| Sau khi vào cuộc rà soát, kiểm tra, Thanh tra bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã phát hiện hàng loạt trường hợp hưởng sai chính sách cho người có công tại các địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, việc hậu Thanh tra còn nhiều vướng mắc, đặc biệt là việc truy thu lại tiền chính sách đã cấp sai. Chính phủ cũng đã có những chỉ đạo quyết liệt tại điều 5, Nghị quyết số: 119/NQ-CP ngày 09/9/2018 nhưng nhìn vào thực tế hiện nay, chúng ta cũng chưa có một chế tài cụ thể để xử lý trách nhiệm cá nhân hưởng sai chính sách. Trong khi đó, chính bản thân những đối tượng đang hưởng chính sách bị đình chỉ và buộc truy thu lại số tiền đã nhận lại có nhiều lý do từ khách quan đến chủ quan chưa thể và không thể hoàn trả được. Công cuộc truy thu lại tiền chính đã cấp sai, liệu có khả thi? |
VNHN - Truy thu lại tiền tiền chính sách cấp sai là một chủ trương đúng đắn và bức thiết cần sự vào cuộc từ địa phương tới các cơ quan chuyên môn. Tuy nhiên, hoàn lại tiền ngân sách đã từng được nhận trợ cấp thì không phải đối tượng nào cũng đủ khả năng chi trả. “Truy thu lại số tiền chúng tôi đã hưởng, có bán nhà chúng tôi cũng không đủ trả!?”, một đối tượng cho hay.
Nghệ An phía sau cuộc thanh tra, rà soát của Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã phát hiện tới 568 trường hợp đối tượng hưởng sai chính sách nhưng thực tiễn để có thể xử lý thu hồi lại số tiền đã cấp cho những đối tượng hưởng sai kể trên lại cần phải có một lộ trình dài hơi bởi trong số những đối tượng hưởng sai không phải ai cũng có khả năng để chi trả với nhiều lý do và rơi vào nhiều hoàn cảnh như: Tuổi cao sức yếu; gia đình khó khăn; ốm đau bệnh tật;... không có khả năng lao động, không có nguồn thu…
Bà Đinh Thị Tùng vợ của ông Đinh Văn Tin, số nhà 20, ngõ 3A, đường Phong Đình Cảng, phường Bến Thủy, TP. Vinh (Nghệ An): “Có bán nhà chúng tôi cũng không đủ trả!?”
Để có một cái nhìn thực tế, khách quan, nhóm PV Việt Nam Hội nhập điện tử đã có những tiếp xúc trực tiếp một số đối tượng thuộc diện phải truy thu tiền đã hưởng sai chính sách.
Tiếp xúc với PV, bà Đinh Thị Tùng vợ của ông Đinh Văn Tin, số nhà 20, ngõ 3A, đường Phong Đình Cảng, phường Bến Thủy, TP. Vinh (Nghệ An) một trong những đối tượng bị đình chỉ trợ cấp chính sách và phải truy thu lại 193 triệu đồng cho biết: “Chúng tôi vô cùng hoang mang sau khi có quyết đình dừng trợ cấp, mọi thứ đến quá bất ngờ, nguồn thu chính của gia đình để chạy chữa bệnh cho chồng tôi cũng từ đó… nhưng chúng tôi không ham, nhà nước quyết định dừng trợ cấp chúng tôi chấp nhận nếu nhà nước thấy chúng tôi sai. Tuy nhiên, truy thu lại số tiền chúng tôi đã hưởng, có bán nhà chúng tôi cũng không đủ trả!? Mỗi tháng chế độ chồng tôi thương binh 41% cũng chỉ được hưởng 1,8 triệu đồng sau rất nhiều lần tăng trợ cấp, chi tiêu gia đình hằng ngày còn chưa đủ lại còn chạy chữa bệnh cả vợ lẫn chồng, bây giờ dừng trợ cấp đã khó khăn mà thu hồi nữa biết lấy gì để trả”.
Gạt hai hàng nước mắt, bà Tùng lại tiếp: “Ông nhà tôi bao năm cống hiến trong chiến trường, nguyện vọng gia đình không mong muốn gì hơn chỉ cần trả lại cho ông danh dự là một người lính còn hỗ trợ chúng tôi không ham”.
Không chỉ riêng bà Tùng tâm trạng rối bời, mà chính ông Tin cũng không cầm được lòng nữa, ông cố hấp háy cái miệng của một người vừa trải qua cơn đột biến để thều thào: “Vợ thì không công ăn việc làm, con cái đi làm chưa lo đủ cuộc sống của riêng mình, ốm đau bệnh tật thế này tôi cũng mong chết sớm đi để vợ con không phải chịu gánh nặng…”.
Cũng nằm trong diện chính sách bị đình chỉ thu hồi, ông Phan Huy Hùng, trú tại số nhà 7, ngõ 1C, đường Văn Đức Dai, khối Trường Tiến, phường Hưng Bình chia sẻ: “Tôi năm nay đã 70 tuổi, sức khỏe cũng để bớt ở chiến trường nhưng không may mắn khi giấy tờ thất lạc. Tôi biết chính sách của Đảng và Nhà nước là rất đúng đắn nhưng chỉ mong nhà nước cho tôi thời gian hoàn thiện giấy tờ để chứng minh tôi không lợi dụng cái mác có công để làm những điều bậy bạ. Hiện tại bây giờ, nếu truy thu tổng số tiền 171 triệu như thông báo, tôi bệnh tật ốm đau, chữa chạy chưa đủ tiền thuốc thì biết lấy gì để trả, tôi sai – Nhà nước có thế nào tôi cũng chịu”.
