Năm 2026, Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trường THCS Vĩnh Lộc – Phân hiệu 1 và Trường THCS Lam Sơn tổ chức hai cuộc thi video clip với chủ đề “Thành Nhà Hồ – Di sản gọi tên em!” và “Em là hướng dẫn viên di tích quê em”. Thông qua hình thức thể hiện trực quan, sinh động, các cuộc thi tạo điều kiện để học sinh trực tiếp tìm hiểu, khám phá và giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa của quê hương bằng góc nhìn, cảm xúc của chính mình.
Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở, học sinh được tham gia vào quá trình xây dựng kịch bản, quay phim, thuyết minh và hoàn thiện sản phẩm truyền thông về di sản. Qua đó, các em có cơ hội vận dụng kiến thức vào thực tế, rèn luyện kỹ năng diễn đạt, thuyết trình, làm việc nhóm và ứng dụng công nghệ số; đồng thời nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc.
Lan tỏa tình yêu và trách nhiệm gìn giữ Thành Nhà Hồ
Cuộc thi “Thành Nhà Hồ – Di sản gọi tên em!” do Ban Quản lý phối hợp với Trường THCS Vĩnh Lộc – Phân hiệu 1 tổ chức, dành cho học sinh các khối lớp 7, 8 và 9. Cuộc thi hướng đến việc khuyến khích học sinh tìm hiểu sâu hơn về giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa của Di sản thế giới Thành Nhà Hồ, từ đó hình thành ý thức chủ động gìn giữ di sản quê hương.
Thành Nhà Hồ, còn được biết đến với các tên gọi Tây Đô, Tây Kinh, Tây Giai, An Tôn, là công trình kiến trúc thành đá độc đáo gắn với lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIV, đầu thế kỷ XV. Được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới năm 2011, di tích là minh chứng tiêu biểu cho trình độ kỹ thuật xây dựng, tư duy quy hoạch và sức sáng tạo của cha ông. Giá trị của Thành Nhà Hồ không chỉ thể hiện qua kiến trúc thành đá mà còn gắn với không gian văn hóa, cảnh quan và những giá trị lịch sử được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Từ việc tìm hiểu những giá trị ấy, học sinh được khuyến khích xây dựng các thông điệp gần gũi, thiết thực về bảo vệ di sản, giữ gìn cảnh quan và ứng xử văn minh khi tham quan. Những thông điệp như “Yêu di sản – Hãy giữ gìn từ những điều nhỏ nhất”, “Mỗi hành động xanh hôm nay – một di sản bền vững mai sau”, “Đến nhẹ nhàng – đi văn minh”, “Giữ một viên đá – Giữ cả lịch sử” góp phần chuyển tải ý thức bảo tồn di sản thành những hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi học sinh.
Theo thể lệ, mỗi lớp xây dựng một video clip dài từ 3 đến 5 phút, sử dụng hình ảnh tự chụp, video tự quay trong thời gian phát động và phần thuyết minh của học sinh bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Các tác phẩm được khuyến khích thể hiện ý tưởng sáng tạo, thông điệp rõ ràng, kết hợp hình ảnh, âm thanh và lời bình sinh động. Đối với video thuyết minh bằng tiếng Anh, tác phẩm cần có phụ đề tiếng Việt.
Sau 5 tháng phát động, cuộc thi đã tiếp nhận 11 video dự thi của học sinh các khối lớp 7, 8 và 9, Trường THCS Vĩnh Lộc – Phân hiệu 1. Các tác phẩm thể hiện sự hưởng ứng tích cực, tinh thần tham gia nghiêm túc của học sinh, đồng thời mang đến nhiều ý tưởng sáng tạo trong cách tiếp cận và truyền tải thông điệp bảo vệ di sản.
Từ ngày 26/10/2026, các video dự thi được đăng tải trên Fanpage Di sản Thế giới Thành Nhà Hồ, kết hợp tuyên truyền trên các nền tảng mạng xã hội. Hoạt động này góp phần đưa những câu chuyện, hình ảnh và thông điệp bảo vệ di sản đến gần hơn với cộng đồng, khuyến khích học sinh, giáo viên, phụ huynh và công chúng cùng chia sẻ tình yêu, trách nhiệm gìn giữ Di sản văn hóa thế giới.
Lễ trao giải dự kiến được tổ chức trong khuôn khổ chương trình “Lễ Thượng nêu – Tết xưa” vào ngày 22 tháng Chạp âm lịch tại Di sản thế giới Thành Nhà Hồ.
Khám phá những giá trị lịch sử, văn hóa Lam Kinh
Cùng với Thành Nhà Hồ, cuộc thi “Em là hướng dẫn viên di tích quê em” được Ban Quản lý phối hợp với Trường THCS Lam Sơn tổ chức, dành cho học sinh các khối lớp 6, 7 và 8. Cuộc thi khuyến khích các em chủ động khám phá, giới thiệu và quảng bá những giá trị lịch sử, văn hóa của Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh và vùng đất Lam Sơn giàu truyền thống.
