VNHN - Trong những năm qua, được sự quan tâm, giúp đỡ của Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải và các Bộ, ngành Trung ương, tỉnh Nam Định đã tập trung các nguồn lực để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Nhiều công trình lớn, công trình trọng điểm và các tuyến giao thông huyết mạch của tỉnh đã được đầu tư, nâng cấp, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của địa phương. Nhưng, nhiều dự án được triển khai đồng nghĩa với khối lượng cần giải phóng mặt bằng (GPMB) rất lớn, mà công tác GPMB luôn là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, phức tạp, rất nhạy cảm và mang tính xã hội cao, liên quan đến nhiều ban ngành, đi qua nhiều địa phương, tác động đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là đối với người bị thu hồi đất. Việc hoàn thành khối lượng công tác GPMB, bàn giao cho nhà thầu thi công đúng kế hoạch là một yếu tố hết sức quan trọng đối với sự thành công của dự án. Bên cạnh đó, các công trình giao thông trọng điểm nêu trên được hoàn thành đưa vào sử dụng sẽ góp phần đáng kể nâng cao kết cấu hạ tầng GTVT trên địa bàn tỉnh Nam Định, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội những năm trước mắt cũng như về lâu dài.
Ý thức được tầm quan trọng của công tác này và do xác định công tác GPMB là điều kiện quyết định đến tiến độ và sự thành công của các dự án, nên UBND tỉnh Nam Định đã chỉ đạo các ngành chức năng, các địa phương phải tập trung nhiều biện pháp đẩy nhanh tiến độ GPMB, bảo đảm đúng kế hoạch khởi công các dự án. Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu ngay khi có quyết định đầu tư các dự án, các ngành, các địa phương phải tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, vai trò của công trình; trong đó, chú trọng tuyên truyền để người dân nhận thấy dự án góp phần tạo điều kiện để phát triển kinh tế, các ngành nghề dịch vụ thương mại, mở hướng cho người dân cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nhờ có sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ cấp uỷ Đảng, chính quyền, các cơ quan đoàn thể, với tinh thần trách nhiệm cao, sự chỉ đạo tập trung, nhất quán cùng với sự đồng thuận của đa số các hộ nhân dân trong phạm vi ảnh hưởng của dự án, nên công tác GPMB đã đảm bảo được tiến độ yêu cầu. Đặc biệt là công tác tuyên truyền, vận động nhân dân hiến đất, góp tài sản vật kiến trúc khi GPMB thực hiện theo cơ chế xây dựng nông thôn mới, rất được coi trọng. Trong những năm qua, người dân đã hiến đất, tự di dời công trình, vật kiến trúc với kinh phí hàng ngàn tỷ đồng, góp phần giảm kinh phí đầu tư cho các dự án. Công tác GPMB thực hiện theo cơ chế xây dựng nông thôn mới, không những thực hiện ở các tuyến đường tỉnh, huyện, xã, mà còn thực hiện cả ở quốc lộ, điển hình là quốc lộ 38B, được Bộ GTVT đánh giá rất cao. Đây cũng là dự án nâng cấp quốc lộ đầu tiên trên toàn quốc được khởi công khi cơ bản đã có mặt bằng sạch. Đặc biệt, cách làm và vận động giảm bớt rất nhiều chi phí từ ngân sách Nhà nước do không phải chi trả cho việc giải phóng mặt bằng. Chủ yếu vẫn là do người dân, doanh nghiệp tự di dời công trình, hiến đất, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của người dân.
Để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng lớn giữa các trung tâm kinh tế, nhằm khai thác hết tiềm năng kinh tế, du lịch ven biển và phục vụ cho công tác tuần tra, bảo vệ an ninh quốc phòng ven biển, đồng thời phù hợp với quy hoạch chi tiết đường bộ ven biển Việt Nam, Bộ Giao thông vận tải phê duyệt đầu tư Dự án đầu tư xây dựng cầu Thịnh Long tại Quyết định số 688/QĐ-BGTVT ngày 25/2/2015 sử dụng vốn của quỹ hợp tác phát triển kinh tế Chính phủ Hàn Quốc (EDCF). Tên nhà thầu trúng thầu: Liên danh Hanshin Engineering And Construction Co.,Ltd và Công ty Cổ phần cầu đường Long Biên. Dự án đi qua địa bàn hai huyện Hải Hậu và Nghĩa Hưng, công tác GPMB được tách thành Tiểu dự án, kinh phí GPMB do UBND tỉnh Nam Định phê duyệt, quản lý và thực hiện bằng nguồn ngân sách của địa phương. Tổng chiều dài tuyến và cầu Thịnh Long là 2,36km. Dự án xây dựng cầu và hoàn chỉnh hệ thống đường dẫn, bao gồm hoàn chỉnh nút giao với Quốc lộ 21 theo quy hoạch đường dẫn phía Quốc lộ 21 đến cầu Thịnh Long và đường dẫn phía tỉnh lộ 490C đến điểm kết nối nhánh nút giao với tỉnh lộ 490C. Điểm đầu của dự án giao cắt với Quốc lộ 21 tại Km202+400 thuộc địa phận xã Hải Châu (Hải Hậu), điểm cuối giao cắt với tỉnh lộ 490C tại Km40+698,42 thuộc địa phận xã Nghĩa Bình (Nghĩa Hưng).
