Bứt phá nhờ công nghệ và chuyển đổi số
Nổi bật trong giai đoạn mới của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Ninh Bình là việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ vào công tác quản lý và bảo vệ rừng.
Để nâng cao hiệu quả công tác khi nhân sự cắt giảm, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong triển khai nhiệm vụ, ngoài các phần mềm dùng chung trong quản lý điều hành như: quản lý văn bản và điều hành, quản lý công chức viên chức, bảo hiểm xã hội, thuế, kế toán; Chi cục tiếp tục ứng dụng các phần mềm chuyên ngành như: phát hiện sớm mất rừng, cháy rừng từ ảnh vệ tinh theo thời gian thực, quản lý cơ sở nuôi động vật hoang dã, cập nhật diễn biến rừng, phần mềm Gis về cơ sở dữ liệu quản lý và bảo vệ rừng, phát hiện sớm cháy rừng và chỉ huy chữa cháy rừng; sử dụng smartphone trong tuần tra, kiểm tra rừng; sử dụng máy bay không người lái kết hợp với các phần mềm sử dụng bản đồ trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, phát triển rừng và phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình... Sự bứt phá này không chỉ giảm bớt áp lực cho kiểm lâm địa bàn mà còn nâng cao tính chính xác, kịp thời trong công tác tham mưu cho các cấp, ngành hoặc “giúp Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh”.
Hội nghị tập huấn công tác PCCCR năm 2026 của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Ninh Bình
Vững chắc trong bảo tồn di sản và đa dạng sinh học
Ninh Bình sở hữu những "kho báu" thiên nhiên lớn như Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long và rừng Văn hoá - Lịch sử - Môi trường Hoa Lư (là thành phần quan trọng của quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là di sản thế giới). Xác định bảo vệ rừng là bảo vệ cốt lõi của di sản, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh luôn giữ vững nguyên tắc bảo tồn nghiêm ngặt đi đôi với phát triển. Nổi bật là việc áp dụng công nghệ số, thực hiện chiến lược phát triển lâm nghiệp và đẩy mạnh giáo dục bảo tồn để phát triển du lịch xanh.
Các hoạt động bảo tồn trọng tâm bao gồm:
- Ứng dụng công nghệ: Chi cục đẩy mạnh tập huấn sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ số để giám sát tài nguyên, bảo vệ rừng và theo dõi đa dạng sinh học hiệu quả.
- Hỗ trợ giáo dục bảo tồn: Phối hợp cùng các cơ quan chức năng khai trương Trung tâm Thiên nhiên lưu động đầu tiên tại Việt Nam. Đây là bước tiến trong việc tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã và hệ sinh thái cho cộng đồng cũng như du khách.
- Chiến lược phát triển dài hạn: Thực hiện Kế hoạch 31/KH-UBND 2026 ngày 29/01/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình: Thực hiện chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2050 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, nhằm bảo vệ vững chắc hệ thống rừng đặc dụng và rừng phòng hộ. Kế hoạch số 167/KH-UBND ngày 19/5/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình: Kế hoạch hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
- Phòng chống cháy rừng: Tăng cường tuần tra, kiểm tra và triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng đặc biệt trong các đợt nắng nóng gay gắt để bảo toàn hệ thực vật, động vật quý hiếm.
- Gắn với du lịch sinh thái: Định hướng phát triển du lịch xanh bền vững, biến các khu bảo tồn thành điểm tham quan giáo dục thiên nhiên nhưng vẫn đảm bảo nghiêm ngặt các tiêu chí bảo vệ môi trường.
Gắn sinh kế của người dân với màu xanh của rừng
Định hướng chiến lược của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Ninh Bình là gắn chặt công tác quản lý, bảo vệ gần 40.000 ha rừng với việc nâng cao thu nhập cho người dân. Lực lượng tập trung chuyển đổi mô hình kinh tế, bảo đảm người dân địa phương có thể "sống khỏe" nhờ giữ rừng.
