Tiến sĩ Tạ Văn Khoái - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội
TS. Tạ Văn Khoái sinh năm 1970 tại xã Hợp Thịnh, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, nay là xã Hợp Thịnh, tỉnh Bắc Ninh - miền đất giàu truyền thống lịch sử, cách mạng và hiếu học của cả nước. Vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông thôn Bắc Bộ, ngay từ khi còn nhỏ TS. Tạ Văn Khoái đã sớm thể hiện tư duy logic, khả năng phân tích và sự nhạy bén trong việc quan sát, đánh giá về các vấn đề kinh tế - xã hội. Những năm tháng tuổi thơ giữa chốn làng quê đã gieo vào ông mối quan tâm sâu sắc đến sự vận hành của xã hội và vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết các hoạt động kinh tế. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông đã lựa chọn theo học tại Trường Đại học Tài chính - Kế toán Hà Nội và nay là Học viện Tài Chính – nơi đào tạo nổi tiếng về lĩnh vực Tài chính – Kế toán của cả nước. Năm tháng trên ghế giảng đường, ông say mê, miệt mài học tập, nghiên cứu và trau dồi, tích lũy tri thức cho chặng đường phía trước. Tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán năm 1992 tại Học viện Tài chính, ông bắt đầu công tác tại Nhà máy In Thống Nhất, là đơn vị in ấn thuộc Bộ Văn hóa. Đây cũng là giai đoạn đã giúp ông tiếp cận thực tiễn kế toán doanh nghiệp nhà nước, để từ đó hiểu rõ những thách thức trong quản lý và điều phối nguồn lực tại các đơn vị kinh tế nhà nước.
Từ vốn kinh nghiệm thực tế được tích lũy, ông quyết định theo học Thạc sĩ Quản lý Kinh tế tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Và rồi, Luận văn tốt nghiệp năm 2003 được Hội đồng chấm luận văn đánh giá xuất sắc với đề tài “Hoàn thiện quản lý nhà nước về kinh tế đối với hoạt động xuất bản sách giáo khoa ở Việt Nam hiện nay” đã thể hiện tư duy kết hợp giữa lý luận và thực tiễn chính sách trong lĩnh vực thiết yếu đó là lĩnh vực xuất bản - in - phát hành, một lĩnh vực vốn đòi hỏi cao sự hài hòa giữa yêu cầu giáo dục, văn hóa và kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục hành trình học tập và nghiên cứu chuyên sâu bằng việc hoàn thành chương trình Tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Quản lý kinh tế tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2009. Luận án tiến sĩ của ông với đề tài “Quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng từ ngân sách nhà nước ở Việt Nam” đã đề xuất hệ thống các giải pháp khả thi cả về lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về kinh tế đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Đây là lĩnh vực then chốt về đầu tư công và phát triển hạ tầng quốc gia. Chính từ đây, ông bắt đầu xây dựng nền tảng vững chắc cho mảng nghiên cứu kiểm toán lĩnh vực đầu tư xây dựng,thiết lập cơ sở học thuật và công cụ đánh giá các dự án đầu tư - một chủ đề còn khá mới mẻ vào thời điểm đó nhưng lại có ý nghĩa quan trọng đối với quản lý nhà nước về kinh tế nhằm nâng cao tính kinh tế, tính hiệu lực và tính hiệu quả của các dự án đầu tư công, chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí nguồn lực quốc gia.
Trong hành trình sự nghiệp với nhiều dấu ấn đáng tự hào của mình, không chỉ giới hạn công việc trên giảng đường hay văn bản học thuật, TS. Tạ Văn Khoái luôn dành nhiều tâm huyết say mê tham gia nghiên cứu khoa học. Ông đã trực tiếp chủ trì và tham gia nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ, cấp ngành và cấp cơ sở, trong đó nhiều đề tài có tính ứng dụng cao trong thực tiễn công tác kế toán, kiểm toán, quản trị công và quản lý nhà nước về kinh tế. Tiêu biểu có thể kể đến các đề tài như: Kiểm toán các dự án đầu tư xây dựng theo hình thức EPC; kiểm toán chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; giải pháp sắp xếp các doanh nghiệp nhà nước trong các cơ quan của Đảng; xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả kiểm toán các dự án đầu tư công; đánh giá tác động quản lý nhà nước đối với hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách…
Điểm nổi bật trong tư duy học thuật của ông là khả năng kết hợp giữa lý luận quản lý nhà nước với các công cụ phân tích định lượng và mô hình kiểm toán hiện đại. Ông không tiếp cận quản lý nhà nước về kinh tế như một tập hợp các quy định hành chính cứng nhắc, mà coi đó là hệ thống động, có khả năng điều chỉnh, đổi mới để phản ứng với các biến động của thị trường và môi trường quốc tế. Theo quan điểm của ông, một hệ thống quản lý nhà nước hiệu quả là hệ thống biết “lắng nghe” thực tiễn và biết “học hỏi” từ những sai lệch để điều chỉnh, thay vì chỉ kiểm soát theo kiểu hành chính, cứng nhắc, hình thức.Đặc biệt, TS. Tạ Văn Khoái luôn quan tâm đến kiểm soát quyền lực trong quản lý tài chính công không chỉ qua kiểm toán truyền thống, mà còn bằng công nghệ và cơ chế giám sát xã hội. Ông là một trong những nhà khoa học đi tiên phong trong các nghiên cứu kiểm toán môi trường, đầu tư xanh và chính sách công phục vụ phát triển bền vững.
