VNHNO - Bác Hồ đã dạy: Từ “mỗi người tốt, việc tốt là một bông hoa đẹp” phải làm sao để mỗi tập thể và cả dân tộc trở thành “rừng hoa đẹp”. Như vậy, phát hiện, chăm chút “bông hoa đẹp” là để nhân rộng chứ không phải để ngắm, cũng như xây dựng một điển hình tiên tiến không phải là cái đích của phong trào thi đua, mà xây dựng điển hình là để nhân rộng ra, tạo ra được nhiều điển hình để thúc đẩy phong trào thi đua và đạt đến mục đích là nâng cao chất lượng công việc.
Nêu gương điển hình tiên tiến là biện pháp thi đua chủ yếu nhất và quan trọng nhất trong các biện pháp và hình thức tổ chức vận động thi đua, như đã được khẳng định trong Chỉ thị 01/TTg ngày 2/1/1978 và Chỉ thị 12/TTg ngày 8/1/1979 của Thủ tướng Chính phủ. Vì mỗi điển hình là một nhân tố mới, biểu hiện tính tích cực và sáng tạo của quần chúng trong việc giải quyết một hoặc nhiều vấn đề nóng hổi của nhiệm vụ cách mạng, nhất là trong những lúc khó khăn. Thực tiễn cho thấy, phát hiện, bồi dưỡng gương điển hình tiên tiến đã khó, nhưng làm thế nào để nhân rộng thành nhiều gương điển hình tiên tiến, còn khó hơn. Bác Hồ đã từng dạy, từ “mỗi người tốt, việc tốt là một bông hoa đẹp” thì phải làm sao để mỗi tập thể và cả dân tộc trở thành “rừng hoa đẹp”. Theo tinh thần đó, việc phát hiện, chăm chút “bông hoa đẹp” là để nhân rộng chứ không phải để ngắm, cũng như xây dựng một điển hình tiên tiến không phải là cái đích của phong trào thi đua, mà xây dựng điển hình là để nhân rộng ra, tạo ra được nhiều điển hình nhằm thúc đẩy phong trào thi đua và đạt đến mục đích là nâng cao chất lượng công việc.
Nếu đơn vị nào đã có điển hình tốt, phân tích, lý giải được nguyên nhân, phương pháp, cách làm rồi có kế hoạch nhân rộng cụ thể thì nhất định các điển hình sẽ nở rộ, sẽ biến số ít những “bông hoa đẹp” trở thành “rừng hoa đẹp” trong từng đơn vị. Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đã đặc biệt nhấn mạnh tại Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ 4 của tỉnh Hòa Bình hồi đầu tháng 7/2015 rằng : “Cần phải coi trọng hơn nữa, phát huy và nhân rộng những mô hình tiên tiến kiểu mẫu”. Tuy nhiên, làm thế nào để nhân rộng hiệu quả được những điển hình tiên tiến thì vẫn là một thách thức đối với mỗi tổ chức.
Vì sao chưa nhân rộng được?
Nhìn vào thực tế hiện nay tại các địa phương, nếu so với khâu phát hiện, lựa chọn, bồi dưỡng, xây dựng điển hình tiên tiến thì khâu nhân rộng điển hình đang còn yếu. Thực tế này cũng do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, là do mỗi khi tổng kết thi đua thì hầu như người ta chỉ làm một công việc thống kê, bình bầu xem ai là điển hình tiên tiến của đơn vị mình trong nhiệm kì qua, và đơn vị mình có được bao nhiêu tấm gương điển hình tiên tiến; mà thường ít quan tâm đến vấn đề những cá nhân đó đã trở thành điển hình tiên tiến bằng cách nào, đã nỗ lực ra làm sao? Hiện nay, nhiều tổ chức xây dựng điển hình tiên tiến chỉ mới để tuyên dương, chứ chưa phải để mọi người trông vào mà học tập, phấn đấu, đuổi kịp và vượt lên. Thứ hai là lâu nay ta cứ đặt vấn đề nhân rộng điển hình tiên tiến chung chung thế thôi, chứ chưa có kế hoạch cụ thể một cách bài bản. Ở nhiều tổ chức, đơn vị hầu hết đều chưa có kế hoạch cụ thể về nhân rộng điển hình, hoặc nếu có thì cũng chưa toàn diện, chưa có các biện pháp cụ thể, thiết thực. Nhân rộng điển hình mới dừng lại ở việc có kêu gọi, có nêu vấn đề, có tuyên truyền, có tổ chức tham quan nhưng không có kế hoạch cơ bản, cụ thể được phê duyệt đúng bài bản. Thiết nghĩ, nếu cơ quan, tổ chức nào đã có điển hình tốt, phân tích, lý giải được nguyên nhân, phương pháp, cách làm rồi có kế hoạch nhân rộng cụ thể thì nhất định các điển hình sẽ nở rộ, sẽ biến những “bông hoa đẹp” trở thành “rừng hoa đẹp” trong từng đơn vị.
Điển hình tiên tiến nhân rộng thế nào?
