VNHN - Định hướng phát triển ngành công nghiệp titan Việt Nam trong giai đoạn mới để phát triển nhanh, hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường. Nhiều doanh nghiệp hoạt động khoáng sản Titan đã tích cực, chủ động nghiên cứu, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, tìm các đối tác, các nhà tư vấn trong nước và quốc tế.
“Mặc dù còn có những khó khăn nhất định, các doanh nghiệp đã chú trọng đầu tư các dự án chế biến sâu để nhằm gia tăng giá trị của từng loại sản phẩm, làm chủ được công nghệ sản xuất xỉ titan, hoàn nguyên ilmenit, nghiền zircon siêu mịn. Nhiều doanh nghiệp hoạt động khoáng sản Titan đã tích cực, chủ động nghiên cứu, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, tìm các đối tác, các nhà tư vấn trong nước và quốc tế” - Ông Lê Văn Lịch, Chủ tịch Hiệp hội Titan Việt Nam đánh giá.
Tài nguyên titan của Việt Nam nhìn chung không phải lớn so với thế giới, phân bố rải rác theo chiều dài đất nước và không tập trung (trừ khu vực Bình Thuận). Trữ lượng và tài nguyễn quạng titan – zircon trong Quy hoạch 1546 là 657 triệu tấn khoáng vật nặng có ích, trong đó có khoảng 78 triệu tấn zircon. Theo số liệu thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường tính đến hết ngày 31/12/2019 là 648,74 triệu tấn khoáng vật nặng có ích (khoảng 78,36 triệu tấn zircon).
Thế nhưng, cho đến nay phần lớn titan Việt Nam bán ra thị trường chủ yếu là quặng chưa qua chế biến, giá trị lợi nhuận không cao. Các nhà máy chế biến titan hiện nay vẫn manh mún, quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu, không thân thiện với môi trường, dẫn tới chất lượng titan tồn kho tăng cao.
Vượt qua khó khăn về công nghệ, về hiệu quả khai thác cũng như chế biến và sử dụng nguồn tài nguyên, các doanh nghiệp này đã hợp tác, hỗ trợ nhau mở rộng đầu tư, các đơn vị đã mạnh dạn đầu tư đổi mới máy móc thiết bị làm chủ công nghệ trong chế biến sâu, sản xuất ra các sản phẩm chất lượng cao, góp phần đưa các sản phẩm xâm nhập vào các thị trường quốc tế khó tính như: Hàn Quốc, Nhật Bản…
Điển hình trong công tác ứng dụng công nghệ trong sản xuất có thể kể đến Tổng công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh đã đầu tư thiết bị, công nghệ đồng bộ của ANIVI (Tây Ban Nha), Công ty CP Đất Quảng Chu Lai đầu tư thiết bị công nghệ đồng bộ của CHLB Đức, nhờ đó sản phẩm Zircon mịn và siêu mịn của 02 đơn vị này đạt chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của các đối tác hàng đầu thế giới như của Italia, Nhật, Mỹ… thành công trên đã hạn chế đến mức tối đa việc phải chi một lượng ngoại tệ lớn để nhập khẩu loại sản phẩm này cho các ngành sản xuất trong nước.
Gần đây nhất, một trong những đơn vị thành viên tiêu biểu của Hiệp hội Titan Việt Nam là Tập đoàn Rạng Đông. Tập đoàn này đã đầu tư xây dựng 03 dây chuyển sản xuất Zircon siêu mịn với công suất 12.000,0 tấn/năm/01 dây chuyền và đang chạy thử để chuẩn bị đi vào sản xuất chính thức trong năm 2019. Đồng thời lựa chọn công nghệ, thiết bị, để lập dự án đầu tư nhà máy sản xuất Titan Pigment dưới sự tư vấn thiết kế và lựa chọn công nghệ, lựa chọn thiết bị do Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ - Luyện kim (Vimluki - Bộ Công Thương) hợp tác và tư vấn.
Hay một số thành viên khác của Hiệp Hội Titan Việt Nam khác như Công ty TNHH Kim Tín Quảng Bình, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Bình và Công ty cổ phần khoáng sản Hoàng Long Quảng Bình để xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản; Liên kết, hợp tác giữa Công ty cổ phần Đường Lâm với Công ty DAITCHI KIGENSO KAGAKU KOGYO CO.LID (Nhật Bản) để sản xuất Hợp chất zircon (ZOC) tại khu công nghiệp Cái Mép. Hiệp hội là cầu nối giữa các đơn vị hội viên với các đối tác nước ngoài cung cấp thiết bị công nghệ trong ngành titan như Outotec (Phần Lan), MD (Úc), …
Thực tế cho thấy, hầu hết các mỏ titan của Việt Nam nằm ở các tỉnh ven biển miền Trung hiện đang còn nghèo, giá nhân công rẻ. Các địa phương đang khao khát và mạnh mẽ vươn lên khắc phục thực tại, tạo nhiều điều kiện để thu hút đầu tư vào địa phương. Chính sách thuế, phí và khoáng sản lại thường xuyên thay đổi theo hướng ngày càng tăng gây khó khăn cho các doanh nghiệp.
