Hành trình học tập và những bước khởi đầu trong sự nghiệp y khoa
Chị Tạ Thị Diệu Ngân sinh năm 1974, sống và lớn lên tại Hà Nội, đã từng học tại Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam. Được nuôi dưỡng trong môi trường gia đình có truyền thống y khoa, với bố mẹ đều là bác sĩ, niềm yêu thích và định hướng theo đuổi ngành Y đã sớm hình thành một cách tự nhiên trong chị. Bố chị là TTND.GS.TS. Tạ Long – Nguyên Chủ tịch Hội khoa học Tiêu hoá Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tiếp nối truyền thống gia đình, chị lựa chọn theo đuổi con đường y học với một hành trình đòi hỏi sự bền bỉ, nỗ lực và tinh thần cống hiến.
Sau khi thi đỗ vào Trường Đại học Y Hà Nội năm 1990 và tốt nghiệp bác sĩ đa khoa năm 1996, chị tiếp tục thi đỗ chương trình bác sĩ nội trú bệnh viện (1997–2000), chuyên ngành Truyền nhiễm - một trong những chương trình đào tạo chuyên sâu và có tính cạnh tranh cao trong lĩnh vực y khoa. Hoàn thành xuất sắc chương trình đào tạo bác sĩ nội trú, chị được giữ lại Trường Đại học Y Hà Nội làm giảng viên Bộ môn Truyền nhiễm, đồng thời kiêm nhiệm công tác điều trị tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương..
Giai đoạn 2004–2005, chị trúng tuyển chương trình thực tập sinh y khoa làm chức năng nội trú (Faisant Fonction d’Interne – FFI) tại Bệnh viện La Pitié-Salpêtrière, Cộng hòa Pháp. Ở đây chị đã có điều kiện tiếp cận môi trường y học hiện đại và nâng cao chuyên môn lâm sàng. Sau khi trở về nước, chị tiếp tục công tác giảng dạy tại Bộ môn Truyền nhiễm, đồng thời kiêm nhiệm điều trị tại Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Trong quá trình công tác tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chị được tín nhiệm giao thêm nhiều vị trí quản lý và chuyên môn quan trọng như Phó Trưởng phòng, Trưởng phòng Quản lý Nghiên cứu khoa học, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo - Chỉ đạo tuyến. Ở các cương vị này, chị vừa tham gia giảng dạy, đào tạo cho tuyến dưới vừa tích cực tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, chị đã cùng các đồng nghiệp tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phối hợp với Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford tại Việt Nam triển khai nhiều nghiên cứu về các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi và tình trạng kháng kháng sinh tại Việt Nam.
Cũng trong thời gian này, chị đã tham gia hai đề tài NCKH cấp Nhà nước với vai trò thư ký nhánh lâm sàng “Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học và vi rút học của cúm A/H1N1 đại dịch 2009 ở các tỉnh miền Bắc-Trung và Tây Nguyên và đề xuất các giải pháp phòng chống dịch” (năm 2011) và thư ký đề tài “Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng, phương pháp chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh Chân Tay Miệng tại Việt Nam” (năm 2014). Bên cạnh đó, chị còn tham gia xây dựng nhiều hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế, cũng như biên soạn các tài liệu đào tạo liên tục, tập trung vào các bệnh như viêm gan virus, HIV/AIDS, sốt xuất huyết và cúm.
Song song với công tác chuyên môn và quản lý, chị tiếp tục con đường học thuật, hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh và nhận bằng Tiến sĩ Y khoa tại Trường Đại học Y Hà Nội năm 2017. Cũng trong năm này, chị đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú. Đó chính là sự ghi nhận cho những đóng góp bền bỉ trong lĩnh vực chuyên môn, đào tạo và nghiên cứu y khoa tận tâm của chị.
Từ năm 2019 đến nay, chị đảm nhiệm vị trí Phó Trưởng Bộ môn Truyền nhiễm; và từ năm 2021, chị được phân công kiêm nhiệm vị trí Phó trưởng khoa rồi Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới và Can thiệp giảm hại (từ năm 2024), thuộc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Vai trò “Nhà giáo, thầy thuốc” – hai trong một
Trong suy nghĩ của PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân, y đức và y thuật luôn phải song hành. Người thầy thuốc không chỉ cần giỏi chuyên môn, mà còn phải biết lắng nghe, thấu cảm và đồng hành cùng người bệnh. Là nhà giáo, không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn phải truyền lửa nghề, khơi dậy nhiệt huyết và tinh thần học tập nghiêm túc cho thế hệ trẻ.
Chị chia sẻ rằng, niềm vui của người làm nghề y đến từ những điều mình làm được cho người bệnh, cho sinh viên, cho học viên. Nhưng đi cùng niềm vui ấy luôn là những trăn trở về những điều mình chưa làm được, những giới hạn cần vượt qua, những thử thách buộc bản thân phải không ngừng học hỏi để tiến bộ hơn mỗi ngày.
Trong vai trò giảng viên, Phó Trưởng Bộ môn Truyền nhiễm, Đại học Y Hà Nội, PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân luôn chú trọng gắn kiến thức với thực tiễn lâm sàng. Các bài giảng của chị được xây dựng theo định hướng đổi mới, phát huy tư duy độc lập, khả năng làm việc nhóm và năng lực tự học của học viên. Chị luôn nỗ lực giúp sinh viên, học viên sau đại học, tiếp cận không chỉ với kiến thức nền tảng mà còn với các vấn đề cập nhật, sát với nhu cầu thực hành.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Trong vai trò bác sĩ khám chữa bệnh, đặc biệt ở vai trò Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới và can thiệp giảm hại - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chị được thầy cô, đồng nghiệp và người bệnh quý trọng bởi sự tận tâm, điềm đạm và tinh thần trách nhiệm cao. Nhiều bệnh nhân trong và ngoài Thành phố Hà Nội mắc các bệnh lý nhiễm khuẩn, truyền nhiễm và nhiệt đới, các dịch bệnh biết đến chị và mong muốn được chị khám, tư vấn về bệnh. Chị không ngừng học hỏi và áp dụng những kỹ thuật, phác đồ điều trị mới để đem lại hiệu quả cao trong điều trị. Ở chị luôn dung hòa đẹp đẽ giữa y đức, y thuật và tinh thần cống hiến, song hành hai vai “thầy giáo, thầy thuốc”.