Từ thực tiễn đó, để mỗi tổ chức, mỗi đơn vị nhân rộng tốt các điển hình của mình, cần tập trung vào những nhiệm vụ và giải pháp cụ thể như: Trước hết, điển hình cần được nhân rộng phải thực sự tiêu biểu, có sức lan tỏa, có sức thuyết phục cao, tác động tích cực đối với cơ quan, đơn vị và đời sống xã hội. Đồng thời bản thân các điển hình tiên tiến phải tiếp tục nêu gương, nỗ lực, tự giác phấn đấu, tiên phong gương mẫu trong công tác và các hoạt động xã hội khác.
Về vấn đề này, tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ rõ, nêu gương là một nguyên tắc trong thực hành đạo đức. Bác dạy: “Muốn người ta theo mình thì phải làm gương trước”. Vì thế, trong mỗi việc làm, hành động, lời nói của những tấm gương điển hình phải thể hiện là “kiểu mẫu”, có sức thuyết phục, được mọi người thừa nhận, học tập. Bên cạnh đó, cấp ủy, cán bộ, đảng viên trong cơ quan, đơn vị cần tạo môi trường thuận lợi để các điển hình thực hiện và thể hiện vai trò của mình; coi trọng và quan tâm thường xuyên đến việc nuôi dưỡng, nhân rộng điển hình.
Xây dựng, bình chọn một điển hình bảm bảo hội tụ đủ các tiêu chuẩn là việc làm đòi hỏi sự đầu tư công phu về quy trình, thời gian; tôn vinh điển hình phải gắn với việc nuôi dưỡng, nhân rộng, mới thể hiện được đầy vai trò, ý nghĩa của nhân tố điển hình. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Một tấm gương tốt có lợi bằng một trăm bài diễn thuyết”. Ngoài ra, việc nhân rộng điển hình phải gắn liền với việc phát hiện những nhân tố mới, gương người tốt, việc tốt.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc nhân rộng điển hình tiên tiến. Tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu quả những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, những thành tích xuất sắc trong công cuộc đổi mới. Công tác tuyên truyền, nhân rộng điển hình tiên tiến phải bám sát các mục tiêu, chỉ tiêu thi đua để tạo ra sức mạnh tập trung, giải pháp hiệu quả thúc đẩy phong trào thi đua. Việc lựa chọn nhân tố mới, điển hình tiên tiến làm sao tạo ra được sự quan tâm của xã hội, góp phần giải quyết những vấn đề xã hội sẽ góp phần nâng cao sức mạnh của công tác tuyên truyền thi đua. Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, nhân rộng điển hình tiên tiến trong xã hội của các cơ quan thông tin đại chúng. Mặt khác, cần tăng cường công tác chỉ đạo, quan tâm theo dõi sát sao, kịp thời phát hiện những mô hình mới trong các phong trào thi đua, cũng như những vấn đề nảy sinh để kịp thời điều chỉnh, bổ sung kế hoạch cho phù hợp với tình hình thực tiễn của cơ quan, đơn vị. Việc tổ chức tổng kết, đánh giá công tác phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng gương điển hình của các cấp được thực hiện cùng với việc tổng kết đánh giá kết quả thực hiện phong trào thi đua ở các đơn vị.
Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, nhân rộng điển hình tiên tiến được thực hiện trên cơ sở các mô hình, gương điển hình tiên tiến đã phát hiện và lựa chọn. Trong kế hoạch cần xác định rõ trách nhiệm chỉ đạo, các hoạt động bồi dưỡng mô hình, gương điển hình tiên tiến, công tác tuyên truyền nhân rộng trong ngành và xã hội. Các đơn vị cần quan tâm chỉ đạo việc xây dựng gương điển hình tiên tiến đạt tiêu chuẩn các danh hiệu vinh dự của Nhà nước. Cùng với đó là việc tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệm của điển hình tiên tiến của các đơn vị khác (trong và ngoài ngành), nghe báo cáo kinh nghiệm, phương pháp, cách làm hiệu quả, đạt thành tích cao trong thực hiện phong trào thi đua. Đặc biệt, cần thiết phải phát động các phong trào thi đua học tập, làm theo gương điển hình tiên tiến để cổ vũ, động viên tập thể, cá nhân hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ công tác tại đơn vị.
Sinh thời Bác Hồ rất coi trọng việc biểu dương gương người tốt, việc tốt. Bác dạy: “Lấy gương tốt trong quần chúng nhân dân và cán bộ, đảng viên để giáo dục lẫn nhau, lấy quần chúng giáo dục quần chúng rất sinh động và có sức thuyết phục rất lớn”. Đó cũng là “cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới”. Do đó, mỗi cán bộ làm công tác tổ chức phải thường xuyên kiểm tra, giám sát, động viên cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ; làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá cán bộ để kịp thời phát hiện, biểu dương và nhân rộng những tấm gương điển hình tiêu biểu, việc làm tốt, những nhân tố mới trong mỗi tổ chức bằng các hình thức thích hợp. Nếu giải quyết được những vấn đề đã nêu ra, việc nhân rộng những điển hình tiên tiến không còn là câu hỏi khó đối với mỗi đơn vị; và mỗi tổ chức sẽ là một “vườn hoa đẹp” như mong muốn của Bác Hồ./.
