Khi làm Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội, PGS. TS. Lê Kim Long vẫn làm việc chuyên môn và là đầu tàu trong đào tạo giáo viên Hóa học tại Khoa Sư phạm của Trường Đại học Giáo dục. PGS. TS. Lê Kim Long đã hướng dẫn hơn 20 Thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học Hóa học, 3 Tiến sĩ Hóa lý thuyết và Hóa lý và nhiều Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục.
PGS.TS. Lê Kim Long - nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc Gia Hà Nội.
PGS.TS Lê Kim Long sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng là người con quê hương Trầm Lộng, huyện Ứng Hòa (cũ), TP. Hà Nội - miền đất giàu truyền thống cách mạng và lịch sử của Hà Đông xưa. Năm 1974, sau khi tốt nghiệp phổ thông, thầy là 1 trong 3 học sinh hiếm hoi của Trường Cấp III B Ứng Hòa thi đỗ đại học năm đó và học đúng nguyện vọng 1 tại Khoa Hóa học, Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội. Năm học đầu tiên, những bài giảng của GS. TS. Nguyễn Hoán (Chủ nhiệm khoa đầu tiên của khoa Hóa học) về tương lai của Hóa học, GS. TS. Nguyễn Hoàng Phương về thuyết tương đối trong Vật lý đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy về khoa học và môn Hóa học của một đứa trẻ trâu vùng đồng chiêm trũng. Chàng sinh viên Lê Kim Long trẻ trung, nhiệt huyết say mê, miệt mài và nỗ lực học tập, nghiên cứu nhằm trau dồi, tích lũy tri thức cho chặng đường phía trước và may mắn thay, năm cuối và suốt cuộc đời làm khoa học được sự chỉ bảo tận tâm của Thầy giáo – Chiến sĩ – GS.TS. Lâm Ngọc Thiềm. Năm 1978, chàng sinh viên Lê Kim Long tốt nghiệp và được Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội giữ lại làm giảng viên và giảng dạy tại Bộ môn Hóa Lý, Khoa Hóa học. Thầy giáo trẻ Lê Kim Long không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ và kiến thức chuyên môn và gắn bó với phong trào Đoàn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1989, thầy được cử đi thi Nghiên cứu sinh học ngoài nước nhưng do biến động ở các nước Xã hội Chủ nghĩa, mãi đến năm 1993, thầy giáo không còn trẻ Lê Kim Long mới được Nhà nước cử đi học Cao học tại Đại học Tổng hợp Queensland, Úc và thầy đã bảo vệ thành công luận văn Thạc sĩ vào năm 1996. Trở về nước, thầy lại tiếp tục gắn bó với sự nghiệp trồng người tại Khoa Hóa học, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên –Đại học Quốc gia Hà Nội. Không ngừng học tập, nghiên cứu, thầy tiếp tục thi Nghiên cứu sinh lần thứ 2 và đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ vào năm 2002 tại trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội. Gắn bó, cống hiến dài nhất và tình cảm sâu nặng nhất của PGS.TS Lê Kim Long là với Bộ môn Hóa Lý từ năm 1979 cho đến năm 2008, đóng góp cho việc dạy học sinh năng khiếu Hóa học ở Bộ môn Chuyên Hóa từ năm 1997 đến 2006. Thầy đã cùng dẫn đoàn Học sinh giỏi Hóa quốc gia tham dự kì thi Olympic quốc tế (IChO) năm 2004 tại CHLB Đức với 3 huy chương bạc và 1 huy chương đồng và năm 2005 tại Đài Loan với 3 huy chương vàng và 1 huy chương bạc.
Thầy PGS.TS. Lê Kim Long (đầu tiên từ phải sang, hàng trên cùng) và Đoàn Học sinh giỏi Hóa quốc gia tham dự kì thi Olympic quốc tế (IChO) năm 2004 tại CHLB Đức
Thầy PGS.TS. Lê Kim Long tham gia dẫn đoàn Học sinh giỏi Hóa quốc gia tham dự kì thi Olympic quốc tế (IChO) năm 2005 tại Đài Loan.
