Lối đi ngay ở dưới chân mình
PGS.TS. Nguyễn Đức Kiên sinh năm 1974 trong gia đình hiếu học, vùng quê văn hóa, xã Liên Châu, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc cũ, (nay là tỉnh Phú Thọ). Ngay từ những năm tháng học phổ thông, anh đã yêu thích màu xanh của những cánh rừng lâm nghiệp. Có lẽ vậy mà anh đã thi đỗ Trường Đại học Lâm nghiệp. Năm 1997 tốt nghiệp đại học loại Giỏi ngành: Lâm nghiệp, anh về là Nghiên cứu viên tại Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng - Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam. Tại đây, anh nhận được học bổng học cao học và nghiên cứu sinh của Đại học Khoa học Nông nghiệp Thụy Điển, Uppsala, Thụy Điển. Năm 2003 nhận bằng Thạc sĩ và năm 2009 anh nhận bằng Tiến sĩ ngành: Sinh học; chuyên ngành: Di truyền học lâm nghiệp.
Về nước TS. Nguyễn Đức Kiên tiếp tục công tác tại Viện Nghiên cứu Giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam. Được tín nhiệm, anh đã được bổ nhiệm giữ các chức vụ: Nghiên cứu viên, Nghiên cứu viên chính, Phó Phòng nghiên cứu giống lại Trung tâm nghiên cứu giồng cây rừng (2003-2013); Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp - Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (2013-2017); Từ năm 2018 đến nay anh giữ cương vị: Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp.
Với tinh thần yêu nghề, đam mê truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho các thế hệ nghiên cứu viên trẻ, sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh, TS. Nguyễn Đức Kiên luôn được đồng nghiệp và sinh viên quý mến. Hướng nghiên cứu của anh tập trung vào: Cải thiện giống các loài cây trồng rừng chủ lực; Chọn giống và bảo tồn nguồn gen các loài cây bàn địa; Chọn tạo giống các loài cây lâm sản ngoài gỗ;…
Anh còn là giảng viên thỉnh giảng của nhiều Trường Đại học: Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam; Trường Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Đại học Tây Bắc; Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại tỉnh Gia Lai. Các môn học anh giảng dạy cho sinh viên đại học là: Thống kê toán học trong lâm nghiệp; Phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành; Môi trường và phát triển lâm nghiệp. Và các môn giảng dạy ở bậc sau đại học là: Công nghệ sinh học trong lâm nghiệp; Đa dạng sinh học và bảo tồn; Cải thiện giống cây rừng; Công nghệ tế bào thực vật; Di truyền học nâng cao; Chọn giống cây rừng nâng cao; Thiết kế thí nghiệm và xử lý số liệu; Di truyền học thực vật; Trồng rừng thâm canh;…
ngành Lâm nghiệp, năm 2025
Tháng 11/2025 TS. Nguyễn Đức Kiên vinh dự được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó Giáo sư ngành: Lâm nghiệp, chuyên ngành: Lâm học.
Nhà quản lý, nhà khoa học, nhà giáo vững chuyên môn ngành Lâm nghiệp.
Đồng nghiệp, sinh viên, học viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu sinh đã và đang học tập, làm việc với anh (thầy), đều có chung cảm nhận: PGS.TS. Nguyễn Đức Kiên là người quản lý mẫn cán, nhà khoa học tận tâm, nhà giáo yêu nghề và tràn đầy năng lượng. Trên các cương vị công tác, anh luôn gắn trách nhiệm, hết lòng với chuyên môn. Anh luôn cố gắng hoàn thành tốt nhất công việc của mình và thường xuyên đổi mới về phương pháp, cập nhật về nội dung giảng dạy và đặc biệt chú trọng phát triển khả năng tư duy độc lập, cũng như rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm cho sinh viên, học viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu sinh. Anh là thành viên Tổ soạn thảo chương trình đào tạo Tiến sĩ tại cơ sở đào tạo Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
Đến nay, PGS.TS. Nguyễn Đức Kiên đã và đang hướng dẫn gần chục NCS, trong đó có 05 NCS đã bảo vệ thành công luận án, được cấp bằng Tiến sĩ và nhiều học viên cao học tốt nghiệp. Anh đã hoàn thành 06 đề tài NCKH cấp Bộ (vai trò Chủ nhiệm); 13 đề tài cấp Bộ (vai trò Thành viên chính) và Chủ nhiệm 01 đề tài cấp cơ sở. Đặc biệt anh đã công bố trên 70 bài báo khoa học, gồm 18 bài công bố trên tạp chí quốc tế thuộc hệ thống ISI, Scopus.