TS. Tạ Văn Khoái và Ban lãnh đạo, cán bộ nhà giáo, nhà khoa học Trường Đại học Y Hà Nội.
Trong hoạt động thực tiễn, TS. Tạ Văn Khoái là một kiểm toán viên xuất sắc của cơ quan Kiểm toán Nhà nước Việt Nam. Ông gắn bó với Kiểm toán Nhà nước 8 năm (2004-2012) với cương vị Kiểm toán viên chính, Phó trưởng phòng nghiệp vụ, Trưởng phòng Tổng hợp, Trưởng phòng Nhân sự. Các kết quả nghiên cứu về kiểm toán, quản lý nhà nước về kinh tế đã được ông ứng dụng hữu hiệu trong thực tiễn hoạt động kiểm toán và quản lý nhân sự của cơ quan Kiểm toán Nhà nước. Năm 2013, TS. Tạ Văn Khoái được Bộ Y tế mời về và bổ nhiệm giữ cương vị Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội - một ngôi trường trọng điểm trong lĩnh vực khoa học sức khỏe của cả nước có bề dày lịch sử trên 100 năm. Trong thời gian 7 năm (2013-2020), vận dụng các kết quả nghiên cứu và vốn kinh nghiệm thực tiễn phong phú trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán và quản lý kinh tế, ông đã cùng Ban giám hiệu và tập thể nhà trường đưa Trường Đại học Y Hà Nội bước sang một trang mới vừa làm tốt nhiệm vụ chính trị, vừa gia tăng mạnh mẽ các hoạt động kinh tế gắn với nghiên cứu khoa học, thích ứng với cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước.
TS. Tạ Văn Khoái tham dự và chỉ đạo Đại hội Chi bộ Vật tư thiết bị - Công nghệ thông tin năm 2017.
Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, hoạt động quản lý kinh tế, TS. Tạ Văn Khoái còn là một giảng viên và là một nhà quản lý giáo dục được đánh giá cao. Ông từng đảm nhiệm công tác giảng dạy và quản lý đào tạo tại nhiều cơ sở giáo dục như Học viện Tài chính, Trường Đại học Y Hà Nội và hiện nay là Viện Quản trị & Công nghệ FSB - Trường Đại học FPT. Ông đã hướng dẫn nhiều học viên bảo vệ thành công các luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ. Ông cũng được mời hướng dẫn và giảng dạy chương trình sau đại học tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Ngân hàng, Học viện Tài chính và nhiều đơn vị đào tạo công lập, tư thục có uy tín khác.
TS. Tạ Văn Khoái ký kết Biên bản ghi nhớ thoả thuận hợp tác giữa Trường Đại học Y Hà Nội với Trường Đại học Y học cổ truyền Quảng Tây - Trung Quốc, năm 2016.
Trong môi trường giảng dạy, ông luôn tạo ra sự kết nối giữa tri thức hàn lâm và tình huống thực tiễn. Các bài giảng của ông không chỉ cung cấp nền tảng lý thuyết về quản lý kinh tế, về quản trị tài chính công, quản lý đầu tư công hay kế toán, kiểm toán, mà còn khuyến khích học viên phân tích các tình huống cụ thể, sử dụng tư duy phản biện, xây dựng tình huống, phân tích chính sách để đưa ra giải pháp sắc về lý luận và thấu đáo với thực tiễn. Phong cách giảng dạy của ông gần gũi nhưng nghiêm túc, khơi gợi tư duy hệ thống, định hướng hành động, trách nhiệm trong khuôn khổ pháp luật và đạo đức công vụ.
TS. Tạ Văn Khoái tham dự Lễ Ký kết Hợp đồng Hợp tác đào tạo giữa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Trường Đại học Y Hà Nội.
Đối với TS. Tạ Văn Khoái, nghiên cứu và giảng dạy không chỉ là công việc chuyên môn, mà còn là trách nhiệm xã hội. Ông luôn giữ vững quan điểm rằng: phát triển kinh tế phải gắn liền với hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước; quản lý phải đi đôi với minh bạch, kiểm soát quyền lực phải song hành với khuyến khích sáng tạo. Tư tưởng này thể hiện rõ trong các bài viết, bài giảng và cả trong các ý kiến đóng góp chuyên môn của ông cho các cơ quan hoạch định chính sách.