Bên cạnh các hoạt động giảng dạy, PGS.TS Lê Kim Long dành thời gian, tâm sức cho nghiên cứu khoa học. Các nghiên cứu tập trung trong lĩnh vực Hóa lý thuyết và Hóa lý: mô phỏng các quá trình Hóa học và Hóa lý các quá trình xảy ra trên bề mặt xúc tác rắn, quá trình polime hóa, mối quan hệ giữa cấu tạo hóa học của các phân tử và hoạt tính sinh học (QSAR) – sau này là lĩnh vực học máy ứng dụng trong Hóa học và nhất là các nghiên cứu ứng dụng của Hóa học trong thực tiễn cuộc sống,… PGS.TS Lê Kim Long tham gia và chủ trì một số đề tài, dự án khoa học và nhằm áp dụng vào thực tiễn về Mô phỏng quá trình polyme hoá bằng máy tính; Xây dựng phần mềm dạy học; Xây dựng các bài thí nghiệm huấn luyện học sinh giỏi thi Quốc gia và Quốc tế; Nghiên cứu động lực phân tử bán lượng tử các tính chất bề mặt và tính chất xúc tác của vật liệu oxit và hyđroxit. PGS.TS Lê Kim Long là tác giả, đồng tác giả một số giáo trình về Cấu tạo chất; Hoá học Lượng tử; Lý luận và phương pháp dạy học Hóa học phổ thông, sách giáo khoa THPT (chương trình 2006 và 2018), sách dịch Tính chất lý hoá của các chất Vô cơ (dịch từ tiếng Nga)… Suốt hành trình công tác với những thành tích đạt được trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, PGS. TS. Lê Kim Long đã đảm đương qua nhiều cương vị tại Đại học Quốc gia Hà Nội, từ một giảng viên của bộ môn Hóa lý, một giáo viên kiêm Phó Chủ nhiệm khối phổ thông Chuyên Hóa, Phó Trưởng ban đào tạo, Trưởng Ban Tổ chức cán bộ rồi Hiệu trưởng trường ĐH Giáo dục… Có thể nói, dù ở bất cứ cương vị, vai trò nào từng đảm đương, Thầy cũng luôn tận tâm tận lực hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, được đồng nghiệp mến trọng, học trò tin yêu.
PGS.TS. Lê Kim Long luôn thể hiện phong thái làm việc của một nhà quản lý tâm huyết và sự thân thiện, bình dị của một người thầy tận tâm và nhiệt thành với công việc dạy học, đào tạo và truyền thụ tri thức cho các thế hệ học sinh, sinh viên mong muốn có những đóng góp cho sự phát triển giáo dục nước nhà. Hiện giờ PGS. TS. Lê Kim Long đã nghỉ hưu nhưng vẫn không ngừng học hỏi, nghiên cứu để cống hiến cho ngành Hóa học. PGS. TS. Lê Kim Long làm Chủ biên nội dung Hóa học trong môn Khoa học tự nhiên và làm Tổng chủ biên sách Hoá học 10, 11, 12 của bộ Kết Nối Tri Thức –Bộ sách đã được lựa chọn làm Sách Giáo khoa Hoá học thống nhất từ năm học 2026-2027.