Anh là đồng tác giả 01 Bằng độc quyền - Giải pháp hữu ích; đã chủ trì và tham gia chọn tạo được 99 giống các loài keo, bạch đàn và Mắc ca được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công nhận. Trong đó 02 giống Bạch đàn lai UP35 và UP54 đã được trao Giải thưởng Bông Lúa Vàng Việt Nam năm 2018. Bên cạnh đó, anh đã chủ trì và tham gia công nhận mở rộng vùng trồng cho 28 giống keo lai, Keo lá tràm, bạch đàn lai và Mắc ca, đẩy mạnh phát triển trồng rừng, phát triển kinh tế xanh bền vững. Anh là đồng tác giả 04 sách tham khảo bởi các nhà xuất bản có uy tín. Đối với chuyên môn Lâm học, PGS.TS. Nguyễn Đức Kiên được đồng nghiệp trong nước và quốc tế đánh giá cao. Từ năm 2024, TS. Nguyễn Đức Kiên là điều phối viên của nhóm nghiên cứu “Di truyền và Lâm sinh các loài keo” của Liên minh Các tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp (IUFRO Working Party 2.08.07 – Genetics and Silviculture of Acacias).
Với vai trò Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp và nhà giáo thỉnh giảng, tham gia giảng dạy, đào tạo tại Viện và các Trường Đại học, PGS.TS. Nguyễn Đức Kiên luôn mong muốn truyền động lực cho sinh viên, học viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu sinh trong học tập, nghiên cứu khoa học và định hướng phát triển nghề nghiệp đặc thù gắn bó với Lâm nghiệp. Anh cũng mong muốn các thế hệ học trò phát huy tinh thần của tuổi trẻ để đóng góp cho sự phát triển của ngành Lâm nghiệp trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Học trò, nghiên cứu viên và đồng nghiệp luôn nhận thấy sự khiêm tốn, tinh thần nỗ lực học hỏi để hoàn thiện kiến thức từ PGS. Kiên. Nhiều đề tài khoa học, sáng kiến, bài giảng của anh được áp dụng và gắn liền trong thực tiễn và chuyển giao công nghệ cho các địa phương trong cả nước.
Với những đóng góp cho ngành Lâm nghiệp nước nhà, nhà giáo, nhà khoa học Nguyễn Đức Kiên đã nhận được nhiều danh hiệu và phần thưởng đáng trân trọng: Danh hiệu CSTĐ cấp cơ sở nhiều năm liền; Giải thưởng Bông Lúa Vàng (2018); danh hiệu CSTĐ cấp Bộ (2021) và nhiều Bằng khen của Bộ, ngành,…niềm vui tháng 11/2025, anh được công nhận đạt chuẩn chức danh Phó Giáo sư.
Trò chuyện chút xíu với anh ít phút cuối buổi chiều Xuân tại phòng làm việc ngăn nắp, giản dị. Nụ cười tươi, vui vẻ trong từng câu chuyện cũng đủ những ấn tượng đẹp về tân PGS. Nguyễn Đức Kiên trong suy nghĩ của tôi về nỗ lực học tập, vì học trò, vì ngành và vì khoa học chuyên ngành anh yêu thích. Chúc anh mạnh khỏe, thành công hơn nữa trên con đường đã chọn.
