Đi kèm với chức danh đó, cô nhận về mình một loạt các danh hiệu đặc biệt: Là nữ Giáo sư đầu tiên và duy nhất của ngành: chính trị học, của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và của thành phố Hải Phòng – quê hương cô.
Nghề chọn đúng người
Với ánh nhìn suy tư, Giáo sư Trần Thị Minh Tuyết chia sẻ với tôi về cơ duyên đến với nghề giáo của mình. Cô sinh năm 1965 – thời điểm đế quốc Mỹ “leo thang” chiến tranh ở Việt Nam. Do cha đang tại ngũ, mẹ thì công tác xa nhà, tuổi thơ của cô diễn ra trong sự thiếu thốn mọi bề, đặc biệt là tình cảm. Có thể chính điều ấy đã nuôi dưỡng trong cô một tâm hồn đặc biệt nhạy cảm để cô theo học chuyên Văn từ nhỏ và nhiều lần đạt giải trong các kỳ thi Học sinh giỏi Văn toàn quốc. Cô từng mong muốn trở thành nhà văn hoặc nhà báo nhưng ngày ấy, nếu đi học nước ngoài thì việc học ngành nào, ở nước nào, ở thành phố nào… hoàn toàn do Nhà nước quyết định. Và rồi cô đã được cử đi học chuyên ngành Lịch sử tại Trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Rôxtov trên sông Đông - Liên bang Nga - Liên bang Xô viết.
Đặt chân đến Tổ quốc của V.I. Lênin năm 1984, cô Trần Thị Minh Tuyết đã nỗ lực vượt qua muôn vàn khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, thời tiết để thích ứng với điều kiện học tập mới và chuyên ngành mới. Sự tinh anh, sung sức của tuổi trẻ, sự ý thức sâu sắc về lòng tự tôn dân tộc đã giúp cô và một số bạn bè của mình nỗ lực không mệt mỏi để nhận được “bằng đỏ” khi tốt nghiệp đại học vào năm 1990. Với thành tích học tập và rèn luyện xuất sắc, cô là một trong số rất ít sinh viên Việt Nam khi đó được đặc cách làm chuyển tiếp nghiên cứu sinh ngay khi tốt nghiệp. Trong lúc cô đang làm NCS ở ngôi trường cô đã theo học lúc đại học, Liên Xô đã xảy ra chính biến và tan vỡ. Sự thay đổi thể chế buộc cô phải thay đổi đề tài luận án, Thầy hướng dẫn và đối mặt với bao khó khăn của thời hậu Xô viết. Vượt lên trên tất cả, năm 1995 cô đã bảo vệ thành công luận án và được nhận bằng Tiến sỹ Khoa học Lịch sử do Ủy ban chứng nhận tối cao Liên Bang Nga cấp.
Khi trở về nước làm việc, mặc dù có không ít sự lựa chọn nhưng cô đã quyết định gắn bó với nghề dạy học. Trong thời gian công tác tại Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông, cô là giảng viên của bộ môn Lý luận Chính trị và trực tiếp giảng dạy 2 môn Lịch sử Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh. Cô cho rằng, đây chính là khoảng thời gian quý giá để chuyên tâm tìm đọc, nghiên cứu về Hồ Chí Minh, về lịch sử Việt Nam và cô nhận ra rằng: “Chìa khóa” để hiểu lịch sử, chính trị Việt Nam hiện đại chính là Hồ Chí Minh và chỉ có thể hiểu Hồ Chí Minh khi thông hiểu lịch sử.
Năm 2014, cô chuyển công tác về khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền để có điều kiện giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu về ngành Chính trị học, chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh. Thành lập vào năm 2000, khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh - Học viện Báo chí và Tuyên truyền là nơi đầu tiên trong cả nước đào tạo cử nhân chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh. Khoa không có hệ thống học liệu có sẵn và cũng không thể kế thừa giáo trình của các cơ sở đào tạo khác nên biên soạn giáo trình là nhiệm vụ cấp bách mà cô và các đồng nghiệp của mình phải thực hiện. Kiên nhẫn đi từng bước chắc chắn trong trong công tác nghiên cứu khoa học và đào tạo, cô được phong hàm PGS Chính trị học vào năm 2016.
Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí, quy định phong hàm GS, PGS đã đặt ra những tiêu chuẩn mới, khắt khe hơn đối với các ứng viên nên trong nhiều năm qua, ứng viên Giáo sư của các ngành Khoa học Xã hội, trong đó có liên ngành: Triết học – Chính trị học – Xã hội học, vô cùng ít ỏi. Cô Trần Thị Minh Tuyết tâm sự rằng, sau nhiều năm làm việc, uy tín trong nghiên cứu khoa học và giảng dạy của cô đã ổn định nhưng cô vẫn quyết định làm hồ sơ ứng viên Giáo sư. Ngoài việc “Giáo sư” là danh hiệu cao quý mà bất cứ giảng viên nào cũng khao khát đạt được thì cô còn muốn qua việc làm của mình để truyền đi các thông điệp quan trọng: Phụ nữ cần cố gắng và có thể đạt được các đỉnh cao lâu nay vẫn “mặc định” thuộc về đàn ông; người giảng viên thuần túy làm công tác chuyên môn, không giữ các vị trí quản lý vẫn có cơ hội được xã hội thừa nhận, tôn vinh nếu có một quá trình làm việc nghiêm túc, chất lượng. Hồ sơ ứng viên của cô đã thể hiện rõ một quá trình lao động miệt mài. Về đào tạo, cô đã hướng dẫn thành công hàng chục thạc sỹ, 04 NCS và tham gia xây dựng chương trình đào tạo cử nhân, thạc sỹ ngành: Hồ Chí Minh học. Về nghiên cứu khoa học, cô là tác giả, chủ biên của 9 cuốn sách chuyên khảo, giáo trình, sách tham khảo và là tác giả của 150 bài báo khoa học có chất lượng cao được đăng tải trên các tạp chí, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế. Với hồ sơ dày dặn và uy tín được thừa nhận trong giới khoa học chính trị, cô đã lần lượt vượt qua các vòng kiểm định nghiêm cẩn của Hội đồng Cơ sở, Hội đồng Liên ngành, Hội đồng Giáo sư Nhà nước để được công nhận đạt chuẩn chức danh Giáo sư ngành: Chính trị học và trở thành một gương mặt tiêu biểu trong số 9 nữ Giáo sư được công nhận năm 2025.
Nhà khoa học nữ tràn đầy nhiệt huyết
Dù làm việc ở đâu, cô Trần Thị Minh Tuyết cũng mang hết nhiệt huyết, tri thức của mình để làm tốt chức phận của một nhà giáo. Cô tâm niệm rằng, nhà giáo có trách nhiệm truyền đạt không chỉ tri thức mà quan trọng hơn là trao truyền phương pháp và truyền cảm hứng để người học có ham muốn tự nghiên cứu. Các bài giảng của cô, bất kể là ở chương trình đại cương hay chuyên ngành, đại học hay sau đại học, đều “thổi” vào tâm hồn người học một tình yêu lớn lao và niềm đam mê nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh – vĩ nhân của thời đại. Cô cũng cho rằng, để giảng dạy tốt thì nhà giáo đồng thời phải là một nhà khoa học. Vì thế, cô đã âm thầm, miệt mài nghiên cứu và trở thành giảng viên được Học viện Báo chí và Tuyên truyền cấp Giấy khen vì thành tích nghiên cứu khoa học xuất sắc trong 10 năm liền. Dù vậy, cô đã nói rằng, với cô, nghiên cứu khoa học không phải để nhận được các danh hiệu hay học hàm mà nó đã trở thành một “nhu cầu tự thân”.
Đồng nghiệp, sinh viên, học viên đã và đang làm việc, đều có chung cảm nhận: GS.TS, GVCC. Trần Thị Minh Tuyết là một nhà giáo, nhà khoa học tràn đầy nhiệt huyết và trách nhiệm. Những năm tháng gắn bó với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cô đã kiên trì, cần mẫn vượt qua những khó khăn, giới hạn của chính mình để khẳng định mình và góp phần vào sự phát triển của Khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nói chung.
Nhìn lại chặng đường học tập và công tác của mình, GS. Trần Thị Minh Tuyết cho rằng, mình đã rất may mắn khi được Nhà nước đưa đi đào tạo bài bản tại Liên Xô – nơi có nền khoa học - giáo dục hàn lâm. Cô cũng có nhân duyên được là học trò “ruột” của nhiều giáo sư người Nga, người Việt đầy khả kính, uyên thâm và luôn nhận được từ các thầy sự tin tưởng, yêu quý, khích lệ. Công tác tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cô cũng có một môi trường chuyên nghiệp, có tính học thuật cao để phấn đấu và khẳng định mình. Vì thế, cô cho rằng, so với những gì đã nhận được thì sự cống hiến của cô cho đất nước, cho nền giáo dục nước nhà còn nhỏ bé. Do đó, cô luôn nghĩ rằng, những trang viết tâm đắc nhất vẫn còn ở phía trước và cô cần tiếp tục nỗ lực tối đa để góp phần nâng cao uy tín của Học viện Báo chí và Tuyên truyền – nơi cô đang gắn bó và để xứng đáng với những ơn nghĩa đã nhận được từ những người Thầy, rộng hơn là từ Tổ quốc của mình.
Đầu Xuân 2026 được trò chuyện cùng Giáo sư Trần Thị Minh Tuyết sau giờ giảng, phong cách chuẩn mực và những suy nghĩ sâu sắc của cô đã để lại trong tôi ấn tượng đẹp về một nữ nhà giáo, nhà khoa học hết lòng đam mê với khoa học và sự nghiệp “trồng người”. Trân trọng kính chúc cô tiếp tục tỏa sáng với danh hiệu “Giáo sư” cao quý mà cô mới được công nhận.
