* Email: vietnamhoinhaponline1@gmail.com

Trí tuệ cảm xúc - kỹ năng nhà quản trị tương lai

Trong công việc cũng như cuộc sống hàng ngày, những “bậc thầy” trong việc điều khiển cảm xúc luôn là những người biết quan tâm và biết suy xét. Trước những tình huống khó khăn hay căng thẳng, họ có khả năng nhìn vấn đề từ nhiều khía cạnh và bình tĩnh tìm ra giải pháp. Đó là những người có khả năng ra quyết định tuyệt vời và biết khi nào thì nên tin tưởng vào trực giác của mình.

Tuy có nhiều điểm mạnh nhưng họ luôn sẵn lòng thừa nhận những nhược điểm của mình và cũng rất biết cách lắng nghe, tiếp nhận phê bình và dùng nó để hoàn thiện bản thân. Những người như vậy có chỉ số trí tuệ cảm xúc (EI) cao. Họ hiểu rõ và quản lý tâm trạng, cảm xúc của chính mình cũng như hiểu được tâm trạng và cảm xúc của người khác.

Ngày nay, cũng như năng lực chuyên môn, trí tuệ cảm xúc càng lúc càng đóng vai trò quan trọng đối với thành công của con người trong sự nghiệp. Những nhà tuyển dụng có xu hướng sử dụng chỉ số trí tuệ cảm xúc như một tiêu chí đánh giá năng lực con người khi tuyển dụng và đề bạt.

Theo Daniel Goleman trong cuốn “Ứng dụng Trí tuệ cảm xúc trong công việc” có nói như sau: Khi bạn đang ở nấc thang đầu tiên của sự nghiệp với trí tuệ cảm xúc bạn có thể phát triển những sở trường vốn có; duy trì bản sắc cá nhân; phát triển sức sáng tạo và động cơ hành động; giải quyết xung đột và khả năng giao tiếp; hình thành các mối liên minh trọng yếu. Và khi bạn đã ở một vị trí cao thì hãy học cách để bạn có thể: Phát triển khả năng làm việc của mỗi nhân viên cấp dưới; xây dựng kỹ năng làm việc theo nhóm; chế ngự được sự đa dạng và giảm thiểu sự thay đổi nhân sự; khiến khách hàng của bạn hài lòng hơn; xây dựng được các chương trình đào tạo thực sự hiệu quả.

Trí tuệ cảm xúc không phụ thuộc vào yếu tố di truyền hay chỉ phát triển trong thời kỳ niên thiếu. Không giống như IQ vốn thay đổi rất ít sau khi chúng ta trưởng thành, trí tuệ cảm xúc là khả năng mà bạn có thể học hỏi được và ngày càng sắc sảo hơn trong quá trình sống tức là được tích lũy dần kinh nghiệm của chúng ta.

Chính vì vậy sinh viên khoa quản trị kinh doanh – những nhà quản trị tương lai rất cần quan tâm đến kỹ năng này, cần sớm được phát huy và rèn luyện để nâng cao năng lực của bản thân để làm hành trang cho công việc trong tương lai của mình.

Ảnh minh họa

Vậy, trí tuệ cảm xúc là gì?

Trí tuệ xúc cảm (emotional intelligence - EI) thường dùng dưới hàm nghĩa nói về chỉ số cảm xúc (emotional intelligence quotient - EQ) của mỗi cá nhân. Chỉ số này mô tả khả năng, năng lực, kỹ năng (trong trường hợp của mô hình tính cách về trí tuệ xúc cảm) hay khả năng tự nhận thức để xác định, đánh giá và điều tiết cảm xúc của chính mỗi người, của người khác, của các nhóm cảm xúc. Trí tuệ cảm xúc là nhánh nghiên cứu tương đối mới của ngành tâm lý học. Do đó, định nghĩa về trí tuệ cảm xúc không ngừng thay đổi.

Có rất nhiều tranh luận về định nghĩa của trí tuệ cảm xúc khi xem xét thuật ngữ và cả các hoạt động. Tiên phong là Salovey và Mayer (1990) đã định nghĩa Trí tuệ cảm xúc là “khả năng giám sát cảm giác và xúc cảm của một người nào đó và những người khác, phân biệt giữa họ và sử dụng thông tin này để dẫn dắt suy nghĩ và hành động của người đó”.

Theo John Mayer và Peter Salovey, (Giáo sư Đại học Yale - Mỹ) trí tuệ cảm xúc là “một loại thông minh xã hội liên quan đến khả năng theo dõi cảm xúc của mình và người khác, để phân biệt các cảm xúc đó, và sử dụng thông tin để hướng dẫn suy nghĩ và hành động”.

