài trí như một “thế giới hoang dã thu nhỏ” nhờ việc tích hợp hàng loạt công nghệ tương tác hiện đại như:
Công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR); Hệ thống trực quan hóa bằng mô hình 3D và Màn hình cảm ứng tương tác chạm cùng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo phong phú.
Thông qua những trải nghiệm đa giác quan sinh động này, học sinh, người dân địa phương và du khách có thể tự do khám phá các hệ sinh thái tự nhiên, thấu hiểu sâu sắc về cuộc sống của nhiều loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm của Việt Nam, cũng như những mối đe dọa nghiêm trọng mà chúng đang phải đối mặt (như nạn săn bắt, buôn bán trái phép hay suy giảm sinh cảnh sống).
Ông Lê Văn Hữu - Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học nhấn mạnh tại buổi lễ: “Bảo vệ thiên nhiên không chỉ là trách nhiệm riêng của các cơ quan quản lý hay tổ chức bảo tồn, mà cần phải trở thành nhận thức, hành động và văn hóa ứng xử của toàn xã hội.”
Hơn 1.000 khán giả cùng các nghệ sĩ đã cùng nhau xắn tay áo, đi ủng và lội bùn tại khu vực hang Niễng thuộc vùng đầm ngập nước Vân Long để tự tay gieo trồng hơn 1.200 cây bản địa đặc hữu
FORESTIVAL 2026 - Khi “Chiến binh Bình Minh” lội bùn gieo mầm xanh
Ngay sau nghi thức cắt băng khai trương, ngày 30/5/2026, “Trung tâm Thiên nhiên lưu động” đã bắt đầu hành trình lăn bánh đầu tiên hướng về Lễ hội Âm nhạc & Sáng tạo Tràng An – Ninh Bình “FORESTIVAL” 2026 được tổ chức tại Quảng trường Bình Minh. Sự kiện thu hút sự đồng hành đặc biệt của ca sĩ Hà Anh Tuấn - Đại sứ chiến dịch “Rừng lặng” cùng đông đảo văn nghệ sĩ nổi tiếng như Bùi Công Nam, Phùng Khánh Linh, diễn viên Lâm Thanh Nhã, DJ 2Pillz...
Nối tiếp thành công của mùa đầu tiên diễn ra tại Vườn quốc gia Cúc Phương năm 2025, FORESTIVAL 2026 trở lại với chủ đề ý nghĩa mang tên “Chiến Binh Bình Minh”, lấy cảm hứng sâu sắc từ dấu ấn khảo cổ vạn năm của cư dân Tràng An cổ. Tuy nhiên, vượt lên trên khuôn khổ của một đêm nhạc đa giác quan thông thường, lễ hội đã hiện thực hóa trách nhiệm xã hội bằng một chiến dịch hành động thực tế vô cùng ấn tượng.
Trong khuôn khổ chương trình kéo dài từ ngày 29 - 31/5, hơn 1.000 khán giả đầu tiên sở hữu vé cùng các nghệ sĩ đã cùng nhau xắn tay áo, đi ủng và lội bùn tại khu vực hang Niễng thuộc vùng đầm ngập nước Vân Long để tự tay gieo trồng hơn 1.200 cây bản địa đặc hữu (bao gồm 1.000 cây và nước và 200 cây sung quả), tái tạo hơn 0.5 ha rừng sinh cảnh.
Đây là những loài cây có vai trò sinh thái sống còn, là nguồn cung cấp thức ăn chủ lực cho quần thể Voọc mông trắng - loài linh trưởng cực kỳ nguy cấp, quý hiếm đặc hữu vào mùa đông lạnh giá, đồng thời góp phần phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng của miền Bắc. Hoạt động này cũng nằm trong chuỗi hành trình của dự án xã hội “Rừng Việt Nam” do Viet Vision khởi xướng từ năm 2019, nâng tổng số cây xanh được dự án phủ xanh trên toàn quốc lên con số hơn 34.800 cây.
Bên cạnh hoạt động trồng rừng, Ban tổ chức FORESTIVAL 2026 còn triển khai bộ giải pháp vận hành “xanh” toàn diện nhằm giảm thiểu tối đa "dấu chân carbon" (carbon footprint) của sự kiện công chúng như: khuyến khích khán giả sử dụng các phương tiện giao thông công cộng thân thiện, ưu tiên tối đa việc sử dụng năng lượng tái tạo tại khu vực sân khấu, cùng quy trình kiểm soát và quản lý chất thải nghiêm ngặt.
Bảo vệ thiên nhiên không chỉ là trách nhiệm riêng của các cơ quan quản lý hay tổ chức bảo tồn, mà cần phải trở thành nhận thức, hành động và văn hóa ứng xử của toàn xã hội.
Hiện thực hóa chiến lược định vị thương hiệu “Du lịch Xanh” Ninh Bình
Việc lựa chọn Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long làm điểm khởi phát cho hành trình của Trung tâm Thiên nhiên lưu động cũng như chiến dịch trồng rừng FORESTIVAL mang một thông điệp biểu tượng sâu sắc. Nơi đây không chỉ là khu đất ngập nước nội đồng lớn nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ mà còn là "thánh địa" an toàn của quần thể loài Voọc mông trắng. Sự kết hợp đồng bộ giữa mô hình giáo dục lưu động tiên tiến và các sự kiện văn hóa mang tính đại chúng lớn chính là lời giải hiệu quả cho bài toán xã hội hóa công tác bảo tồn, biến những lý thuyết môi trường khô khan thành những trải nghiệm chạm tới cảm xúc con người.
Đại diện cho ngành du lịch địa phương, ông Phạm Duy Phong - Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình khẳng định địa phương đang sở hữu kho tàng tài nguyên thiên nhiên vô giá như Quần thể danh thắng Tràng An, Vườn quốc gia Cúc Phương và Đầm Vân Long. Trong định hướng dài hạn, tỉnh xác định kiên định mục tiêu phát triển du lịch xanh, tạo sự cân bằng tuyệt đối giữa tăng trưởng kinh tế nhanh với bảo tồn nguyên vẹn các giá trị di sản tự nhiên.
Hiện nay, tỉnh Ninh Bình cũng đang tích cực phối hợp cùng các bộ, ngành đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ đề cử di sản liên tỉnh “Cảnh quan văn hóa - sinh thái Voọc mông trắng Tràng An - Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc” nhằm sớm trình lên Hội đồng Di sản thế giới UNESCO xem xét, ghi danh là Di sản thế giới trong thời gian tới. Việc thúc đẩy các mô hình kết hợp du lịch giải trí gắn liền với giáo dục sinh thái và thực hành bảo tồn chính là đòn bẩy vững chắc nâng tầm vị thế và khẳng định thương hiệu bền vững của du lịch đất Cố đô trên bản đồ quốc tế.
Điểm độc đáo của “Trung tâm Thiên nhiên lưu động” nằm ở cấu trúc vận hành hoàn toàn trên nền tảng 3 xe buýt chuyên dụng được thiết kế thành không gian triển lãm mang tên "Rừng là nhà".
Thông điệp hành động từ Ban tổ chức kêu gọi cộng đồng: Để bảo vệ tương lai của các thế hệ, mỗi công dân và du khách hãy cùng đồng lòng thực hiện triệt để nguyên tắc 4 hành động cốt lõi vì động vật hoang dã: "TỪ CHỐI - TẨY CHAY - LÊN TIẾNG - THÔNG BÁO".
Đây là hành động thiết thực góp phần triển khai hiệu quả Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT của liên bộ về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản, đưa Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên phát triển xanh bền vững.
Như Thiệp - Phạm Thủy
