Yên Tử – Không gian văn hóa, tâm linh mang tầm vóc di sản thế giới
Quảng Ninh xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững. Với vị trí chiến lược đặc biệt, tiềm năng và lợi thế nổi trội, tỉnh đang chủ động triển khai các định hướng, chính sách phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa, hướng tới mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành trung tâm nghệ thuật cấp vùng, điểm đến hấp dẫn hàng đầu về du lịch di sản, văn hóa của khu vực châu Á và thế giới.
Thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU của Tỉnh ủy Quảng Ninh (năm 2023) và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025–2030, trong đó xác định “Phát triển nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị” là một trong ba khâu đột phá. Điều này thể hiện rõ quyết tâm đưa văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu phát triển của tỉnh.
Di sản văn hóa thế giới Yên Tử với không gian văn hóa, tôn giáo độc đáo, kết tinh giá trị tư tưởng, lịch sử, cảnh quan và kiến trúc của Việt Nam gắn với sự ra đời và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm.
Yên Tử được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa thế giới tháng 7/2025 bởi không gian văn hóa – tôn giáo độc đáo, kết tinh giá trị tư tưởng, lịch sử, cảnh quan và kiến trúc của Việt Nam gắn với sự ra đời và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập từ cuối thế kỷ XIII. Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc thể hiện sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, phản ánh triết lý sống an hòa, hướng thiện của văn hóa Việt.
Nhằm tri ân nhân dân, tăng ni, phật tử và du khách đồng thời kích cầu du lịch, ngày 05/02/2026, HĐND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 101/2026/NQ-HĐND về sửa đổi một số nội dung về phí tham quan danh lam thắng cảnh quy định tại Nghị quyết số 88/2017/NQ-HĐND ngày 13/12/2017 của HĐND tỉnh sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 62/2017/NQ-HĐND ngày 07/7/2017 về việc quy định thu phí, lệ phí thuộc thẩm quyền của HĐND tỉnh theo Luật phí và lệ phí; trong đó quy định mức thu phí tham quan danh lam thắng cảnh khu di tích Yên Tử là: 0 đồng/lần/người. Thời gian áp dụng từ năm 2026 đến hết ngày 31/12/2028. Việc miễn phí tham quan không chỉ đáp ứng nguyện vọng của đông đảo nhân dân, mà còn là đòn bẩy để truyền thông, quảng bá hình ảnh Yên Tử - “đất tổ” của Phật giáo Trúc Lâm, nơi gắn liền với sự nghiệp tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông, góp phần xây dựng hình ảnh Quảng Ninh “một điểm đến, hai di sản thế giới”.
Ngày 9/2/2026, tỉnh Quảng Ninh tổ chức họp báo cung cấp thông tin về các hoạt động tuyên truyền, quảng bá Di sản văn hóa thế giới Yên Tử.
Với chính sách mở cửa đón khách bằng mức phí “0 đồng”, Yên Tử - Di sản Văn hoá của Nhân loại hứa hẹn tiếp tục là điểm hội tụ của tinh thần tự hào dân tộc, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ thông qua các địa danh lịch sử như khu di tích nhà Trần và di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng trong không gian kết nối di sản liên tỉnh. Để triển khai hiệu quả nghị quyết, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long – Yên Tử đang tham mưu UBND tỉnh lắp đặt hệ thống camera AI giám sát hoạt động du lịch và tiếp tục mua bảo hiểm cho khách tham quan, bảo đảm an toàn, văn minh trong không gian di sản. Các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư phối hợp chặt chẽ trong tổ chức, tuyên truyền và phục vụ, góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp đối với nhân dân và du khách.
Chuỗi hoạt động văn hóa – nghệ thuật xuân Yên Tử 2026: Khẳng định vị thế Quảng Ninh
Trong dịp xuân Bính Ngọ 2026, tỉnh Quảng Ninh tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, lễ hội, nghệ thuật đặc sắc góp phần khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững; lan tỏa giá trị Di sản Văn hóa Thế giới Yên Tử; đồng thời xây dựng hình ảnh Quảng Ninh là điểm đến an toàn, hấp dẫn, nơi hội tụ tinh hoa di sản, nghệ thuật và tâm linh của Việt Nam và thế giới, như: Lễ khai hội xuân Yên Tử 2026; Khoá tu Yên Tử suối nguồn tuệ giác; Chương trình nghệ thuật đặc biệt; Triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử; Hội chợ trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và liên hoan ẩm thực các vùng miền; Tổ chức hoạt động trải nghiệm: Xuân di sản - Tết làng Nương.
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động này là Lễ khai Hội xuân Yên Tử năm 2026 do Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh chủ trì, phối hợp tổ chức tại Cung Trúc Lâm, Khu di tích và danh thắng Yên Tử, phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh từ 8:00 - 10:00, ngày 26/02/2026 (tức ngày 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ) với quy mô 5000 người.
Ông Mai Vũ Tuấn – Trưởng Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long – Yên Tử nhấn mạnh Lễ hội xuân Yên Tử năm 2026 có quy mô lớn nhất từ trước tới nay.
Bên cạnh đó là Chương trình nghệ thuật đặc sắc và Triển lãm Phật giáo Trúc Lâm do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì. Trong đó, Chương trình nghệ thuật đặc biệt được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật truyền thống và hiện đại, tái hiện hành trình lịch sử, văn hóa và tư tưởng của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử; khắc họa Yên Tử như biểu tượng tinh thần của dân tộc và là Di sản Văn hóa Thế giới mang giá trị nổi bật toàn cầu. Chương trình diễn ra tối 26/2/2026 tại Chùa Trình và được truyền hình trực tiếp trên các kênh của Báo và Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh.
Triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử nhằm giới thiệu hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật tiêu biểu, tái hiện quá trình hình thành, phát triển và giá trị tư tưởng của dòng thiền Trúc Lâm. Hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh của Yên Tử, làm phong phú thêm không gian trải nghiệm di sản cho nhân dân và du khách.
Ông Nguyễn Thanh Tùng – Phó Giám đốc Sở văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Quảng Ninh thông tin tại buổi họp báo.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Xúc tiến đầu tư thương mại và Du lịch tỉnh tổ chức Hội chợ trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc, giới thiệu sản phẩm OCOP và liên hoan ẩm thực các vùng miền phục vụ người dân và du khách tham quan, trải nghiệm tại Bến xe Hạ Kiệu 1, khu di tích Yên Tử với quy mô trên 100 gian hàng.
Ngoài ra, nhân dân và du khách thập phương còn có thể trải nghiệm khóa tu Yên Tử suối nguồn tuệ giác tại Cung Trúc Lâm – Khu di tích Yên Tử và hoạt động Xuân di sản – Tết làng Nương…