Cơm lo từng bữa, liệu gia đình ông Nguyễn Đình Bình có đủ khả năng truy thu lại tiền chính sách cấp sai hậu kết luận của Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội?
Không chỉ riêng những trường hợp trực tiếp được hưởng chính sách như đã nêu, thì tại tỉnh Nam Định cũng nhiều trường hợp gián tiếp là con của người có công bị nhiễm chất độc màu da cam cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Nỗi đau di chứng đang còn đó nhưng những thủ tục trình tự giấy tờ không đủ tiêu chuẩn nên rơi vào diện bị đình chỉ nhận trợ cấp và truy thu lại.
Vào tới căn nhà cấp 4 lụp xụp, chứng kiến bữa cơm trưa vội vàng của gia đình ông Nguyễn Đình Bình, thôn An Cử, xã Yên Bình, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định mà PV không sao cầm được cảm xúc, họ ngây ngô, khờ khạo đến xót xa… Ông Nguyễn Đình Bình là con ông Nguyễn Đình Sỹ (đã mất – PV). Do ảnh hưởng những di chứng được cho là chất độc da cam từ thời ông Sỹ tham gia kháng chiến nên sinh ra ông Bình đã mắc chứng tâm thần, không điều chỉnh được hành vi, 45 tuổi đời nhưng đến đi tắm cũng phải nhờ trợ giúp của vợ.
Bà Đinh Thị Yến, vợ ông Nguyễn Đình Bình chia sẻ: “Gia đình chúng tôi được nhận tiền hỗ trợ từ 48 ngàn đồng cho đến lúc bị dừng là 850 ngàn đồng/tháng, nếu truy thu lại thì số tiền phải trả lại cho nhà nước hơn 88 triệu đồng từ trước tới nay. Các anh thấy, cả nhà chỉ trông chờ mỗi mình tôi làm đủ nghề để kiếm sống, nuôi 3 bố con ăn không chưa đủ lại còn thuốc thang điều trị bệnh, vậy lấy đâu tiền để trả lại đây?”.
Chưa đợi mẹ nói hết, đứa con út của ông Nguyễn Đình Bình chen ngang bằng một chất giọng của đứa trẻ lên ba chưa nói rõ: “Anh em cháu khôn được như người khác, chắc cũng đã đi làm đủ tiền xây nhà mới…”. Vừa dứt lời là cái chỉ tay lên mái ngói đang mục nát cùng thời gian.
Cũng thuộc diện phải truy thu trả lại ngân sách hơn 88 triệu đồng là trường hợp của ông Đỗ Văn Mẫn, sinh năm 1980, trú tại xóm 9.1, xã Việt Hùng, huyện Trực Ninh (Nam Định) con ông Đỗ Ngọc Tuân. Khôn ngoan thì chưa đủ hơn đứa trẻ lên 5, bàn tay, bàn chân thì dị tật từ nhỏ bởi ảnh hưởng của ông Tuân từ những ngày tham gia kháng chiến tại sân bay Biên Hòa sau khi tái ngũ năm 1965.
Với vẻ mặt trầm ngâm, ông Tuân kể: “Tôi tham gia nghĩa vụ từ năm 1959, hết nghĩa vụ tôi trở về phục viên và sau đó lại tiếp tục tái ngũ năm 1965, đóng quân tại sân bay Biên Hòa tham gia chiến đấu. Trở về cuộc sống sau những năm tháng chiến tranh, con gái đầu vừa sinh ra đã mất còn có mình Mẫn thì bị dị tật từ nhỏ. Nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, ngoài tôi ra thì con trai tôi cũng nhận được trợ cấp chính sách gián tiếp tính đến ngày cắt là 850 ngàn đồng/tháng. Nhưng cũng chỉ vì lý do làm đơn sai nên con tôi bị đình chỉ và buộc truy thu lại số tiền đã nhận”.
Mong muốn của gia đình không gì hơn ngoài sự soi xét của lãnh đạo đối với trường hợp của con tôi, cháu đã thiệt thòi từ nhỏ, giờ khôn chẳng ra khôn, không có khả năng lao động thì lấy gì để truy thu lại trợ cấp đã từng nhận đây? Trong khi vợ chỉ là công nhân, lương lao động về chỉ đủ chi tiêu cuộc sống hàng ngày và nuôi con nhỏ. Ông Tuân nói tiếp
Tiền trợ cấp chính sách đều đến tay người dân hàng tháng trước khi Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội vào cuộc; sai thì phải thu hồi nhưng với một số hoàn cảnh thực tế như đã nêu thì việc thu hồi liệu có khả thi, khi những lý do khách quan là bất khả kháng!?
Còn tiếp – Bài 2: Thương binh thật nhưng giấy tờ… không thật!?