Với tinh thần chủ động bàn giao sớm mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ đầu tư, đưa công trình vào khai thác sử dụng, góp phần thúc đẩy nền kinh tế, chính trị và xã hội của địa phương. UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo các Sở, ban ngành và UBND hai huyện Nghĩa Hưng, Hải Hậu phối hợp tổ chức thực hiện tốt công tác bồi thường GPMB, đồng thời ứng vốn với số tiền là 50 tỷ đồng từ Quỹ phát triển đất của tỉnh để thực hiện. Công tác GPMB ảnh hưởng đến 85 hộ dân thuộc địa phận hai huyện Hải Hậu và Nghĩa Hưng với tổng diện tích đất thu hồi là 62.288,8m2. Đây là dự án đầu tiên ở tỉnh đã hoàn tất 100% mặt bằng sạch khi chưa có nhà thầu xây lắp, tạo điều kiện thuận lợi cao cho quá trình triển khai dự án. Ngay từ tháng 6/2016, Hội đồng GPMB huyện Nghĩa Hưng đã chi trả xong tiền hỗ trợ GPMB cho 26 hộ dân bị ảnh hưởng với tổng diện tích đất thu hồi là 16.292,7m2. Diện tích được bồi thường hỗ trợ GPMB là 13.999,7m2; tổng số kinh phí bồi thường hỗ trợ GPMB là 2 tỷ 265 triệu 688 nghìn đồng. Đến tháng 12/2016, Hội đồng bồi thường GPMB huyện Hải Hậu đã tổ chức chi trả xong cho 59 hộ bị ảnh hưởng của xã Hải Châu (trong đó có 58 hộ gia đình cá nhân, 1 hộ đất UBND xã quản lý). Tổng diện tích GPMB là 45.996,1m2; tổng kinh phí GPMB là 20 tỷ 253 triệu 229 nghìn đồng. Bên cạnh đó, với tinh thần chủ động tiết kiệm, theo hướng bảo đảm cơ chế hỗ trợ, bồi thường theo quy định của pháp luật và hướng đến lợi ích của nhân dân, đảm bảo lập phương án tính đúng, tính đủ nên tổng kinh phí tỉnh phải chi trả cho công tác GPMB của dự án xây dựng cầu Thịnh Long chỉ có 22,519 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với dự kiến ban đầu.
Qua triển khai thành công công tác GPMB trong dự án đầu tư xây dựng cầu Thịnh Long có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Đó là, từ chủ trương đúng, huy động cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở cùng toàn thể hệ thống chính trị vào cuộc. Lãnh đạo chủ chốt của tỉnh được phân công chỉ đạo, điều hành GPMB nêu cao trách nhiệm thực thi nhiệm vụ, bám sát và chỉ đạo công việc một cách quyết liệt. Đội ngũ cán bộ làm công tác GPMB được lựa chọn là người có năng lực, am hiểu quy định pháp luật, công tâm, vận dụng phù hợp các chủ trương, chính sách Nhà nước để đền bù, hỗ trợ thỏa đáng cho người dân, nghiên cứu kỹ cơ chế chính sách. Nguồn gốc đất đai cần được điều tra làm rõ, xác định đúng và hết sức dân chủ và đúng pháp luật. Bên cạnh đó, về chính sách bồi thường, hỗ trợ cần làm đúng quy định pháp luật, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch các khoản đền bù, hỗ trợ, xuống tận từng hộ dân. Trả đúng, đủ, kịp thời các khoản đền bù, hỗ trợ, tạo sự đồng thuận của người dân
Chủ động, đổi mới phương pháp làm việc, nỗ lực thực hiện những bước đi, cách làm phù hợp trong chỉ đạo, thực hiện tố công tác GPMB là tiền đề giúp những công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh được đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa vào sử dụng, tạo đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.