1.Các trụ cột sinh kế gắn liền với bảo vệ rừng: Để chấm dứt tình trạng xâm hại tài nguyên, Chi cục đã phối hợp cùng chính quyền triển khai các chương trình thiết thực, tiêu biểu như:
- Du lịch sinh thái bền vững: Hướng dẫn người dân tham gia vào các hoạt động cung ứng dịch vụ du lịch, trải nghiệm thiên nhiên, tiêu biểu như tại Vườn quốc gia Cúc Phương; Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long. Điều này giúp cộng đồng nhận thức được Voọc mông trắng và hệ sinh thái núi đá vôi mang lại giá trị kinh tế trực tiếp.
- Phát triển kinh tế lâm nghiệp tuần hoàn: Tận dụng phế phụ phẩm lâm sinh (cành nhỏ, lá khô) làm giá thể trồng nấm hoặc đệm lót sinh học chăn nuôi. Quy trình này giúp tăng thu nhập ổn định cho các hộ dân.
- Giao khoán và bảo vệ rừng: Giao đất rừng cho từng hộ dân quản lý, từ đó họ trở thành chủ thể trực tiếp hưởng lợi từ các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và bảo vệ, khai thác hợp lý.
2. Nỗ lực của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Ninh Bình: Việc gắn kết sinh kế luôn song hành với công tác quản lý chuyên môn nghiêm ngặt nhằm giữ gìn hệ sinh thái đa dạng sinh học, với việc thực hiện các giải pháp:
- Chuyển đổi số: Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã phối hợp với Ban quản lý dự án Phục hồi và quản lý bền vững rừng ngập mặn tỉnh Ninh Bình triển khai tập huấn ứng dụng công cụ AI cho lực lượng kiểm lâm và chủ rừng nhằm phát hiện, ngăn chặn sớm các vi phạm.
- Phòng cháy chữa cháy rừng mùa hanh khô: Đẩy mạnh tuần tra theo phương châm "4 tại chỗ", kiểm soát chặt chẽ việc đốt thực bì, bảo vệ an toàn hệ sinh thái từ rừng núi đá đến rừng ngập mặn.
- Để đóng góp vào sự phát triển chung, cung cấp thông tin về cháy rừng và tố giác các hành vi vi phạm, người dân có thể liên hệ trực tiếp đến số điện thoại đường dây nóng của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm 0817.855.002 hoặc tra cứu thêm thông tin thủ tục hành chính tại trang thông tin của Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Ninh Bình.
Chi cục với công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Thời gian qua, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Ninh Bình đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường của Tỉnh triển khai các nội dung trọng tâm cụ thể sau:
- Trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 31/KH-UBND 2026 ngày 29/01/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình thực hiện Chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
- Lập hồ sơ phê duyệt kết quả theo dõi diễn biến rừng, trình Chủ tịch UBND tỉnh quyết định công bố hiện trạng rừng năm 2025 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
- Trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
- Hoàn thiện hồ sơ, trình UBND tỉnh báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc kiện toàn Ban Quản lý Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Châu thổ sông Hồng. Tham mưu Sở ban hành các văn bản: tham gia ý kiến kiện toàn Ban quản lý Khu DTSQTG Châu thổ Sông Hồng (3999/SNNMT-LNKL); kiện toàn Ban Quản lý Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Châu thổ Sông Hồng (4157/SNNMT-LNKL); Hiện nay, Chi cục đã tham mưu Sở hoàn thành dự thảo hồ sơ kiện toàn trình UBND tỉnh báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (5419/SNNMT-LNKL).
- Trình UBND tỉnh ban hành Quyết định về việc ban hành văn bản hành chính để bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực Lâm nghiệp (Chi cục đã tham mưu Sở dự thảo Quyết định của UBND tỉnh, hiện đang gửi xin ý kiến các sở và các xã, phường trước khi trình UBND tỉnh (5034/SNNMT-LNKL)).
- Trình Chủ tịch UBND tỉnh ban hành đơn giá trồng rừng thay thế trên địa bàn tỉnh Ninh Bình (Đã xây dựng đơn giá, dự thảo Quyết định của UBND tỉnh, hiện đang gửi xin ý kiến các phòng, đơn vị liên quan thuộc Sở để tổng hợp và xin ý kiến của các Sở, ban, ngành trước khi trình UBND tỉnh ban hành).