Hiện nay, TS. Tạ Văn Khoái tiếp tục tham gia giảng dạy và tư vấn chính sách trong các lĩnh vực liên quan đến quản lý nhà nước về kinh tế, quản lý ngân sách nhà nước, tài chính công, quản trị công và kiểm toán. Ông cũng đang hợp tác cùng một số nhóm nghiên cứu trong và ngoài nước để xây dựng các mô hình đánh giá hiệu quả chính sách, hiệu quả quản lý đầu tư công, kiểm toán môi trường, kiểm toán trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp, các đơn vị sự nghiệp và các đơn vị kinh tế cơ sở khác, v.v.. Đó là những chủ đề mới mẻ, mang tính thời sự cao trong bối cảnh phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.
TS. Tạ Văn Khoái vinh dự được trao tặng Bằng khen nhân dịp Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Đảng bộ Trường Đại học Y Hà Nội (1948 – 2018).
Với triết lý học tập suốt đời, tinh thần cầu thị và thái độ làm việc nghiêm túc, TS. Tạ Văn Khoái là tấm gương tiêu biểu cho những nhà quản lý, nhà nghiên cứu và giảng viên tâm huyết trong hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học Việt Nam. Ông vẫn đang tiếp tục viết tiếp hành trình học thuật của mình - một hành trình kết hợp giữa tri thức, trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho sự phát triển của đất nước.
TS. Tạ Văn Khoái trao Bằng Bác sĩ đa khoa, Bác sĩ Y học Dự phòng hệ liên thông cho các học viên tốt nghiệp năm 2016.
Khi được hỏi điều gì giúp ông bền bỉ theo đuổi con đường nghiên cứu và giảng dạy, ông chỉ cười: “Tôi luôn đặt mục tiêu cao cho công việc, và luôn muốn hoàn thiện nó một cách tốt nhất. Chính khát khao đó đã thôi thúc tôi không ngừng học tập.” Ở độ tuổi 60, ông vẫn giữ vững quan điểm: “Mình vẫn phải học, học nữa và học mãi.”
TS. Tạ Văn Khoái trao Bằng Bác sĩ Y học Dự phòng cho các học viên tại Lễ tốt nghiệp năm 2018
Với TS. Tạ Văn Khoái, nhà khoa học thành công là người không chỉ tạo ra tri thức, mà còn biết ứng dụng tri thức đó để giải quyết những vấn đề cụ thể của kinh tế - xã hội. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh tế - theo ông - là một hệ thống phức hợp, gồm nhiều chức năng: từ hoạch định phát triển, xây dựng khuôn khổ pháp lý, tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, giám sát. Bất cứ khâu nào vận hành không hiệu quả cũng có thể dẫn tới lãng phí nguồn lực quốc gia. Chính vì vậy, nghiên cứu và hoàn thiện hệ thống này luôn là một nhiệm vụ cấp thiết - không chỉ cho các nhà khoa học, mà cho toàn bộ nền quản trị quốc gia.
Với những dấu ấn đóng góp lớn lao trong sự nghiệp quản lý, đào tạo và nghiên cứu khoa học lĩnh vực kế toán, kiểm toán, tài chính và quản lý kinh tế, TS. Tạ Văn Khoái đã vinh dự được Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các Bộ, ban ngành trao tặng nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý như: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2016; Bằng khen của Tổng Kiểm toán Nhà nước năm 2008; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế năm 2015; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế năm 2015; chiến sĩ thi đua cấp Bộ, cấp ngành nhiều năm…
TS. Tạ Văn Khoái cùng đoàn công tác của Trường Đại học Y Hà Nội trong chuyến đi khám chữa bệnh từ thiện tại Mông Dương, Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh (cũ) ngày 8/8/2015.
Trong bối cảnh đất nước đã và đang mạnh mẽ thực hiện tái cơ cấu bộ máy quản lý nhà nước ở cả trung ương và địa phương, vai trò của nghiên cứu về kế toán, kiểm toán, tài chính quản lý kinh tế càng trở nên quan trọng. “Tôi vẫn còn nhiều điều muốn làm”, ông nói, “nhất là trong việc hỗ trợ thế hệ trẻ - sinh viên, học viên cao học, các nghiên cứu sinh nuôi dưỡng ước mơ nghiên cứu và ứng dụng tri thức để phục vụ đất nước.” Đối với TS. Tạ Văn Khoái, giá trị lớn nhất từ hành trình nghiên cứu và giảng dạy không phải là danh vị, mà là việc có thể dùng tri thức để góp phần tạo nên thay đổi có lợi cho quốc gia, dân tộc ./.