Trí tuệ cảm xúc là khả năng hiểu rõ cảm xúc bản thân, thấu hiểu cảm xúc người khác, phân biệt được chúng và sử dụng chúng để hướng dẫn suy nghĩ và hành động của bản thân và của người khác.

Trí tuệ cảm xúc còn được hiểu là khả năng tự kiềm chế tình cảm, tự đánh giá, khả năng kiểm soát và chế ngự những khát vọng, đam mê, khả năng kỷ luật tự giác, khả năng tư duy tích cực, tìm ra được nhiều giải pháp để giải quyết công việc.

 Các đặc điểm của trí tuệ cảm xúc

1. Self-Awareness (Tự nhận thức – Hiểu rõ bản thân): Những người có trí tuệ cảm xúc cao thường hiểu rõ bản thân và không bao giờ để cho cảm xúc điều khiển họ. Họ cũng sẵn sàng nhìn nhận bản thân một cách trung thực, biết điểm mạnh và điểm yếu của mình và dựa vào đó để hoàn thiện hơn. Nhiều người tin rằng hiểu rõ bản thân là yếu tố quan trọng nhất của trí tuệ cảm xúc.

2. Self-Regulation (Tự điều chỉnh – Kiểm soát bản thân):Những người có khả năng kiểm soát bản thân thường không để mình trở nên quá giận dữ , không có những quyết định bốc đồng, thiếu suy nghĩ. Họ suy xét trước khi hành động. Đặc điểm của sự kiểm soát bản thân là tính thận trọng, thích ứng với thay đổi, chính trực và biết nói “không” khi cần thiết. Học cách nói không chính là một trong bốn thói quen của người thành công.

 3. Motivation  (Động lực – Nhiệt huyết): Những người có trí tuệ cảm xúc thường tràn đầy nhiệt huyết, làm việc tận tụy với hiệu quả cao. Họ sẵn sàng hy sinh lợi ích trước mắt đổi lấy thành công lâu dài. Họ thích được thử thách và luôn làm việc có hiệu quả.

 4. Empathy (Đồng cảm – Biết cảm thông): Đây có lẽ là yếu tố quan trọng thứ hai của trí tuệ cảm xúc. Cảm thông là khả năng nhận biết và hiểu được mong muốn, nhu cầu, và quan điểm của những người xung quanh ngay cả khi những điều đó có thể không rõ ràng. Người biết cảm thông luôn quản lý tốt các mối quan hệ, biết lắng nghe, không bao giờ nhìn nhận vấn đề một cách rập khuôn, phán xét vội vàng, sống cởi mở và trung thực. Theo cá nhân tôi yếu tố này là yếu tố quan trọng nhất trong năm yếu tố của trí tuệ cảm xúc, một người luôn biết đồng cảm với người khác, luôn biết đặt mình vào vị trí của người khác thì sẽ dễ dàng xử lý mọi công việc hơn.

 5. Social Skills (Kỹ năng xã hội – Kỹ năng giao tiếp): Những người có các kỹ năng giao tiếp tốt thường giúp đỡ người khác phát triển và tỏa sáng thay vì tập trung vào sự thành công của mình trước tiên. Những người này có khả năng làm việc nhóm tốt. Họ có thể xử lý các tranh chấp, giao tiếp tốt, và là bậc thầy trong xây dựng và duy trì các mối quan hệ xã hội.

Trí tuệ cảm xúc có thể là chìa khóa để thành công trong cuộc sống cũng như trong công việc. Khả năng quản lý con người và mối quan hệ là rất quan trọng đối với tất cả các nhà quản trị. Vì vậy nâng cao và vận dụng trí tuệ cảm xúc trong công việc là cách thể hiện khả năng quản trị của chính mình.

Vai trò của trí tuệ cảm xúc trong quản trị

Ngày nay, trí tuệ cảm xúc đã trở thành một nhân tố hết sức quan trọng đối với những người giữ vai trò quản lý, thậm chí nó còn được đánh giá cao hơn cả kỹ năng chuyên môn, kinh nghiệm, hoặc chỉ số thông minh IQ. Và cùng với tầm quan trọng ngày càng được nâng cao, nó có xu hướng trở thành một trong những tiêu chí đánh giá năng lực con người khi tuyển dụng và đề bạt.