- Tham mưu triển khai công tác giao đất, giao rừng: Đã báo cáo UBND tỉnh thực trạng và đề xuất phương án giao đất, giao rừng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình (4525/BC-SNNMT). Hiện nay, Chi cục đã xây dựng Dự thảo trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai, thực hiện công tác giao đất, giao rừng, đang gửi xin ý kiến các phòng, đơn vị thuộc Sở có liên quan (631/LNKL-QLBVR).
- Tham mưu công tác triển khai dự án thành lập Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng.
- Tham mưu Sở báo cáo UBND tỉnh về việc xin chủ trương chuyển giao
Vườn quốc gia Cúc Phương về Uỷ ban nhân dân tỉnh Ninh Bình quản lý (5002/BC-SNNMT).
- Tham mưu Sở tham gia ý kiến một số nội dung liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.
Riêng Chi cục triển khai một số nội dung trọng tâm:
- Triển khai thực hiện nhiệm vụ điều tra, xác định hiện trạng rừng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình (khu vực Ninh Bình, Nam Định cũ): Hiện nay, Chi cục đang triển khai thực hiện các gói thầu thuộc nhiệm vụ điều tra xác định hiện trạng rừng.
Ngày 29/4/2026, Chi cục đã ban hành Tờ trình số 608/TTr-LNKL đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường trình Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt bổ sung kinh phí thuê dịch vụ tư vấn thực hiện nhiệm vụ điều tra, xác định hiện trạng rừng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
- Hạt Kiểm lâm khu vực III triển khai ký quy chế phối hợp trong công tác quản lý bảo vệ rừng, PCCCR, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học giữa Hạt Kiểm lâm với Công an xã và Ban chỉ huy quân sự xã Gia Vân.
- Ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng Ninh Bình tiến hành ký thoả thuận hợp tác trong triển khai các hoạt động bảo tồn Voọc mông trắng và đa dạng sinh học tại tỉnh Ninh Bình với Trung tâm bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam theo đề nghị tại Kế hoạch số 13/KH-TTBT ngày 26/01/2026.
- Phối hợp góp ý hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Rà soát, tham gia ý kiến đối với hệ thống sơ đồ, bản đồ điều chỉnh Quy hoạch, cụ thể: Bản đồ hiện trạng bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phòng chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu tỉnh Ninh Bình năm 2025; Sơ đồ phướng hướng bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phòng chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
- Rà soát, đối chiếu dữ liệu hiện trạng rừng, theo dõi diễn biến rừng phục vụ quản lý nhà nước và chuyển đổi số ngành lâm nghiệp.
- Chi cục tham gia/phối hợp tham gia góp ý các dự thảo kế hoạch, quy hoạch, xem xét đề nghị của các doanh nghiệp đối với hồ sơ cấp phép khai thác, điều chỉnh các dự án…
- Tổ chức hội nghị tập huấn nâng cao kỹ năng sử dụng ảnh viễn thám và thiết bị bay không người lái phục vụ công tác theo dõi diễn biến rừng.
Kiểm lâm tỉnh Ninh Bình duy trì 100% quân số trực tại các điểm nóng trong suốt đợt cao điểm nắng nóng
Hướng tới tương lai xanh bền vững
Chặng đường phía trước còn nhiều thách thức do áp lực từ biến đổi khí hậu và quá trình phát triển đô thị. Tuy nhiên, với nền tảng vững chắc đã xây dựng cùng tinh thần đổi mới sáng tạo, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Ninh Bình tự tin sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Cùng với đó, tỉnh Ninh Bình còn chú trọng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng, tạo sự cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế. Những khu rừng nguyên sinh, các danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Tràng An, Vườn Quốc gia Cúc Phương, Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long… không chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt mà còn trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách yêu thiên nhiên. Người dân đồng lòng "Bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chính mình". Qua đó, không chỉ có sự vào cuộc của chính quyền, phong trào trồng cây, bảo vệ rừng ở Ninh Bình còn nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các tầng lớp nhân dân.
Sự phát triển bứt phá về công nghệ và vững chắc trong giải pháp lòng dân sẽ là chìa khóa để giữ mãi màu xanh cho vùng đất cố đô, đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội xanh, bền vững của tỉnh Ninh Bình./.
Lâm Tuyết