Lam Kinh gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và lịch sử triều Hậu Lê. Nơi đây lưu giữ hệ thống công trình kiến trúc, lăng mộ, bia ký, cảnh quan cùng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần độc lập, tự chủ và niềm tự hào dân tộc.
Thông qua cuộc thi, học sinh được khuyến khích tìm hiểu lịch sử, kiến trúc và những câu chuyện gắn với di tích; đồng thời khám phá nét đẹp văn hóa, con người, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, làng nghề và đặc sản của vùng đất Lam Sơn. Bằng góc nhìn trẻ trung, gần gũi, các em trực tiếp đảm nhiệm vai trò thuyết minh, giới thiệu những điểm tham quan tiêu biểu như cây đa, Thái miếu, Chính điện, bia Vĩnh Lăng; đồng thời có thể mở rộng nội dung đến đền thờ Lê Lai, đền thờ Lê Thái Tổ và các di tích liên quan.
Mỗi lớp xây dựng một video clip dài từ 3 đến 5 phút, sử dụng hình ảnh tự chụp và video tự quay trong thời gian phát động. Quá trình thực hiện tác phẩm tạo cơ hội để học sinh rèn luyện kỹ năng thuyết trình, diễn đạt, tổng hợp thông tin, làm việc nhóm và ứng dụng công nghệ thông tin. Việc khuyến khích thuyết minh song ngữ Việt – Anh cũng góp phần mở rộng khả năng giới thiệu di sản đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Sau 5 tháng phát động, cuộc thi đã nhận được 12 video dự thi của học sinh các khối lớp 6, 7 và 8, Trường THCS Lam Sơn. Theo kế hoạch, các video được đăng tải trên Fanpage Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh – Thanh Hóa từ ngày 26/10/2026. Công tác chấm thi, tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 1/2027.
Thông qua việc đăng tải, chia sẻ và tương tác trên nền tảng số, cuộc thi hướng tới xây dựng nguồn tư liệu truyền thông sinh động về Lam Kinh, đồng thời lan tỏa hình ảnh vùng đất Lam Sơn giàu truyền thống lịch sử, văn hóa đến đông đảo công chúng.
Lễ trao giải dự kiến được tổ chức trong khuôn khổ chương trình “Lễ Thượng nêu – Tết xưa” vào ngày 22 tháng Chạp âm lịch tại Di sản thế giới Thành Nhà Hồ.
Thông qua hai cuộc thi, học sinh được khuyến khích phát huy tính chủ động, sáng tạo trong quá trình tìm hiểu và giới thiệu các di tích lịch sử, văn hóa của quê hương. Nếu cuộc thi “Thành Nhà Hồ – Di sản gọi tên em!” hướng đến bồi đắp tình yêu, ý thức trách nhiệm trong bảo vệ Di sản văn hóa thế giới, thì cuộc thi “Em là hướng dẫn viên di tích quê em” tạo cơ hội để các em khám phá, giới thiệu những nét đặc sắc của Lam Kinh và vùng đất Lam Sơn. Qua những cách thể hiện riêng, cả hai cuộc thi đều góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn về lịch sử quê hương, tự hào về truyền thống dân tộc và nâng cao ý thức gìn giữ những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Từ quá trình tìm hiểu tư liệu, xây dựng kịch bản, quay phim đến thuyết minh, học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn trực tiếp kể lại những câu chuyện lịch sử bằng góc nhìn của mình. Việc ứng dụng công nghệ số mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, đưa hình ảnh di tích và câu chuyện về quê hương đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Các video clip không chỉ là sản phẩm dự thi mà còn có thể trở thành nguồn tư liệu truyền thông trực quan, hỗ trợ công tác giáo dục và quảng bá di sản của tỉnh Thanh Hóa.
Để hoạt động giáo dục di sản đạt hiệu quả lâu dài, sự phối hợp giữa đơn vị quản lý di tích, nhà trường, gia đình và cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Khi được trực tiếp trải nghiệm, khám phá và thể hiện hiểu biết bằng ngôn ngữ của mình, học sinh sẽ có thêm cơ hội tiếp cận lịch sử, văn hóa một cách gần gũi, sinh động; từ đó hình thành ý thức trân trọng và trách nhiệm gìn giữ di sản qua những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.
Với thông điệp “Di sản không chỉ là quá khứ mà còn là trách nhiệm của hiện tại và tương lai”, hai cuộc thi kỳ vọng khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong thế hệ trẻ. Qua đó, Thành Nhà Hồ và Lam Kinh không chỉ được biết đến như những địa danh giàu giá trị lịch sử, văn hóa mà còn trở thành niềm tự hào được các thế hệ tiếp nối, gìn giữ và phát huy, góp phần nuôi dưỡng tình yêu quê hương và ý thức bảo tồn di sản trong đời sống hôm nay và mai sau./.