Theo Gs. Daniel Goleman (ĐH Harvard): “90% yếu tố quyết định sự nổi trội trong sự nghiệp của các nhà lãnh đạo là trí tuệ cảm xúc”. Đó là một ý niệm mới trong tư duy quản trị được giới thiệu vào năm 1996. Tuy nhiên, hơn một thập niên sau đó, ý niệm này đã thực sự bùng nổ cùng với những tư duy mới trong nền kinh tế tri thức. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc hiểu và rèn luyện Trí tuệ cảm xúc sẽ trở thành nhân tố quan trọng trong việc gắn kết chặt chẽ các nhà quản lý, điều hành với đội ngũ nhân viên. Đồng thời, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển sự nghiệp của các nhà lãnh đạo trong tương lai.

Trí tuệ cảm xúc cũng giúp nhà quản trị thực hiện các vai trò quan trọng của mình như vai trò giao tế nhân sự (vai trò người đại diện, nhà lãnh đạo và người kết nối). Hiểu được cấp dưới đang cảm thấy thế nào, tại sao họ cảm thấy như vậy và làm thế nào quản lý những cảm giác đó là điều cốt yếu để phát triển mối quan hệ tốt với họ. Hơn nữa, trí tuệ cảm xúc còn có tiềm năng đóng góp vào sự lãnh đạo hữu hiệu trên nhiều phương diện.

 Ví dụ, trí tuệ cảm xúc giúp nhà quản trị hiểu và quan hệ tốt với người khác. Nó cũng giúp nhà quản trị duy trì sự nhiệt tình, đáng tin cậy và truyền nghị lực cho cấp dưới để giúp tổ chức đạt được mục tiêu. Những lý thuyết và nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng trí tuệ cảm xúc có tầm quan trọng đặc biệt trong việc đánh thức sự sáng tạo của nhân viên. Bản thân các nhà quản trị cũng đã nhận thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của trí tuệ cảm xúc.

Một nghiên cứu thấy rằng khi nhà quản trị của một cửa hàng trải qua tâm trạng tích cực ở nơi làm việc, những nhân viên bán hàng của cửa hàng sẽ cung cấp cho khách hàng dịch vụ có chất lượng cao và ít bỏ việc. Nghiên cứu khác lại thấy rằng những nhóm mà nhà lãnh đạo trải qua tâm trạng tích cực ở nơi làm việc sẽ có sự phối hợp tốt hơn, trong khi những nhóm mà nhà lãnh đạo của họ trải qua tâm trạng tiêu cực cần có nhiều nỗ lực hơn mới hoàn thành được công việc, các thành viên của những nhóm có nhà lãnh đạo có tâm trạng tích cực cũng có khuynh hướng có tâm trạng tích cực, và thành viên của những nhóm mà nhà lãnh đạo ở trong tâm trạng tiêu cực có khuynh hướng trải qua tâm trạng tiêu cực.

Hơn nữa, mức độ trí tuệ cảm xúc của một nhà lãnh đạo còn có thể đóng một vai trò quan trọng trong hiệu suất của lãnh đạo. Ví dụ, trí tuệ cảm xúc có thể giúp nhà lãnh đạo phát triển một tầm nhìn cho tổ chức, động viên cấp dưới gắn bó với tầm nhìn đó, truyền nghị lực cho họ làm việc một cách nhiệt tình để đạt được tầm nhìn. Ngoài ra, trí tuệ cảm xúc cũng có thể giúp nhà lãnh đạo có khả năng phát triển một sự thống nhất cho tổ chức và xây dựng được niềm tin và sự phối hợp trong toàn bộ tổ chức, trong khi vẫn duy trì được sự linh hoạt cần thiết để đáp ứng với nhu cầu thay đổi.

Trí tuệ cảm xúc cũng đóng một vai trò thiết yếu trong cách mà nhà lãnh đạo giao tiếp và đối xử với cấp dưới, đặc biệt là khi cần động viên cấp dưới sáng tạo hơn. Sự sáng tạo trong tổ chức là một quá trình chứa đầy tâm trạng, bởi vì nó thường đòi hỏi sự thách thức hiện trạng, đòi hỏi sự sẵn sàng gánh chịu rủi ro và chấp nhận học hỏi từ những sai lầm, làm việc chăm chỉ hơn để mang những ý tưởng sáng tạo đó đơm hoa kết trái vào những sản phẩm, dịch vụ mới hay quy trình, thủ tục khi mà những sự không chắc chắn luôn rình rập trong môi trường. Nhà lãnh đạo có mức cao về trí tuệ cảm xúc sẽ có khả năng hiểu những cảm xúc xảy ra xung quanh những nỗ lực sáng tạo, từ đó đánh thức và tạo thuận lợi cho việc thực thi những ý tưởng sáng tạo đó trong cấp dưới, và cung cấp những hỗ trợ cần thiết làm cho khả năng sáng tạo thực sự nở rộ trong doanh nghiệp.

