VNHN - Một buổi tối cuối tuần trong tiết trời se lạnh, tôi đến thăm PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng để thực hiện bài viết nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai tại ngôi nhà riêng khang trang, ngay ngắn. Đến phòng khách, tôi thật ngạc nhiên khi chứng kiến buổi trò chuyện chân tình giữa anh cùng những giáo sư, chuyên gia, nhà khoa học của trường ĐH Colorado, Bệnh viện Mayo Clinic (Mỹ)… trong bầu không khí ấm áp, thân thương và thắm đượm tình anh em, bằng hữu. Sau khi mọi người ra về, anh cũng dành thời gian tiếp đón, chia sẻ, giúp tôi hiểu và cảm nhận rõ hơn vai trò, tầm quan trọng của những chương trình hợp tác quốc tế trong thành tựu nổi bật của Khoa Nhi hôm nay.
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng - Nguyên Trưởng Khoa Nhi BV Bạch Mai
PV: Thưa PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, chặng đường 60 năm xây dựng và phát triển của Khoa Nhi đã đạt được những thành quả đáng ghi nhận. Điều này có được không chỉ bằng sự nỗ lực, đoàn kết và phấn đấu không ngừng của tập thể thầy thuốc, y bác sỹ khoa, mà còn cả sự hỗ trợ, chia sẻ và giúp đỡ của bạn bè quốc tế, đặc biệt là các Giáo sư, Bác sỹ, chuyên gia Nhi khoa đầu ngành tại các Bệnh viện hàng đầu trên thế giới. Vậy anh có thể chia sẻ thêm về những dấu mốc đáng nhớ trong hành trình xây dựng và phát triển những chương trình hợp tác quốc tế giữa khoa Nhi, cá nhân anh và các GS, BS chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành tại các Bệnh viện lớn của Nhật Bản ?
TTƯT.PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Nhìn lại chặng đường 60 năm qua, những chương trình hợp tác quốc tế đã giúp cho khoa Nhi và bản thân tôi có được những thành tựu kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong công tác chẩn đoán, điều trị, khám chữa bệnh để phục vụ trẻ em Việt Nam. Đó là cả một quá trình rất dài, nhưng tôi đặc biệt lưu ý một dấu ấn đáng nhớ trong 20 năm gần đây, khi tòa nhà Việt Nhật khang trang, hiện đại của khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai chính thức đi vào hoạt động. Công trình này chính là đại diện chứng minh cho mối quan hệ khăng khít giữa Bệnh viện Bạch Mai và các bạn Nhật Bản, đặc biệt là Tổ chức JICA. Những năm đầu của Thế kỷ 21, chúng tôi đã tiếp những đoàn chuyên gia đầu tiên của Nhật Bản, từ Trung tâm Y tế quốc tế Nhật bản (IMCJ) nay đổi tên thành Trung tâm quốc gia về sức khỏe và y tế toàn cầu (NCGM) lớn nhất của họ tại Tokyo sang hợp tác trong giai đoạn 5 năm đầu tiên. Vượt qua những hoài nghi ban đầu, sau 5 năm ấy, chúng tôi cũng không ngờ rằng chương trình hợp tác ấy lại đạt được những kết quả vô cùng khả quan, nên Nhật Bản và Jaica lại tiếp tục hợp tác them với chúng tôi 5 năm tiếp theo. Sau đó, họ lại tiếp tục kéo dài thêm 3 năm tiếp theo. Và thế là, JICA đã hợp tác và hỗ trợ chúng tôi trong 13 năm liên tục trong khuôn khổ hợp tác chính thức. Từ đó đến nay, mặc dù không còn những hỗ trợ chính thức của chương trình hợp tác đó, giữa chúng tôi vẫn thường xuyên có những liên lạc, trao đổi và cộng tác thân thiết, gần gũi qua các hoạt động trao đổi kinh nghiệm, tài liệu, phác đồ chẩn đoán và điều trị mới nhất nhằm ứng dụng vào công tác điều trị tại Khoa cho trẻ em Việt Nam.