Trong vai trò quản lý, PGS.TS Lê Kim Long là Hiệu trưởng thứ hai của trường ĐH Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. Phát huy truyền thống của Nhà trường và thành tựu đã đạt được từ Hiệu trưởng sáng lập - GS. TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc, PGS.TS Lê Kim Long để lại những dấu ấn trong trường. Nhận thức rõ các trụ cột của giáo dục và khoa học giáo dục, PGS. TS. Lê Kim Long đã cùng với các nhà khoa học của trường ĐH Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập Bộ môn Đo lường và Đánh giá trong giáo dục ( Bộ môn đầu tiên của Việt Nam) nay là Khoa Đo lường và Đánh giá trong giáo dục đưa việc đo lường và đánh giá trở thành khoa học nền tảng trong giáo dục. Bằng việc thành lập Trường trung học phổ thông Khoa học Giáo dục theo mô hình trường Thực hành sư phạm đổi mới sự kết nối giữa hoạt động đào tạo sư phạm và thực tiễn học tập của học sinh phổ thông giáo dục phát triển toàn diện cho học sinh đặc biệt là năng lực sáng tạo và thực hành hướng nghiệp được đặc biệt nhấn mạnh. Trong chương trình nghiên cứu phát triển bền vững vùng Tây Bắc của quốc gia do ĐHQG Hà Nội chịu trách nhiệm, PGS.TS Lê Kim Long chủ trì đề tài khoa học về phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý vùng Tây Bắc với các kiến nghị đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ. Với tầm nhìn bao quát, tâm huyết và những định hướng mới, Trường ĐH Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã trở thành cơ sở giáo dục đại học đào tạo và nghiên cứu chất lượng cao và trình độ cao về Khoa học Giáo dục, Công nghệ ứng dụng cho đào tạo giáo viên, cán bộ quản lý và các nhóm nhân lực khác trong lĩnh vực giáo dục. Với phẩm chất, năng lực lãnh đạo được khẳng định, PGS.TS Lê Kim Long đã thực sự chuyển tiếp những tiền đề tốt cho Hiệu trưởng tiếp sau với những phát triển vượt bậc. Với sự dẫn dắt có trách nhiệm và tận tụy của Hiệu trưởng - PGS.TS. Lê Kim Long giai đoạn đó, Trường ĐH Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu khen thưởng các cấp, được tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Nhì của Chủ tịch nước, Cờ thi đua của Chính phủ, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân 11 tỉnh, thành phố; Cờ thi đua của Đại học Quốc gia Hà Nội; Bằng khen của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội. Trường ĐH Giáo dục là thành viên Hiệp hội giáo viên Châu Á - Thái Bình Dương; thành viên mạng lưới các trường đại học giáo dục Á - Phi; thành viên các trường đại học thuộc Cộng đồng Pháp ngữ; Đại diện duy nhất ở Việt Nam của ĐH Khảo thí Quốc tế Cambridge, Vương quốc Anh về đào tạo và cấp bằng hoặc chứng chỉ công nhận giảng viên đạt chuẩn quốc tế.
Tuy đã gặt hái những thành tựu đáng tự hào trong công tác đào tạo, nghiên cứu trong ngành Hóa học nước nhà và lĩnh vực sư phạm, PGS.TS. Lê Kim Long luôn quan niệm hạnh phúc giản đơn, bình dị mà ý nghĩa nhất trong cuộc đời nghề giáo chính là được góp sức vào những dấu ấn đổi thay, nâng tầm ngành giáo dục nói chung và ngành Hóa học nói riêng của đất nước ngày một phát triển, hội nhập và sánh ngang cùng thế giới. Một mong mỏi lớn nhất của PGS.TS Lê Kim Long là các cấp quản lý, các bậc phụ huynh và xã hội nói chung hãy thực sự tôn trọng nghề giáo mà “Không làm khó cho giáo viên, không làm khổ học sinh”. Nói thì dễ nhưng làm được thì rất khó, PGS.TS Lê Kim Long nhắn nhủ với đội ngũ giáo viên hãy “Thành tâm, thành thực với nghề dạy học”; hãy “Tư duy một cách sáng suốt, cân nhắc trước khi hành động để thể hiện bản lĩnh và trí tuệ của người xứng đáng được học sinh yêu mến, được phụ huynh tôn trọng”.
Lời kết, chúng tôi xin được kính chúc Thầy PGS.TS Lê Kim Long, Tổng chủ biên môn Hóa học của bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống luôn mạnh khỏe, giữ cho nhiệt huyết còn tràn đầy để làm chỗ dựa cho đội ngũ giáo viên dạy Hóa học toàn quốc và có nhiều hơn nữa những cống hiến đáng trân trọng trong thời gian tới.