Nhà khoa học ngành Y gắn học thuật đi với thực tiễn…
Bên cạnh công tác điều trị và giảng dạy, TTƯT, PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân còn dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu khoa học. Các hướng nghiên cứu của chị tập trung vào bốn lĩnh vực chính: (1) Các bệnh truyền nhiễm gây dịch; (2). Bệnh HIV/AIDS và các bệnh do virus; (3). Bệnh do vi khuẩn và kháng kháng sinh; (4). Bệnh viêm gan virus và xơ gan.
Chị đã hướng dẫn thành công gần 30 học viên cao học, bác sĩ chuyên khoa bảo vệ thành công luận văn tốt nghiệp. Bên cạnh vai trò thư ký 1 đề tài cấp nhà nước và thư ký 1 đề tài nhánh lâm sàng thuộc đề tài cấp Nhà nước đã kể ở trên, chị còn là thành viên chính tham gia 02 đề tài cấp Nhà nước khác về: Xác định mức độ kháng kháng sinh của một số chủng vi khuẩn gây bệnh thường gặp ở Việt Nam và nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ học lâm sàng và giá trị của các dấu ấn sinh học trong tiên lượng bệnh sốt xuất huyết dengue” (2018), đồng thời là chủ nhiệm 05 đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở; Hiện tại chị đang là nghiên cứu viên chính hai đề tài hợp tác quốc tế, thử nghiệm lâm sàng đa Trung tâm về hiệu quả và tính an toàn của vaccine mới phòng viêm gan virus B ở người nhiễm HIV và về thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV. Kết quả của các đề tài nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng này sẽ đưa ra được các thuốc mới, phác đồ mới trong phòng bệnh và điều trị, mang lại nhiều ý nghĩa cho cộng đồng.
Cho đến nay, chị đã công bố trên 90 bài báo khoa học, trong đó 25 bài báo trên tạp chí quốc tế có uy tín. Chị còn tham gia viết 02 sách giáo trình giảng dạy đại học chuyên ngành Truyền nhiễm, 01 sách giảng dạy sau đại học chuyên ngành Y tế công cộng và đồng chủ biên 01 sách giáo trình giảng dạy sau đại học chuyên ngành Truyền nhiễm, cùng các tài liệu đào tạo liên tục chuyên ngành Truyền nhiễm.
Những đóng góp ấy là kết quả của một hành trình bền bỉ, âm thầm nhưng giàu nội lực của TTUT, TS.BS Tạ Thị Diệu Ngân. Vào năm 2025, nữ nhà giáo, thầy thuốc Tạ Thị Diệu Ngân vinh dự được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt chuẩn chức danh Phó Giáo sư ngành Y học, chuyên ngành Truyền nhiễm và các Bệnh Nhiệt đới. Tháng 12 năm 2025, chị được bổ nhiệm chức danh Phó Giáo sư tại Trường Đại học Y Hà Nội.
Nữ trí thức kiên trì, khiêm nhường và tận tâm với công việc
Cho dù ở cương vị giảng viên, Phó Trưởng Bộ môn Truyền nhiễm của Trường Đại học Y Hà Nội hay bác sĩ, Trưởng phòng NCKH, Phó trưởng khoa, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới và Can thiệp giảm hại - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội hôm nay, TTƯT, PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân vẫn luôn tích cực tham gia các chương trình đổi mới đào tạo của Trường Đại học Y Hà Nội, nâng cao chất lượng chuyên môn, đồng thời đẩy mạnh hoạt động chỉ đạo tuyến, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều bệnh viện địa phương. Đây không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp mà còn là cách chị góp phần lan tỏa tri thức và nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh ở nhiều vùng sâu, vùng xa.
Niềm vui của chị đôi khi rất giản dị, chỉ là một ca bệnh thành công, là nụ cười của người bệnh sau hồi phục, là một lá thư cảm ơn, một tin nhắn chân thành từ người bệnh và gia đình, là món quà tình cảm thân thiết. Theo chị, y đức không nằm ở lời nói, mà phải được thể hiện bằng năng lực chuyên môn, thái độ phục vụ và tinh thần trách nhiệm cao nhất.
Tận tâm làm việc, PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân đã nhận được Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2016); Danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú của Chủ tịch nước phong tặng (năm 2017); 04 Bằng khen của Bộ Y tế (năm 2003, 2008, 2016, 2022); 01 Bằng khen của Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam (năm 2019), 01 Bằng khen Bộ Giáo dục và Đào tạo (năm 2024) và nhiều giấy khen của Hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội, Hội Truyền nhiễm Việt Nam;…
TTƯT, PGS.TS.BS. Tạ Thị Diệu Ngân đã để lại trong lòng chúng tôi và thế hệ học trò hình ảnh đẹp của một nữ trí thức y khoa trẻ trung, xinh đẹp, tận tâm, đầy chất nhân văn và tình nghĩa. Ở chị có sự nghiêm túc của người làm khoa học, trái tim ấm của người thầy thuốc, và ngọn lửa truyền cảm hứng của một nhà giáo giàu năng lượng trong màu áo Blouse trắng, góp phần vào sự phát triển của nền y học nước nhà.