Sự hợp tác này rất hay và đáng trân trọng ở chỗ đã giúp đội ngũ bác sỹ của chúng ta có thêm được nhiều kinh nghiệm đáng quý của đồng nghiệp quốc tế để ứng dụng vào hoàn cảnh nước ta cho phù hợp. Tôi còn nhớ mãi những ngày đầu các Giáo sư Nhật sang đây, họ đã dạy chúng tôi nhiều phương pháp, kỹ thuật chữa ung thư máu của trẻ em vì cho đến nay, tỷ lệ chữa khỏi ung thư của Nhật Bản vẫn luôn được xếp vào vị trí hàng đầu thế giới. Khó khăn khi đó là tâm lý của người bệnh trong nước, họ vẫn xem ung thư, nhất là ung thư máu là án tử và gia đình thì từ chối chữa trị với lý do chi phí đắt đỏ, lại không hiệu quả. Trước tình hình đó, phía Nhật Bản đã cử rất nhiều tình nguyện viên, điều dưỡng, y tá trực tiếp sang đây để trò chuyện, thuyết phục người bệnh và gia đình họ tiếp tục điều trị. Và đến nay, đã có nhiều bệnh nhi ung thư máu từng được chữa trị tại Khoa Nhi đã khỏe mạnh, học tập, sinh hoạt bình thường và trở lại Khoa Nhi để bày tỏ lòng biết ơn, tri ân sâu sắc đến các thầy thuốc, bác sỹ đã cứu chữa cho mình năm xưa. Điều đó nói lên rằng, phía Nhật họ không chỉ hỗ trợ chúng tôi về trang thiết bị kỹ thuật mà còn lan tỏa cả văn hóa ứng xử, sự chân thành, sẻ chia và tình yêu thương với người bệnh. Gần đây, tôi có quay lại đất nước mặt trời mọc, và có dịp gặp gỡ, thăm hỏi những Giáo sư, Bác sỹ và những thầy thuốc ưu tú, nhiệt thành năm xưa. Những người thầy của tôi không chỉ trong khoa học mà còn là người thầy mẫu mực về phong cách sống. Họ tuy đã nghỉ hưu những vẫn tiếp tục tham gia làm việc tại những phòng khám, bệnh viện tư nhân. Chúng tôi vẫn nhận ra nhau, cùng trò chuyện, hàn huyên như những người thân trong gia đình lâu ngày gặp lại. Tình cảm giữa chúng tôi, vì thế có thể nói rằng vô cùng khăng khít và quý trọng.
Lãnh đạo Bộ Y tế thăm và làm việc tại Khoa Nhi BV Bạch Mai
PV: Được biết, ngoài Nhật Bản, anh cũng như khoa Nhi còn có những kỷ niệm, mối quan hệ hợp tác vô cùng tốt đẹp với nhiều thầy thuốc, y bác sỹ, chuyên gia đầu ngành của Mỹ ?
TTƯT. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Đúng như vậy, về phía Mỹ, gần đây, khoa Nhi chúng tôi đã long trọng kỷ niệm 10 năm ngày hợp tác với Bệnh viện Mayo Clinic và trường đại học Colorado - một trong những Bệnh viện đại học thực hành danh tiếng hàng đầu không chỉ trên nước Mỹ mà cả thế giới. Đến nay, chúng tôi đã kết hợp cùng họ tổ chức 8 Hội nghị chuyên sâu, đồng thời, họ cũng đã cùng chúng tôi đã mở các lớp đào tạo liên tục bên cạnh những Hội nghị, Hội thảo hàng năm. Và hiện nay, cứ sau mỗi năm, lại có thêm nhiều những GS, BS mới tự nguyện tham gia vào Đoàn chuyên gia của Mỹ đến Việt Nam để hỗ trợ khoa Nhi, BV Bạch Mai cũng như những BV khác của Việt Nam. Qua những Hội thảo trên, những thầy thuốc, y bác sỹ của các Bệnh viện từ mọi miền đất nước như Cần Thơ, Tp. Hồ Chí Minh, Sơn La, Huế, Đà Nẵng, Cao Bằng…lại có dịp được trao đổi, học hỏi và bồi dưỡng kinh nghiệm, kiến thức từ chuyên gia nước bạn. Điều đáng mừng là hiện nay không chỉ BV Mayo Clinic, ĐH Colorado, các Bệnh viện ở nhiều Bang khác của nước Mỹ đều đã cử bác sỹ, chuyên gia, thậm chí cả những điều dưỡng, y tá tham gia cùng đoàn công tác đến Việt Nam ta. Tại đây, họ nhiệt tình giảng bài, tận tâm chăm sóc bệnh nhân, không nề hà khó khăn và cũng không đòi hỏi quyền lợi. Mọi việc họ làm đều xuất phát từ tấm lòng trân thành, y đức của người thầy thuốc. Và cũng từ đó, chúng tôi có cơ hội để tiếp thu những kiến thức, kỹ thuật chuyên sâu tiên tiến nhất trên thế giới để chắt lọc, áp dụng phù hợp với điều kiện kinh tế, trang thiết bị và hạ tầng cơ sở bệnh viện của nước ta.
