Dòng chảy lịch sử - Linh hồn của vùng đất “Làng Đỏ”
Về với Hưng Nguyên, không thể không nhắc đến dấu ấn oanh liệt của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 - 1931, một trong những mốc son chói lọi trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Trên mảnh đất này, tinh thần đấu tranh của người nông dân, công nhân đã bùng lên mạnh mẽ, biến nhiều làng quê thành những “Làng Đỏ” kiên trung.
Ngày nay, Khu di tích Xô Viết Nghệ Tĩnh tại xã Hưng Nguyên trở thành điểm đến tiêu biểu, nơi tái hiện khí thế hào hùng của một thời oanh liệt của phong trào cách mạng nước ta. Đứng trước cụm tượng đài uy nghi, du khách có thể cảm nhận rõ nét tinh thần quật khởi qua từng đường nét điêu khắc - từ hình ảnh người dân lao động đến biểu tượng búa liềm đầy sức mạnh. Không gian ấy không chỉ là nơi tham quan mà còn là nơi khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đặc biệt với thế hệ trẻ. Ngày 11/9/2025, Di tích Xô Viết Nghệ Tĩnh chính thức được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.
Di tích Xô Viết Nghệ Tĩnh - Di tích quốc gia đặc biệt.
Cùng với đó, Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong - di tích Quốc gia đặc biệt thuộc xã Hưng Nguyên Nam - là điểm dừng chân đầy ý nghĩa trong hành trình khám phá của du khách. Trong không gian làng quê yên bình, ngôi nhà tranh ba gian giản dị cùng những vật dụng mộc mạc đã kể lại câu chuyện về một người chiến sĩ cách mạng kiệt xuất. Những lời thuyết minh chân thực giúp du khách hiểu hơn về cuộc đời, lý tưởng và sự hy sinh cao cả của ông, từ đó thêm trân trọng những giá trị lịch sử.
Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong - Di tích Quốc gia đặc biệt (xã Hưng Nguyên Nam) là địa chỉ đỏ cho các em học sinh tham quan trải nghiệm và học Lịch sử.
Không gian tâm linh - Nét trầm mặc của văn hóa xứ Nghệ
Bên cạnh các di tích cách mạng, xã Hưng Nguyên còn nổi bật với hệ thống đền, miếu linh thiêng, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người dân địa phương.
Tiêu biểu nhất là Đền Ông Hoàng Mười (Mỏ Hạc Linh Từ) - một trong những trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu và thờ Ông Hoàng Mười lớn nhất Nghệ An. Ngôi đền không chỉ nổi tiếng bởi sự linh thiêng mà còn bởi vị trí sơn thủy hữu tình, tạo nên không gian thanh tịnh, an yên. Người dân và du khách thập phương thường đến đây dâng hương, cầu mong công danh, tài lộc và sức khỏe. Đặc biệt, vào dịp Rằm tháng 10 âm lịch - lễ giỗ Ông Hoàng Mười - nơi đây trở thành điểm hội tụ văn hóa tâm linh với các nghi lễ trang trọng và hoạt động dân gian đặc sắc.
Đền Ông Hoàng Mười - điểm hội tụ văn hóa tâm linh với các nghi lễ trang trọng và hoạt động dân gian đặc sắc.
Bên cạnh đó, Đền Làng Rào (xã Hưng Nguyên) mang đậm dấu ấn kiến trúc làng xã truyền thống. Là công trình tín ngưỡng dân gian có lịch sử lâu đời, được xây dựng từ thời Vua Lê Thần Tông, niên hiệu Vĩnh Tộ thứ 6 (1624), tọa lạc tại xóm Hưng Đạo 7, xã Hưng Nguyên. Lễ hội Đền Làng Rào được tổ chức vào ngày 15/3 âm lịch hằng năm. Không cầu kỳ, hoành tráng, ngôi đền gây ấn tượng bởi vẻ mộc mạc, gần gũi. Đây không chỉ là nơi thờ Thành hoàng làng mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng - nơi gắn kết các thế hệ, lưu giữ ký ức và bản sắc văn hóa địa phương. Đến với Đền Làng Rào, du khách có thể cảm nhận rõ nhịp sống chậm rãi, sâu lắng của một làng quê Bắc Trung Bộ.
