Thành Nhà Hồ nằm trên địa phận xã Tây Đô là một trong những địa danh được tỉnh Thanh Hóa chú trọng phát triển du lịch. Hiện tại, Thành Nhà Hồ vẫn đang được tiến hành khai quật, trùng tu, tôn tạo, bảo tồn để khám phá thêm nhiều tầng kiến trúc, giá trị văn hóa, lịch sử ở đây.
Theo sử sách ghi lại, Thành nhà Hồ do Hồ Quý Ly - lúc bấy giờ là tể tướng dưới triều đại nhà Trần - cho xây dựng vào năm 1397, trên tổng diện tích 5.234ha, bao gồm các kiến trúc chính là Thành Nội, Hào Thành, La Thành và Đàn tế Nam Giao. Đây là tòa thành đá kỳ vĩ mang kiến trúc kết hợp giữa phong cách truyền thống của Việt Nam với khu vực Đông Á và Đông Nam Á, là ví dụ điển hình về một quần thể kiến trúc nằm giữa cảnh quan thiên nhiên có kỹ thuật xây dựng độc đáo và sử dụng các nguyên vật liệu bền vững, đặc biệt là các khối đá lớn (nặng từ 15 đến 20 tấn). Với tính toàn vẹn, tích xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu, Thành Nhà Hồ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới cũng chính là minh chứng quan trọng ghi dấu ấn của triều đại nhà Hồ trong lịch sử dân tộc và nền văn minh của nhân loại.
Những năm gần đây Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã từng bước đổi mới tư duy và cách làm du lịch theo hướng lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm, lấy cộng đồng làm chủ thể và lấy di sản làm nền tảng. Thay vì chỉ dừng ở bảo tồn và giới thiệu giá trị lịch sử, di sản được đánh thức bằng những sản phẩm du lịch gắn với không gian làng quê và đời sống văn hóa bản địa.
Ngày nay khi đến tham quan Di sản Thành Nhà Hồ, du khách được tham quan khu trưng bày bổ sung các di vật, hiện vật liên quan đến vương triều Hồ, hình ảnh về các đợt khai quật, khảo cổ học; khu trưng bày mô hình súng thần công và những cải cách triều Hồ; “Không gian trưng bày Thành nhà Hồ, lịch sử, truyền thuyết và khảo cổ”; “Không gian trưng bày đá xây thành”; Có điểm checkin tại Cổng Nam, điểm checkin Sen trong hồ cổ thành nội..; Ngoài ra, du khách còn được trải nghiệm “Không gian văn hóa nông nghiệp vùng Tây Đô”. Tại đây có khu trưng bày, giới thiệu đến công chúng, thế hệ trẻ các nông cụ canh tác truyền thống, “bữa cơm” dưới nếp nhà Việt cổ truyền chứa đựng những nét sinh hoạt văn hóa thuần hậu của con người, gia đình Việt Nam.
Du khách còn được hòa mình vào không gian văn hóa bản địa, trực tiếp tham gia các trò chơi truyền thống, thưởng thức nét độc đáo ẩm thực địa phương, hòa mình vào điệu múa, lời ca của người dân bản địa hoặc chiêm ngưỡng làng nghề truyền thống và cùng tham quan, mua sắm các nông sản, đặc sản đạt chuẩn OCOP làm quà lưu niệm, góp phần hỗ trợ kinh tế cộng đồng.
Đặc biệt, các chương trình giáo dục Di sản tại Thành Nhà Hồ, giúp du khách hòa mình vào chiều sâu văn hóa lịch sử, từ đó tích cực góp phần xây dựng và phát triển cộng đồng bền vững. Trải nghiệm thực tế này không chỉ bảo tồn di sản mà còn thúc đẩy ý thức trách nhiệm bảo vệ văn hóa cho thế hệ tương lai. Qua đó tạo thêm cơ hội cho tuổi trẻ học đường được tham gia các hoạt động học tập, vui chơi lành mạnh, góp phần định hướng lối sống đẹp, ý thức tôn trọng, giữ gìn và phát huy những giá trị, bản sắc văn hoá của địa phương, quê hương, đất nước.
Với việc xây dựng các tuyến tham quan: Thành nhà Hồ - Về miền Di sản; Thành nhà Hồ - các làng truyền thống; Thành nhà Hồ - Tâm linh vùng đệm; Thành nhà Hồ - Di tích và thắng cảnh vùng phụ cận, du khách cũng có thể đến vãn cảnh chùa Giáng, thăm cụm thắng tích quốc gia chùa Thông, động Hồ Công. Đây thực sự là cơ hội tuyệt vời để ta tìm về các giá trị văn hóa truyền thống của một vùng đất mà lịch sử đã chọn làm nơi lưu giữ những dấu ấn không phai mờ.
Với những nỗ lực từ chính quyền địa phương, đặc biệt là phía Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, lượng khách đến với di sản ngày càng đông, đặc biệt mỗi dịp lễ/tết thu hút hàng ngàn lượt khách đến tham quan di sản. Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đất Tây Đô nói riêng tỉnh Thanh Hóa nói chung./.