Trí tuệ cảm xúc có thể là một liều thuốc giúp giữ gìn sức khỏe cho doanh nghiệp và kích thích tăng trưởng. Nếu một doanh nghiệp có những nhân viên có năng lực cảm xúc tốt thì doanh nghiệp đó sẽ tồn tại lâu hơn và phát triển tốt hơn. Điều đáng mừng là năng lực cảm xúc là năng lực có thể học được; các cá nhân có thể bổ sung những kỹ năng này như là hành trang trong công việc và trong cuộc sống; các doanh nhân có thể bổ sung và phát triển những kỹ năng này để trở thành những nhà quản trị, nhà lãnh đạo thành công.

 Nhà quản trị cũng như tất cả những người khác, họ cũng có thể mắc những sai lầm. Trí tuệ cảm xúc sẽ giúp họ phản ứng một cách hợp lý khi họ nhận ra họ đang phạm sai lầm. Nhận ra, thừa nhận và học tập từ những sai lầm có thể là một phần quan trọng cho các nhà quản trị doanh nghiệp.

Ngày nay, trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, gay gắt và thay đổi nhanh hơn bao giờ hết, trí tuệ cảm xúc giúp nhà quản trị tự quản lý bản thân, các mối quan hệ, sự nghiệp và công việc kinh doanh tốt hơn. Các nghiên cứu cho thấy 70% các lý do mất khách hàng liên quan đến tư duy cảm xúc thấp. Các dữ liệu khác chứng minh rằng sự gia tăng trí tuệ cảm xúc của lãnh đạo giúp tăng năng suất, giảm sự không hài lòng của nhân viên, tạo môi trường làm việc tích cực.

Các tổ chức ngày nay đã thay đổi cùng với những cải tiến về công nghệ và việc phổ biến thông tin rộng rãi. Thay cho kim tự tháp cấp bậc quản lý với lãnh đạo ở trên đỉnh ra lệnh và kiểm soát nhân viên, ngày càng nhiều tổ chức phẳng hơn. Do vậy, yêu cầu nhân viên cũng như cấp quản lý cần phải có khả năng tự quản lý bản thân và trí tuệ cảm xúc tốt. Họ phải là những người biết cách tự bắt đầu công việc, tự động viên và có thể làm việc tốt với những người khác trong các nhóm.

Bên cạnh trí thông minh, trí tuệ cảm xúc sẽ giúp bạn dễ dàng tạo dựng những mối quan hệ xã hội tốt đẹp và đạt được thành công trong cuộc sống. Nhiều người tin rằng trí tuệ cảm xúc quan trọng như trí thông minh và hiện nay, những bài kiểm tra về trí tuệ cảm xúc đang được nhiều doanh nghiệp sử dụng trong việc tuyển dụng nhân sự.

Việc cân bằng trái tim và khối óc trở nên thiết yếu để các nhà quản trị có thể tiếp tục công việc thành công và bền vững. Trí tuệ cảm xúc trở thành một trong những hành trang không thể thiếu của các nhà quản trị kinh doanh.

Trí tuệ cảm xúc, thực sự không phải là một khái niệm gì mới mẻ, nó đã được nghiên cứu từ rất nhiều năm trước. Tuy nhiên tính ứng dụng của trí tuệ cảm xúc thì vẫn luôn được nghiên cứu, phải làm thế nào để rèn luyện cũng như để trí tuệ cảm xúc thực sự phát huy được vai trò, trở thành một yếu tố thúc đẩy thành công lại nằm ở chính bản thân mỗi người. Chính vì vậy sinh viên UFM cần được nhận thức và được hướng dẫn phương pháp rèn luyện, phát triển kỹ năng này ngay từ bây giờ.

THS. ĐẶNG THỊ THÙY DƯƠNG

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 1. “Emotional Intelligence” - Anthony Mersino; 2. “Emotional Intelligence” - Peter Salovey & John D.Mayer; 3. “Sức mạnh của trí tuệ cảm xúc” - Roger Fisher & Daniel Shapiro

4.  “Trí tuệ cảm xúc ứng dụng trong công việc” - Daniel Goleman; 5. http://quantri.vn/; 6. http://www.saga.vn/trong-kinh-doanh-va-tinh-yeu-tri-tue-cam-xuc-dong-vai-tro-thong-tri~34250; 7. https://vi.wikipedia.org

 

 

Ý kiến của bạn

   Mã xác nhận  

  •   
  •  

Tin khác