Đền làng Rào (xã Hưng Nguyên)
Một trong những nghi thức tại Lễ hội đền làng Rào
Đền Vua Lê - Đền Hiển Quang (xã Lam Thành) - nơi ghi dấu sâu đậm vai trò của Vua Lê Thái Tổ và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đền được xây dựng trên vùng đất Triều Khẩu xưa - nơi từng là đại bản doanh của nghĩa quân Lam Sơn. Trải qua nhiều thế kỷ, dù chịu tác động của thời gian, ngôi đền vẫn giữ được vẻ uy nghiêm, cổ kính, trở thành điểm tựa tinh thần của nhân dân địa phương. Hằng năm, vào ngày 22 tháng 8 âm lịch, lễ hội Đền Vua Lê được tổ chức trang trọng với các nghi lễ truyền thống như dâng hương, rước kiệu, đua thuyền… tạo nên không gian văn hóa sôi động mà vẫn đậm chất linh thiêng. Đây là dịp để du khách thập phương về chiêm bái, tưởng niệm và hòa mình vào dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc.
Đền Vua Lê (xã Lam Thành)
Núi Lam Thành là di tích lịch sử - danh thắng tiêu biểu, giữ vị trí trung tâm trong hệ thống di tích của vùng đất. Theo các tài liệu địa chất, núi được hình thành từ rất sớm, mang dấu ấn của thời kỳ địa mạo cổ, tồn tại qua bao biến thiên của tự nhiên và lịch sử. Trong dòng chảy lịch sử, nơi đây không chỉ là thắng cảnh mà còn giữ vai trò chiến lược về quân sự, hành chính. Dấu ấn vua Lê Thánh Tông dừng chân, đề thơ “Nghỉ lại Nghệ An Thành” đã góp phần tôn thêm giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất. Ngày nay, Núi Lam Thành không chỉ là điểm tham quan mà còn là nơi để du khách tìm về sự an yên, chiêm nghiệm và cảm nhận chiều sâu văn hóa của đất và người xứ Nghệ.
Hoa Sim nở rộ tại núi Lam Thành tạo nên bức tranh thơ mộng
Điểm trải nghiệm và check in thú vị cho du khách mỗi khi về với Lam Thành
Ẩm thực Hưng Nguyên - Hương vị của ký ức
Không chỉ giàu truyền thống lịch sử và tâm linh, Hưng Nguyên còn níu chân du khách bằng những món ăn dân dã nhưng đậm đà bản sắc chỉ riêng có ở Hưng Nguyên.
Chả dam - món ăn có nguồn gốc từ làng Tân Nhượng (xã Hưng Nguyên) - là minh chứng cho sự sáng tạo của người dân trong thời kỳ khó khăn. Từ một món “cứu đói”, chả dam nay đã trở thành đặc sản, mang theo câu chuyện về sự cần cù, khéo léo của người xứ Nghệ.
Bên cạnh đó, chả rươi Hưng Châu (xã Lam Thành) là một nét chấm phá độc đáo trong bức tranh ẩm thực địa phương. Rươi - món quà theo mùa của tự nhiên - được người dân chế biến khéo léo cùng trứng, gia vị và lá thơm, tạo nên những miếng chả vàng ruộm, dậy hương đặc trưng. Không cầu kỳ nhưng tinh tế, chả rươi không chỉ hấp dẫn bởi vị béo bùi mà còn gợi lên sự trân quý những sản vật quê hương, gắn với nhịp sống sông nước và mùa vụ của người dân xứ Nghệ.
Chả Rươi - đặc sản riêng có của xã Lam Thành
Cốm nếp Hưng Tân (xã Hưng Nguyên Nam) lại mang một sắc thái khác - mộc mạc nhưng đầy thân thương. Không cầu kỳ như cốm Làng Vòng, cốm Hưng Tân chinh phục người thưởng thức bằng hương thơm tự nhiên và vị dẻo ngọt tinh tế, gợi nhớ những ký ức quê nhà bình dị.
Ngoài ra, cá mòi Hưng Yên (xã Yên Trung) cũng là một đặc sản theo mùa đầy hấp dẫn. Mỗi độ tháng hai, tháng ba âm lịch, khi cá mòi về sông đẻ trứng, người dân lại háo hức trở về quê để thưởng thức món ăn đặc trưng này - một nét đẹp gắn với nhịp sống tự nhiên và truyền thống địa phương.
Điểm đến của chiều sâu và cảm xúc
Không ồn ào, náo nhiệt, Hưng Nguyên chinh phục du khách bằng chiều sâu lịch sử, sự linh thiêng trong đời sống tâm linh và nét bình dị của văn hóa làng quê. Từ hào khí Xô Viết Nghệ Tĩnh, dấu ấn của những người con ưu tú như Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, đến không gian linh thiêng của Đền Ông Hoàng Mười hay nét mộc mạc của Đền Làng Rào, không gian thư giãn chữa lành ở núi Lam Thành - tất cả tạo nên một bức tranh du lịch giàu cảm xúc.
Trong hành trình khám phá xứ Nghệ, Hưng Nguyên có thể không phải là điểm đến “phải check-in”, nhưng chắc chắn là nơi khiến người ta lắng lại, suy ngẫm và thêm yêu những giá trị cội nguồn của quê hương.