Với riêng cá nhân tôi, có thể nói, tôi luôn xem họ như những bằng hữu, anh em trong gia đình. Tôi đã từng có dịp tiếp đón họ đến nhà mình, cùng trò chuyện, chia sẻ về cuộc sống, công việc và ở lại dùng bữa cơm chân tình, ấm áp. Tôi ấn tượng bao nhiêu trước phong cách làm việc trách nhiệm, tận tâm của họ thì cũng khâm phục bấy nhiêu trước đức tính giản dị trong cuộc sống của những GS, BS người Mỹ. Họ không đòi hỏi phải ở Khách sạn sang trọng, mà chỉ cần những Khách sạn thông thường, mục đích là tiết kiệm chi phí đi lại, ăn ở để có thể tạo điều kiện cho nhiều người hơn nữa có dịp đến giúp đỡ Việt Nam. Bên cạnh những lúc họp hành, trao đổi công việc, thời gian rảnh rỗi, tôi và các đồng nghiệp có dịp dẫn họ đi tham quan một số địa điểm nổi tiếng của nước ta như Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Sapa, Vịnh Hạ Long…hoặc đến một số bệnh viện tuyến tỉnh như bệnh viện Thảo nguyên Mộc châu Sơn la để họ có dịp tham quan, tìm hiểu. Sau khi kết thúc Hội nghị, chúng tôi lại cùng nhau giao lưu ăn uống, ca hát cùng những người bạn Mỹ để thể hiện lòng hiếu khách, sự trân trọng với những hỗ trợ, chia sẻ quý báu từ phía bạn qua những buổi sinh hoạt ngoại khóa để thắt chặt thêm tình cảm khăng khít giữa đội ngũ bác sỹ, điều dưỡng hai nước.
PV: Qua những câu chuyện trên, tôi nhận ra rằng, để ngành y tế của Việt Nam có thể phát triển và đạt mức tiệm cận những nền y tế hàng đầu thế giới, thì vai trò của hợp tác quốc tế tại các Bệnh viện là vô cùng quan trọng. Anh có nhận xét gì về điều này ?
TTƯT. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Hiện nay, những chương trình hợp tác quốc tế đang đóng vai trò rất quan trọng giúp cho sự phát triển của ngành y tế nước ta. Nhờ quan hệ quốc tế, chúng ta mới có thể đạt được những thành tựu tiến bộ của y học một cách nhanh chóng. Đội ngũ y bác sỹ có cơ hội tiếp cận khoa học kỹ thuật hiện đại trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc bệnh nhân cũng như được giao lưu, học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm của mình với nước bạn. Điều đó giúp chúng ta có thể mang những trang thiết bị, kỹ thuật hiện đại đó áp dụng một cách phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh kinh tế của Việt Nam. Theo tôi, để có thể duy trì và đẩy mạnh hơn nữa những chương trình hợp tác quốc tế như vậy, thế hệ y bác sỹ trẻ hôm nay cũng rất cần phải trang bị cho mình một nền tảng ngoại ngữ thật vững vàng. Bên cạnh đó, không chỉ là kiến thức chuyên môn, các bạn cũng cần trau dồi thêm những kiến thức xã hội để có thể giao tiếp, giao lưu cùng họ bằng lòng chân thành, sự hiếu khách như truyền thống của nước ta trong thời kỳ hội nhập hiện nay. Nếu không có những điều đó, chúng ta khó có thể giữ chân họ được lâu dài và những chương trình hợp tác y tế cũng sẽ khó có thể đem lại hiệu quả như mong đợi.
PV: Xin trân trọng cám ơn Anh vì cuộc trò chuyện vô cùng ý nghĩa, chúc Anh luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và luôn giữ được ngọn lửa nhiệt huyết để tiếp tục có những đóng góp, cống hiến cho ngành y tế nước nhà.
